નારદ પુરાણ · અધ્યાય 2.43

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણોત્તરભાગે મોહિનીવસુસંવાદે ગઙ્ગામાહાત્મ્યે ગુડધેનુવિધિકથનં નામ દ્વિચત્વારિંશત્તમો ઽધ્યાયઃ
વસિષ્ઠ ઉવાચ
વસોર્વચનમાકર્ણ્ય ગઙ્ગામાહાત્મ્યસૂચકમ્ ।
પુનઃ પપ્રચ્છ રાજેન્દ્રં તં વિપ્રં સ્વપુરોહિતમ્

મોહિન્યુવાચ
શ્રુતં વિપ્ર મયા સર્વં ગોદાનાદિ શુભાવહમ્ ।
અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ ગઙ્ગાવ્રતમનુત્તમમ્

ગઙ્ગાદીનાં પૂજનં ચ સ્થાપનં તત્ર વા દ્વિજ ।
કિં ફલં વદ સર્વજ્ઞ ત્વામહં શરણં ગતા

અધુના ગતિદાતા ત્વં વર્જિતાયાશ્ચ બન્ધુભિઃ ।
પત્યા વિરહિતા ચાહં પુત્રહીના વિદાંવર

ત્વામેવ શરણં પ્રાપ્તા પિતુર્વચનગૌરવાત્ ।
તદ્ભવાન્પ્રણતાયા મે ગઙ્ગામાહાત્મ્યંસંયુતમ્ ।
દેવતારાધનં બ્રૂહિ યચ્છ્રુત્વા મુચ્યતે હ્યઘાત્

વસિષ્ઠ ઉવાચ
તચ્છ્રુત્વા મોહિનીવાક્યં વસુર્વિપ્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
સભાજ્ય મોહિનીં ભૂપ પ્રાહ વેદવિદાં વરઃ

વસુરુવાચ
સાધુ પૃષ્ટં ત્વયા દેવિ લોકાનાં હિતકામ્યયા

ગઙ્ગામાહાત્મ્યમખિલં મહાપાપપ્રણાશનમ્ ।
વૃષધ્વજેન કથિતં શિવેન દયયા પુરા

પ્રીત્યા દેવ્યાભિ પૃષ્ટેન ગઙ્ગાતીરનિવાસિના ।
દેવૈસ્તુ ભુક્તં પૂર્વાહ્ણે મધ્યાહ્ને ઋષિભિસ્તથા

અપરાહ્ણે ચ પિતૃભિઃ શર્વર્ંયાં ગુહ્યકાદિભૈઃ ।
સર્વા વેલા અતિક્રમ્ય નક્તભોજનમુત્તમમ્

ઉપવાસાદ્વારં ભૈક્ષ્યં ભૈક્ષ્યાદ્વરમયાચિતમ્ ।
અયાચિતાદ્વારં નક્તં તસ્માન્નક્તં સમાચરેત્

હવિષ્યભોજનં સ્નાનં સત્યમાહારલાઘવમ્ ।
અગ્નિકાર્ય્યમધઃશય્યાં નક્તાશી ષટ્ સમાચરેત્

ગઙ્ગાતીરે માઘમાસે યઃ કુર્યાન્નક્તભોજનમ્ ।
શિવાયતનપાર્શ્વે તુ કૃશરં ઘૃતસંયુતમ્

નૈવેદ્યં ચ નિવેદ્યૈવ કૃશરાન્નં શિવસ્ય તુ ।
કાષ્ઠમૌનેન ભુઞ્જાનો જિહ્વાલૌલ્યં વિવર્જયેત્

પલાશપત્રે ભુઞ્જાનઃ શિવં સ્મૃત્વા જિતેન્દ્રિયઃ ।
ધર્મરાજસ્ય દેવ્યાશ્ચ પૃથક્પિણ્ડં પ્રકલ્પયેત્

સોપવાસશ્ચતુર્દ્દશ્યાં ભવેદુભયપક્ષયોઃ ।
પૌર્ણમાસ્યાં તુ ગન્ધૈશ્ચ ગઙ્ગાયાઃ સલિલૈસ્તથા

શિવં સંસ્નાપ્ય પયસા મધ્વાજ્યદધિભિઃ પૃથક્ ।
તથૈવ હેમપુષ્પં ચ લિઙ્ગમૂર્ધ્નિ વિનિક્ષિપેત્

તતો દદ્યાત્તુ શક્ત્યૈવાપૂપઞ્ચ ઘૃતપાચિતમ્ ।
તિલાઢકં પ્રગૃહ્યાથ શિવલિઙ્ગોપરિ ક્ષિપેત્

નીલોત્પલૈશ્ચ સર્વેશં પૂજયેત્પઙ્કજૈરપિ ।
તદલાભે તુ સૌવર્ણૈઃ પઙ્કજૈઃ પૂજયેદ્ધરમ્

પાયસં ચાત્ર મધ્વક્તં ઘૃતયુક્તં ચ ગુગ્ગુલમ્ ।
ઘૃતદીપં તથા ચૈવ ચન્દનાદ્યૈર્વિલેપનમ્

દદ્યાદ્ભક્ત્યા મહેશાય તથા પત્રફલાનિ ચ ।
કૃષ્ણગોમિથુનં ચૈવ સરૂપં ચ નિવેદયેત્

ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાનષ્ટૌ માસાંતે તુ સદક્ષિણાન્ ।
વર્જયેન્મધુ માંસં ચ તં માસં બ્રહ્મચર્યવાન્

એવં કૃત્વા યથોદ્દિષ્ટમેકવારમિદં વ્રતમ્ ।
યમૈશ્ચ નિયમૈર્યુક્તઃ શ્રદ્ધાભક્તિપરાયણઃ

ઇહ ભોગાનવાપ્નોતિ પ્રેત્ય ચાનુત્તમાં ગતિમ્ ।
ઇન્દ્રનીલપ્રતીકાશૈર્વિમાનૈઃ શિખિસંયુક્તૈઃ

દિવ્યરત્નમયૈશ્ચૈવ દિવ્યભોગસમન્વિતૈઃ ।
ગત્વા શિવપુરં રમ્યં સર્વસ્વકુલસંયુતઃ

સુહૃદ્ભિર્વિવિધૈશ્ચૈવ વિવિધાનપ્યભીપ્સિતાન્ ।
ભુક્ત્વા ભોગાનશેષાંશ્ચ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

તતો ભવતિ ધર્માત્મા જંબૂદ્વીપપતિસ્તથા ।
તત્ર ભુઙ્ક્તે સમસ્તાંશ્ચ ભોગાન્વિગતકલ્મષઃ

સુરૂપઃ સુભગશ્ચૈવ તથા વિહિતશાસનઃ ।
સર્વરોગવિનિર્મુક્તઃ સો ઽપ્યેતત્ફલભાગ્ભવેત્

વૈશાખે શુક્લપક્ષે વા ચતુર્દશ્યાં સમાહિતઃ ।
શાલ્યન્નં ક્ષીરસંયુક્તં યઃ કુર્યાન્નક્તભોજનમ્

શિવં સંપૂજ્ય પુષ્પાદ્યૈર્ભોજ્યં તુ સંનિવેદ્ય ચ ।
કાષ્ઠમૌનેન ભુઞ્જાનો વટકાષ્ટેન વૈ તથા

મૌનેન પ્રયતો ભૂત્વા કુર્યાદ્વૈ દન્તધાવનમ્ ।
શિવલિઙ્ગસમીપે તુ ગઙ્ગાતીરે નિશિ સ્વપેત્

પૌર્ણમાસ્યાં પ્રભાતે તુ ગઙ્ગાયાં વિધિના તથા ।
સ્નાત્વોપવાસં સંકલ્પ્ય કુર્ય્યાજ્જાગરણં નિશિ

લિઙ્ગં ઘૃતેન સંસ્નાપ્ય પુષ્પગન્ધાદિભિસ્તથા ।
નૈવેદ્યધૂપદીપૈશ્ચ સંપૂજ્ય વૃષભં શુભમ્

સુશ્વેતપુષ્પવસ્ત્રાદ્યૈર્હારિદ્રૈશ્ચન્દનૈસ્તથા ।
અલઙ્કૃત્ય વિધાનેન શિવાય વિનિવેદયેત્

બ્રાહ્મણાંશ્ચ યથાશક્તિ પાયસેન તુ ભોજયેત્ ।
એવં સકૃચ્ચ યો ભક્ત્યા કરોતિ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

લભતે દૈવપાદોનયુગાનાં દ્વિસહસ્રકમ્ ।
તપઃ કૃત્વા તુ નિયમાદ્યત્પુણ્યં તદસંશયમ્

હંસકુન્દપ્રભાયુક્તૈર્વિમાનૈશ્ચન્દ્રસન્નિભૈઃ ।
સુશ્વેતવૃષયુક્તૈશ્ચ મુક્તાજાલવિભૂષિતૈઃ

સ્વકીયપિતૃભિઃ સાર્દ્ધં પ્રયાતીશ્વરમન્દિરમ્ ।
નીલોત્પલસુંગન્ધાભિઃ સુરૂપાભિઃ સમન્તતઃ

કાન્તાભિર્દિવ્યરૂપાભિર્ભુક્ત્વા ભોગાનનેકશઃ ।
અનન્તકાલમૈશ્વર્યયુક્તો ભૂત્વા તતો ભુવિ

જાયતે સ મહીપાલઃ કીર્ત્યૈશ્વર્યસમન્વિતઃ ।
એકચ્છત્રેણ સ મહીં પાલયત્યાજ્ઞયા સહ

અન્તે વૈરાગ્યસંપન્નો ગઙ્ગાં સ લભતે પુનઃ ।
સ તયા શ્રદ્ધયા યુક્તો ગઙ્ગાયાં મરણં લભેત્

તથા તત્ર સ્મૃતિં લબ્ધ્વા મોક્ષમાપ્નોતિ સ ધ્રુવમ્ ।
જ્યેષ્ઠે માસિ સિતે પક્ષે દશમ્યાં હસ્તસંયુતે

ગઙ્ગાતીરે તુ પુરુષો નારી વા ભક્તિભાવતઃ ।
નિશાયાં જાગરં કૃત્વા ગઙ્ગાં દશવિધૈસ્તતઃ

પુષ્પૈર્ગન્ધૈશ્ચ નૈવેદ્યૈઃ ફલૈશ્ચ દશસંખ્યાયા ।
તથૈવ દીપૈસ્તાંબૂલૈઃ પૂજયેચ્છ્રદ્ધયાન્વિતઃ

સ્નાત્વા ભક્ત્યા તુ જાહ્નવ્યાં દશકૃત્વો વિધાનતઃ ।
દશપ્રસૃતિ કૃષ્ણંશ્ચ તિલાન્સર્પિશ્ચ વૈ જલે

સક્તુપિણ્ડાન્ગુડપિણ્ડાન્દદ્યાચ્ચ દશસંખ્યયા ।
તતો ગઙ્ગાતટે રમ્યે હેમ્ના રૂપ્યેણ વા તથા

ગઙ્ગાયાઃ પ્રતિમાં કૃત્વા વક્ષ્યમાણસ્વરૂપિણીમ્ ।
પદ્મસ્વસ્તિકચિહ્નસ્ય સંસ્થિતસ્ય તથોપરિ

વસ્ત્રસ્રગ્દામકણ્ઠસ્ય પૂર્ણકુંભસ્ય ચોપરિ ।
સંસ્થાપ્ય પૂજયેદ્દેવીં તદલાભે મૃદાદિ વા

અથ તત્રાપ્યશક્તશ્ચેલ્લિખેત્પિષ્ટેન વૈ ભુવિ ।
ચતુર્ભુજાં સુનેત્રાં ચ ચન્દ્રાયુતસમપ્રભામ્

ચામરૈર્વીજ્યમાનાં ચ શ્વેતચ્છત્રોપશિભિતામ્ ।
સુપ્રસન્નાં ચ વરદાં કરુણાર્દ્રનિજાન્તરામ્

સુધાપ્લાવિતભૂપૃષ્ઠાં દેવાદિભિરભિષ્ટુતામ્ ।
દિવ્યરત્નપરીતાં ચ દિંવ્યમાલ્યાનુલેપનામ્

ધ્યાત્વા જલે યથાપ્રોક્તાં તત્રાર્ચાયાં તુ પૂજયેત્ ।
વક્ષ્યમાણેન મન્ત્રેણ કુર્યાત્પૂજાં વિશેષતઃ

પઞ્ચામૃતેન ચ સ્નાનમર્ચાયાં તુ વિશિષ્યતે ।
પ્રતિમાગ્રે સ્થણ્ડિલે તુ ગોમયેનોપલેપયેત્

નારાયણં મહેશં ચ બ્રહ્માણં ભાસ્કરં તથા ।
ભગીરથં ચ નૃપતિં હિમવન્તં નગેશ્વરમ્

ગન્ધપુષ્પાદિભિશ્ચૈવ યથાશક્તિ પ્રપૂજયેત્ ।
દશપ્રસ્થાં સ્તિલાન્દદ્યાદ્દશ વિપ્રેભ્ય એવ ચ

દશપ્રસ્થાન્યવાન્દદ્યાદ્દશ ગવ્યૈર્યથાહિતાન્ ।
મત્સ્યકચ્છપમણ્ડૂકમરાદિજલેચરાન્

કારિતાન્વૈ યથાશક્તિ સ્વર્ણેન રજતેન વા ।
તદલાભે પિષ્ટમયાનભ્યર્ચ્ય કુસુમાદિભિઃ ।
ગઙ્ગાયાં પ્રક્ષિપેત્પૂર્વ્વં મન્ત્રેણૈવ તુ મન્ત્રવિત્

રથયાત્રાદિને તસ્મિન્વિભવે સતિ કારયેત્ ।
રથારૂઢપ્રતિકૃતિં ગઙ્ગાયાસ્તૂત્તરામુખામ્

ભ્રમન્ત્યા દર્શનં લોકે દુર્લભં પાપકર્મણામ્ ।
દુર્ગાયા રથયાત્રાસ્તિ તથૈવાત્રાપિ કારયેત્

એવં કૃત્વા વિધાનેન વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ ।
દશપાપૈર્વક્ષ્યમાણૈઃ સદ્ય એવ વિમુચ્યતે

અદત્તાનામુપાદાનં હિંસા ચૈવાવિધાનતઃ ।
પરદારોપસેવા ચ કાયિકં ત્રિબિધં સ્મૃતમ્

પાંરુષ્યમનૃતં વાપિ પૈશુન્યં ચાપિ સર્વશઃ ।
અસંબદ્ધપ્રલાપશ્ચ વાચિકં સ્યાચ્ચતુર્વિધમ્

પરદ્રવ્યેષ્વભિધ્યાનં મનસાનિષ્ટચિન્તનમ્ ।
વિતથાભિનિવેશશ્ચ માનસં ત્રિવિધં સ્મૃતમ્

એતૈર્દશવિધૈઃ પાપૈઃ કોટિજન્મસમુદ્ભવૈઃ ।
મુચ્યતે નાત્ર સંદેહો બ્રહ્મણો વચનં યથા

દશ ત્રિંશચ્ચ તાન્પૂર્વાન્પિતૄનેવ તથાપરાન્ ।
ઉદ્ધરત્યેવ સંસારાન્મન્ત્રેણાનેન પૂજિતા

ઓં નમો દશહરાયૈ નારાયણ્યૈ ગઙ્ગાયૈ નમઃ ।
ઇતિ મન્ત્રેણ યો મર્ત્યો દિને તસ્મિન્દિવાનિશમ્

જપેત્પચસહસ્રાણિ દશધર્મફલં લભેત્ ।
ઉદ્દરેદ્દશ પૂર્વાણિ પરાણિ ચ ભવાર્ણવાત્

વક્ષ્યમાણમિદં સ્તોત્રં વિધિના પ્રતિગૃહ્ય ચ ।
ગઙ્ગાગ્રે તદ્દિને જપ્યં વિષ્ણુપૂજાં પ્રવર્તયેત્

ઓં નમઃ શિવાયૈ ગઙ્ગાયૈ શિવદાયૈ નમો ઽસ્તુ તે ।
નમો ઽસ્તુ વિષ્ણુરૂપિણ્યૈ ગઙ્ગાયૈ તે નમો નમઃ

સર્વદેવસ્વરૂપિણ્યૈ નમો ભેષજમૂર્તયે ।
સર્વસ્ય સર્વવ્યાધીનાં ભિષક્શ્રેષ્ઠે નમો ઽસ્તુ તે

સ્થાણુજઙ્ગમસંભૂતવિષહન્ત્રિ નમો ઽસ્તુ તે ।
સંસારવિષનાશિન્યૈ જીવનાયૈ નમોનમઃ

તાપત્રિતયહન્ત્ર્યૈ ચ પ્રાણેશ્વર્યૈ નમોનમઃ ।
શાન્ત્યૈ સંતાપહારિણ્યૈ નમસ્તે સર્વમૂર્તયે

સર્વસંશુદ્ધિકારિણ્યૈ નમઃ પાપવિમુક્તયે ।
ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયિન્યૈ ભોગવત્યૈ નમોનમઃ

મન્દાકિન્યૈ નમસ્તે ઽસ્તુ સ્વર્ગદાયૈ નમોનમઃ ।
નમસ્ત્રૈલોક્યમૂર્તાયૈ ત્રિદશાયૈ નમોનમઃ

નમસ્તે શુક્લસંસ્થાયૈ ક્ષેમવત્યૈ નમોનમઃ ।
ત્રિદશાસનસંસ્થાયૈ તેજોવત્યૈ નમો ઽસ્તુ તે

મન્દાયૈ લિઙ્ગધારિણ્યૈ નારાયણ્યૈ નમોનમઃ ।
નમસ્તે વિશ્વમિત્રાયૈ રેવત્યૈ તે નમોનમઃ

બૃહત્યૈ તે નમો નિત્યં લોકધાત્ર્યૈ નમોનમઃ ।
નમસ્તે વિશ્વમુખ્યાયૈ નન્દિન્યૈ તે નમોનમઃ

પૃથ્વ્યૈ શિવામૃતાયૈ ચ વિરજાયૈ નમોનમઃ ।
પરાવરગતાદ્યૈયૈ તારાયૈ તે નમોનમઃ

નમસ્તે સ્વર્ગસંસ્થાયૈ અભિન્નાયૈ નમોનમઃ ।
શાન્તાયૈ તે પ્રતિષ્ઠાયૈ વરદાયૈ નમોનમઃ

ઉગ્રાયૈ નુખજલ્પાયૈ સંજીવિન્યૈ નમોનમઃ ।
બ્રહ્મગાયૈ બ્રહ્મદાયૈ દુરિતઘ્ન્યૈ નમોનમઃ

પ્રણતાર્તિપ્રભઞ્જિન્યૈ જગન્માત્રે નમોનમઃ ।
વિલુષાયૈ દુર્ગહન્ત્ર્યૈ દક્ષાયૈ તે નમોનમઃ

સર્વાપત્પ્રતિપક્ષાયૈ મઙ્ગલાયૈ નમોનમઃ ।
પરાપરે પરે તુભ્ય નમો મોક્ષપ્રદે સદા ।
ગઙ્ગા મમાગ્રતો ભૂયાદ્ગઙ્ગા મે પાર્શ્વયોસ્તથા

ગઙ્ગા મે સર્વતો ભૂયાત્ત્વયિ ગઙ્ગે ઽસ્તુ મે સ્થિતિઃ ।
આદૌ ત્વમન્તે મધ્યે ચ સર્વા ત્વં ગાઙ્ગતે શિવે

ત્વમેવ મૂલપ્રકૃતિસ્ત્વં હિ નારાયણઃ પ્રભુઃ ।
ગઙ્ગે ત્વં પરમાત્મા ચ શિવસ્તુભ્યં નમોનમઃ

ઇતીદં પઠતિ સ્તોત્રં નિત્યં ભક્તિપરસ્તુ યઃ ।
શૃણોતિ શ્રદ્ધયા વાપિ કાયવાચિકસંભવૈઃ

દશધા સંસ્થિતૈર્દેષૈઃ સર્વૈરેવ પ્રમુચ્યતે ।
રોગી પ્રમુચ્યતે રોગાન્મુચ્યેતાપન્ન આપદઃ

દ્વિષભ્દ્યો બન્ધનાચ્ચાપિ ભયેભ્યશ્ચ વિમુચ્યતે ।
સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ પ્રેત્ય બ્રહ્મણિ લીયતે

ઇદં સ્તોત્રં ગૃહે યસ્ય લિખિતં પરિપૂજ્યતે ।
નાગ્નિચૌરભયં તત્ર પાપેભ્યો ઽપિ ભયં નહિ

તસ્યાં દશમ્યામેતચ્ચ સ્તોત્રં ગઙ્ગાજલે સ્થિતઃ ।
જપંસ્તુ દશકૃત્વશ્ચ દરિદ્રો વાપિ ચાક્ષમઃ

સો ઽપિ તત્ફલમાપ્નોતિ ગઙ્ગાં સંપૂજ્ય ભક્તિતઃ ।
પૂર્વોક્તેન વિધાનેન ફલં યત્પરિકીર્તિતમ્

યથા ગૌરી તથા ગઙ્ગા તસ્માદ્ગૌર્યાસ્તુ પૂજને ।
વિધિર્યો વિહિતઃ સમ્યક્સો ઽપિ ગઙ્ગાપ્રપૂજને

યથા શિવસ્તથા વિષ્ણુર્યથા વિષ્ણુસ્તથા હ્યુમા ।
ઉમા યથા તથા ગઙ્ગા ચાત્ર ભેદો ન વિદ્યતે

વિષ્ણુરુદ્રાન્તરં યશ્ચ ગગાગૌર્યન્તરં તથા ।
લક્ષ્મીગૌર્યતરં યશ્ચ પ્રબ્રૂતે મૂઢધીસ્તુ સઃ

શુક્લપક્ષે દિવા ભૂમૌ ગઙ્ગાયામુત્તરાયણે ।
ધન્યા દેહં વિમુઞ્ચન્તિ હૃદયસ્થે જનાર્દને

યે મુઞ્ચન્તિ નરા-પ્રાણાન્ ગઙ્ગાયાં વિધિનં દિનિ ।
તે વિષ્ણુલોકં ગચ્છન્તિ સ્તૂયમાના દિવિસ્થિતૈઃ

અર્દ્ધોદકેન જાહ્નવ્યાં મ્નિયતે ઽનશનેન યઃ ।
સ યાતિ ન પુનર્જન્મ બ્રહ્મસાયુજ્યમેતિ ચ

યા ગતિર્યોગયુક્તસ્ય સાત્વિકસ્ય મનીષિણઃ ।
સા ગેતિસ્ત્યજતઃ પ્રાણાન્ ગઙ્ગાયાં તુ શરીરિણઃ

અનશનં ગૃહીત્વા યો ગઙ્ગાતીરે મૃતો નરઃ ।
સત્યમેવ પરં લોકમાપ્નોતિ પિતૃભિઃ સહ

ગઙ્ગાયાં મરણાત્પ્રાણાન્યોઃ પ્રાજ્ઞસ્ત્યક્તુમિચ્છતિ ।
ગતાનિ બહુજન્માનિ યત્ર યત્ર મૃતાનિ ચ

મહાંશ્ચાપિ ગતઃ કાલો યત્ર તત્રાપિ ગચ્છતઃ ।
અત્રદૂરે સમીપે ચ સદૃશં યોજનદ્વયમ્

ગઙ્ગાયાં મરણેનેહ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
જ્ઞાનતો ઽજ્ઞાનતો વાપિ કામતો ઽપિ વા

ગઙ્ગાયાં તુ મૃતો મર્ત્યઃ સ્વર્ગં મોક્ષં ચ વિન્દતિ ।
પ્રાણેષૂત્સૃજ્યમાનેષુ યો ગઙ્ગાં સંસ્મરેન્નરઃ

સ્પૃશેદ્વા પાપશીલો ઽપિ સ વૈ યાતિ પરાં ગતિમ્

ગઙ્ગાં ગત્વા યૈઃ શરીરં વિસૃષ્ટં પ્રાપ્તા ધીરાસ્તે તુ દેવૈઃ સમત્વમ્ ।
તસ્માત્સુર્વાન્પ્રોહ્ય મુક્તિપ્રદાન્વૈ સેવેદ્ગઙ્ગામા શરીરસ્ય પાતમ્

અન્તરિક્ષે ક્ષિતૌ તોયે પાપીયાનપિ યો મૃતઃ ।
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવૈઃ પૂજ્યં પદમક્ષય્યમશ્નુતે

યો ધર્મિશ્ટશ્ચ સપ્રાણઃ પ્રયતઃ શિષ્ટસંમતઃ ।
ચિન્તયેન્મનસા ગઙ્ગાં સ ગતિં પરમાં લભેત્

યત્ર તત્ર મૃતો વાપિ મરણે સમુપસ્થિતે ।
ભક્ત્યા ગઙ્ગાં સ્મરન્યાતિ શૈવં વા વૈષ્ણવં પુરમ્

શંભોર્જટાકલાપાત્તુ વિનિષ્ક્રાન્તાતિકર્કશાત્ ।
પ્લાવયિત્વા દિવં નિન્યે યા પાપાન્યગરાત્મજાન્

યાવન્ત્યસ્થીનિ ગઙ્ગાયાં તિષ્ઠન્તિ પુરુષસ્ય વૈ ।
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે

ગગાતોયે તુ યસ્યાસ્થિ નીત્વા પ્રક્ષિપ્યતે નરૈઃ ।
તત્કાલમાદિતઃ કૃત્વા સ્વર્ગલોકે ભવેત્સ્થિતિઃ

ગઙ્ગાતોયે તુ યસ્યાસ્થિ પ્રાપ્યતે શુભકર્મણઃ ।
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિર્બ્રહ્મલોકાત્કથઞ્ચન

દશાહાભ્યન્તરે યસ્ય ગઙ્ગાતોયે ઽસ્થિ સંગતમ્ ।
ગઙ્ગાયાં મરણે યાદૃક્તાદૃક્ફલમવાપ્નુયાત્

સ્નાત્વા તતઃ પઞ્ચગવ્યેન સિક્ત્વા હિરણ્યમધ્વાજ્યતિલૈર્નિયોજ્ય ।
તદસ્થિપિણ્ડં પુટકે નિધાય પશ્યન્ દિશં પ્રેતગણોપગૂઢામ્

નમો ઽસ્તુ ધર્માય વદન્પ્રવિશ્ય જલં સ મે પ્રીત ઇતિ ક્ષિપેચ્ચ ।
સ્નાત્વા તતસ્તીર્થવટાક્ષયં ચ દૃષ્ટ્વા પ્રદદ્યાદથ દક્ષિણાં તુ

એવં કૃત્વા પ્રેતપુરે સ્થિતસ્ય સ્વર્ગે ગતિઃ સ્યાત્ત મહેન્દ્રતુલ્યા

પ્રવાહમવધિં કૃત્વા યાવદ્ધસ્તચતુષ્ટયમ્ ।
તત્ર નારાયણઃ સ્વામી નાન્યઃ સ્વામી કદાચન

ન તત્ર પ્રતિગૃહ્ણીયાત્પ્રાણૈઃ કણ્ઠગતૈરપિ ।
ભાદ્રશુક્લચતુર્દશ્યાં યાવદાક્રમતે જલમ્

તાવદ્ગભં વિજાનીયાત્તદ્દૂરં તીરમુચ્યતે ।
સાર્દ્ધહસ્તશતં યાવદ્ગર્ભસ્તીરં તતઃ પરમ્

ઇતિ કેષાં મતં દેવિ શ્રુતિસ્મૃતિષુ સંમતમ્ ।
તીરાદ્ગવ્યૂતિમાત્રં તુ પરિતઃ ક્ષેત્રમુચ્યતે

તીરં ત્યક્ત્વા વસેત્ક્ષેત્રે તીરે વાસો ન ચેષ્યતે ।
એકયોજનવિસ્તીર્ણા ક્ષેત્રસીમા તટદ્વયાત્

ગઙ્ગાસીમાં ન લઘન્તિ પાપાન્યપ્યખિલાન્યપિ ।
તાં તુ દૃષ્ટ્વા પલાયન્તે યથા સિંહં વનૌકસઃ

યત્ર ગઙ્ગા મહાભાગે રામશંભુતપોવનમ્ ।
સિદ્ધક્ષેત્રં તુ તજ્જ્ઞેયં સમન્તાત્તુ ત્રિયોજનમ્

તીર્થે ન પ્રતિગૃહ્ણીયાત્પુણ્યેષ્વાયતનેષુ ચ ।
નિમિત્તેષુ ચ સર્વેષુ તન્નિવૃત્તો ભવેન્નરઃ

તીર્થે યઃ પ્રતિગૃહ્ણાતિ પુણ્યેષ્વાયતનેષુ ચ ।
નિષ્ફલં તસ્ય તત્તીર્થં યાવત્તદ્ધનમુચ્યતે

ગઙ્ગાવિક્રયાણાદ્દેવિ વિષ્ણોર્વિક્રયણં ભવેત્ ।
જનાર્દને તુ વિક્રીતે વિક્રીતં ભુવનત્રયમ્

ગઙ્ગા તીરસમુદ્ભૂતાં મ-દં મૂર્ઘ્ના બિભર્તિ યઃ ।
બિભર્તિ રૂપં સોર્ઽકસ્ય તમોનાશાય કેવલમ્

ગઙ્ગાપુલિનજાં ધૂલિમાસ્તીર્યાથ નિજાન્ પિતૄન્ ।
પ્રીણયન્યો નરઃ પિણ્ડાન્દદ્યાત્તાન્ સ્વર્નયેદપિ

ઇદં તે ઽભિહિતં ભદ્રે ગઙ્ગામાહાત્મ્યમુત્તમમ્ ।
પઠન્ શૃણ્વન્નરો હ્યેતિ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

નિત્યં જપ્યમિદં ભક્ત્યા પ્રયતૈઃ શ્રદ્ધયાન્વિતૈઃ ।
વૈષ્ણવીં ગતિમિચ્છદ્ભિઃ શૈવીં વા વિધિનન્દિનિ