નરસિંહપુરાણ · અધ્યાય 10

જિત્વૈવમ્ આત્મનો મૃત્યું તપસા શંસિતવ્રતઃ
સ જગામ પિતુર્ ગેહં માર્કણ્ડેયો મહામતિઃ ॥

કૃત્વા વિવાહં ધર્મેણ ભૃગોર્ વાક્યવિશેષતઃ
સ વેદશિરસં પુત્રમ્ ઉત્પાદ્ય ચ વિધાનતઃ ॥

ઇષ્ટ્વા યજ્ઞૈસ્ તુ દેવેશં નારાયણમ્ અનામયમ્
શ્રાદ્ધેન તુ પિતૃન્ ઇષ્ટ્વા અન્નદાનેન ચાતિથીન્ ॥

પ્રયાગમ્ આસાદ્ય પુનઃ સ્નાત્વા તીર્થે ગરીયસિ
માર્કણ્ડેયો મહાતેજાસ્ તેપે વટતલે તપઃ ॥

યસ્ય પ્રસાદેન પુરા જિતવાન્ મૃત્યુમ્ આત્મનઃ
તં દેવં દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છન્ યઃ સ તેપે પરમં તપઃ ॥

વાયુભક્ષશ્ ચિરં કાલં તપસા શોષયંસ્ તનુમ્
એકદા તુ મહાતેજા માર્કણ્ડેયો મહામતિઃ ॥

આરાધ્ય માધવં દેવં ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ શુભૈઃ
અગ્રે વ્યગ્રમનાઃ સ્થિત્વા હૃદયે તમ્ અનુસ્મરન્
શઙ્ખચક્રગદાપાણિં તુષ્ટાવ ગરુડધ્વજમ્ ॥

નરં નૃસિંહં નરનાથમ્ અચ્યુતં પ્રલમ્બબાહું કમલાયતેક્ષણમ્
ક્ષિતીશ્વરૈર્ અર્ચિતપાદપઙ્કજં નમામિ વિષ્ણું પુરુષં પુરાતનમ્ ॥

જગત્પતિં ક્ષીરસમુદ્રમન્દિરં તં શાર્ઙ્ગપાણિં મુનિવૃન્દવન્દિતમ્
શ્રિયઃ પતિં શ્રીધરમ્ ઈશમ્ ઈશ્વરં નમામિ ગોવિન્દમ્ અનન્તવર્ચસમ્ ॥

અજં વરેણ્યં જનદુઃખનાશનં ગુરું પુરાણં પુરુષોત્તમં પ્રભુમ્
સહસ્રસૂર્યદ્યુતિમન્તમ્ અચ્યુતં નમામિ ભક્ત્યા હરિમ્ આદ્યમાધવમ્ ॥

પુરસ્કૃતં પુણ્યવતાં પરાં ગતિં ક્ષિતીશ્વરં લોકપતિમ્ પ્રજાપતિમ્
પરં પરાણામ્ અપિ કારણં હરિં નમામિ લોકત્રયકર્મસાક્ષિણમ્ ॥

ભોગે ત્વ્ અનન્તસ્ય પયોદધૌ સુરઃ પુરા હિ શેતે ભગવાન્ અનાદિકૃત્
ક્ષીરોદવીચીકણિકામ્બુનોક્ષિતં તં શ્રીનિવાસં પ્રણતો ઽસ્મિ કેશવમ્ ॥

યો નારસિંહં વપુર્ આસ્થિતો મહાન્ સુરો મુરારિર્ મધુકૈટભાન્તકૃત્
સમસ્તલોકાર્તિહરં હિરણ્યકં નમામિ વિષ્ણું સતતં નમામિ તમ્ ॥

અનન્તમ્ અવ્યક્તમ્ અતીન્દ્રિયં વિભું સ્વે સ્વે હિ રૂપે સ્વયમ્ એવ સંસ્થિતમ્
યોગેશ્વરૈર્ એવ સદા નમસ્કૃતં નમામિ ભક્ત્યા સતતં જનાર્દનમ્ ॥

આનન્દમ્ એકં વિરજં વિદાત્મકં વૃન્દાલયં યોગિભિર્ એવ પૂજિતમ્
અણોર્ અણીયાંસમ્ અવૃદ્ધિમ્ અક્ષયં નમામિ ભક્તપ્રિયમ્ ઈશ્વરં હરિમ્ ॥

ઇતિ સ્તોત્રાવસાને તં વાગ્ ઉવાચાશરીરિણી
માર્કણ્ડેયં મહાભાગં તીર્થે ઽનુ તપસિ સ્થિતમ્ ॥

કિમર્થં ક્લિશ્યતે બ્રહ્મંસ્ ત્વયા યો નૈવ દૃશ્યતે
માધવઃ સર્વતીર્થેષુ યાવન્ ન સ્નાનમ્ આચરેઃ ॥

ઇત્યુક્તઃ સર્વતીર્થેષુ સ્નાત્વોવાચ મહામતિઃ
કૃત્વા કૃત્વા સર્વતીર્થે સ્નાનં ચૈવ કૃતં ભવેત્
તદ્ વદ ત્વં મમ પ્રીત્યા યો ઽસિ સો ઽસિ નમો ઽસ્તુ તે ॥

સ્તોત્રેણાનેન વિપ્રેન્દ્ર સ્તુહિ નારાયણં પ્રભુમ્
નાન્યથા સર્વતીર્થાનાં ફલં પ્રાપ્સ્યસિ સુવ્રત ॥

તદ્ એવાખ્યાહિ ભગવન્ સ્તોત્રં તીર્થફલપ્રદમ્
યેન જપ્તેન સકલં તીર્થસ્નાનફલં લભેત્ ॥

જય જય દેવદેવ જય માધવ કેશવ
જય પદ્મપલાશાક્ષ જય ગોવિન્દ ગોપતે ॥

જય જય પદ્મનાભ જય વૈકુણ્ઠ વામન
જય પદ્મ હૃષીકેશ જય દામોદરાચ્યુત ॥

જય પદ્મેશ્વરાનન્ત જય લોકગુરો જય
જય શઙ્ખગદાપાણે જય ભૂધરસૂકર ॥

જય યજ્ઞેશ વારાહ જય ભૂધર ભૂમિપ
જય યોગેશ યોગજ્ઞ જય યોગપ્રવર્ત્તક ॥

જય યોગપ્રવર્ત્તક જય ધર્મપ્રવર્ત્તક
કૃતપ્રિય જય જય યજ્ઞેશ યજ્ઞાઙ્ગ જય ॥

જય વન્દિત સદ્દ્વિજ જય નારદસિદ્ધિદ
જય પુણ્યવતાં ગેહ જય વૈદિકભાજન ॥

જય જય ચતુર્ભુજ જયદેવ જય દૈત્યભયાવહ
જય સર્વજ્ઞ સર્વાત્મન્ જય શંકર શાશ્વત ॥

જય વિષ્ણો મહાદેવ જય નિત્યમ્ અધોક્ષજ
પ્રસાદં કુરુ દેવેશ દર્શયાદ્ય સ્વકાં તનુમ્ ॥

ઇત્ય્ એવં કીર્તિતે તેન માર્કણ્ડેયેન ધીમતા
પ્રાદુર્ બભૂવ ભગવાન્ પીતવાસા જનાર્દનઃ ॥

શઙ્ખચક્રગદાપાણિઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ
તેજસા દ્યોતયન્ સર્વા દિશો વિષ્ણુઃ સનાતનઃ ॥

તં દૃષ્ટ્વા સહસા ભૂમૌ ચિરપ્રાર્થિતદર્શનમ્
પ્રયાતઃ શિરસા વશ્યો ભક્ત્યા સ ભૃગુનન્દનઃ ॥

નિપત્યોત્પત્ય ચ પુનઃ પુનઃ સાઙ્ગં મહામનાઃ
પ્રબદ્ધસંપુટકરો ગોવિન્દં પુરતઃ સ્તુવન્ ॥

ઇત્ય્ ઉદીરિતમ્ આકર્ણ્ય ભગવાંસ્ તુ જનાર્દનઃ
દેવદેવઃ પ્રસન્નાત્મા માર્કણ્ડેયમ્ ઉવાચ હ ॥

તુષ્ટો ઽસ્મિ ભવતો વત્સ તપસા મહતા પુનઃ
સ્તોત્રૈર્ અપિ મહાબુદ્ધે નષ્ટપાપો ઽસિ સાંપ્રતમ્ ॥

વરં વરય વિપ્રેન્દ્ર વરદો ઽહં તવાગ્રતઃ
નાતપ્તતપસા બ્રહ્મન્ દ્રષ્ટું સાધ્યો ઽહમ્ અઞ્જસા ॥

કૃતકૃત્યો ઽસ્મિ દેવેશ સાંપ્રતં તવ દર્શનાત્
ત્વદ્ભક્તિમ્ અચલામ્ એકાં મમ દેહિ જગત્પતે ॥

યદિ પ્રસન્નો ભગવન્ મમ માધવ શ્રીપતે
ચિરાયુષ્યં હૃષીકેશ યેન ત્વાં ચિરમ્ અર્ચયે ॥

મૃત્યુસ્ તે નિર્જિતઃ પૂર્વે ચિરાયુસ્ ત્વં ચ લબ્ધવાન્
ભક્તિર્ અસ્ત્વ્ અચલા તે મે વૈષ્ણવી મુક્તિદાયિની ॥

ઇદં તીર્થં મહાભાગ ત્વન્નામ્ના ખ્યાતિમ્ એષ્યતિ
પુનસ્ ત્વં દ્રક્ષ્યસે માં વૈ ક્ષીરાબ્ધૌ યોગશાયિનમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પુણ્ડરીકાક્ષસ્ તત્રૈવાન્તર્ અધીયત
માર્કણ્ડેયો ઽપિ ધર્માત્મા ચિન્તયન્ મધુસૂદનમ્ ॥

અર્ચયન્ દેવદેવેશં જપન્ શુદ્ધં નમન્ન્ અપિ
વેદશાસ્ત્રાણિ પુણ્યાનિ પુરાણાન્ય્ અખિલાનિ ચ ॥

મુનીનાં ભાવયામ્ આસ ગાથાશ્ ચૈવ તપોધનઃ
ઇતિહાસાનિ પુણ્યાનિ પિતૃતત્ત્વં ચ સત્તમઃ ॥

તતઃ કદાચિત્ પુરુષોત્તમોક્તં વચઃ સ્મરન્ શાસ્ત્રવિદાં વરિષ્ઠઃ
ભ્રમન્ સમુદ્રં સ જગામ દ્રષ્ટું હરિં સુરેશં મુનિર્ ઉગ્રતેજાઃ ॥

શ્રમેણ યુક્તશ્ ચિરકાલસંભ્રમાદ્ ભૃગોઃ સ પૌત્રો હરિભક્તિમ્ ઉદ્વહન્
ક્ષીરાબ્ધિમ્ આસાદ્ય હરિં સુરેશં નાગેન્દ્રભોગે કૃતનિદ્રમ્ ઐક્ષત ॥