નારદ પુરાણ · અધ્યાય 2.39

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણોત્તરભાગે મોહિનીવસુસંવાદે ગઙ્ગામાહાત્મ્યવર્ણનં નામાષ્ટત્રિંશત્તમો ઽધ્યાયઃ
વસુરુવાચ
શૃણુ મોહિનિ વક્ષ્યામિ ગઙ્ગાયા દર્શને ફલમ્ ।
યદુક્તં હિ પુરાણેષુ મુનિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ

ભવન્તિ નિર્વિષાઃ સર્પા યથા તાર્ક્ષ્યસ્ય દશ નાત્ ।
ગઙ્ગાસંદર્શનાત્તદ્વત્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

સપ્તાવરાન્ સપ્તપરાન્ પિતૃંસ્તેભ્યશ્ચ યે પરે ।
પુમાંસ્તારયતે ગઙ્ગાં વીક્ષ્ય સ્પૃષ્ટ્વાવગાહ્ય ચ

દર્શનાત્સ્પર્શનાત્પાનાત્તથા ગઙ્ગેતિ કીર્તનાત્ ।
પુમાન્પુનાતિ પુરુષાઞ્છતશો ઽથ સહસ્રશઃ

જ્ઞાનમૈશ્વર્યમતુલં પ્રતિષ્ઠાયુર્યશસ્તથા ।
શુભાનામાશ્રમાણાં ચ ગઙ્ગાદર્શનજં ફલમ્

સર્વેન્દ્રિયાણાં ચાઞ્ચલ્યં વ્યસનાનિ ચ પાતકમ્ ।
નિર્ઘૃણત્વં ચ નશ્યન્તિ ગઙ્ગાદર્શન માત્રતઃ

પરહિંસા ચ કૌટિલ્યં પરદોષાદ્યવેક્ષણમ્ ।
દાંભિકત્વં નૃણાં ગઙ્ગાદર્શનાદેવ નશ્યતિ

મુહુર્મુહુસ્તથા પશ્યેત્સ્પૃશેદ્વાપિ મુહુર્મુહુઃ ।
ભક્ત્યા યદિચ્છતિ નરઃ શાશ્વતં પદમવ્યયમ્

વાપીકૂપતડાગાદિપ્રપાસત્રાદિભિસ્તથા ।
અન્યત્ર યદ્ભવેત્પુણ્યં તદ્ગઙ્ગાદર્શનાદ્ભવેત્

યત્ફલં જાયતે પુંસાં દર્શને પરમાત્મનઃ ।
તદ્ભવેદેવ ગઙ્ગાયા દર્શનાદ્ભક્તિભાવતઃ

નૈમિષે ચ કુરુક્ષેત્રે નર્મદાયાં ચ પુષ્કરે ।
સ્નાનાત્સંસ્પર્શના સેવ્ય યત્ફલં લભતે નરઃ

તદ્ગઙ્ગાદર્શનાદેવ કલૌ પ્રાહુર્મહર્ષયઃ ।
અથ તે સ્મરણસ્યાપિ ગઙ્ગાયા ભૂપભામિનિ

પ્રવક્ષ્યામિ ફલં યત્તુ પુરાણેષુ પ્રકીર્તિતમ્ ।
અશુભૈઃ કર્મભિર્યુક્તાન્મજ્જમાનાન્ભવાર્ણવે

પતતો નરકે ગઙ્ગા સ્મૃતા દૂરાત્સમુદ્ધરેત્ ।
યોજનાનાં સહસ્રેષુ ગઙ્ગાં સ્મરતિ યો નરઃ

અપિ દુષ્કૃતકર્મા હિ લભતે પરમાં ગતિમ્ ।
સ્મરણાદેવ ગઙ્ગાયાઃ પાપસંઘાતપઞ્જરમ્

ભેદં સહસ્રધા યાતિ ગિરિર્વજ્રહતો યથા ।
ગચ્છંસ્તિષ્ઠન્સ્વપન્ધ્યાયઞ્જાગ્રદ્ભુઞ્જન્ હસન્ રુદન્

યઃ સ્મરેત્સતતં ગઙ્ગાં સ ચ મુચ્યેત બન્ધનાત્ ।
સહસ્રયોજનસ્થાશ્ચ ગઙ્ગાં ભક્ત્યા સ્મરન્તિ યે

ગઙ્ગાગઙ્ગેતિ ચાક્રુશ્ય મુચ્યન્તે તે ઽપિ પાતકાત્ ।
યે ચ સ્મરન્તિ વૈ ગઙ્ગાં ગઙ્ગાભક્તિપરાશ્ચ યે

તે ઽપ્યશેષૈર્મહાપાપૈર્મુચ્યન્તે નાત્ર સંશયઃ ।
ભવનાનિ વિચિત્રાણિ વિચિત્રાભરણાઃ સ્ત્રિયઃ

આરોગ્યં વિત્ત્રસંપત્તિર્ગઙ્ગાસ્મરણઞ્જ ફલમ્ ।
મનસા સંસ્મરેદ્યસ્તુ ગઙ્ગાં દૂરસ્થિતો નરઃ

ચાન્દ્રાયણસહસ્રસ્ય સ ફલં લભતે ધ્રુવમ્ ।
ગઙ્ગા ગઙ્ગા જપન્નામ યોજનાનાં શતે સ્થિતઃ

મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યો વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ ।
કીર્તનાન્મુચ્યતે પાપાદ્દર્શનાન્મઙ્ગલં લભેત્

અવગાહ્ય તથા પીત્વા પુનાત્યાસપ્તમં કુલમ્ ।
સપ્તાવપરાન્પરાન્સપ્ત સપ્તાથ પરતઃ પરાન્

ગઙ્ગા તારયતે પુંસાં પ્રસંગેનાપિ કીર્તિતા ।
અશ્રદ્ધયાપિ ગઙ્ગાયા યત્તુ નામાનુકીર્તનમ્

કરોતિ પુણ્યવાહિન્યાઃ સો ઽપિ સ્વર્ગસ્ય ભાજનમ્ ।
સર્વાવસ્થાં ગતો વાપિ સર્વધર્મવિવર્જિતઃ

ગઙ્ગાયાઃ કીર્તનેનૈવ શુભાં ગતિમવાપ્નુયાત્ ।
બ્રહ્મહા ગુરુહાગોઘ્નઃ સ્પૃષ્ટો વા સર્વપાતકૈઃ

ગઙ્ગાતોયં નરઃ સ્પૃષ્ટ્વા મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ ।
કદા દ્રક્ષ્યામિ તાં ગઙ્ગાં કદા સ્નાનં લભે હ્યહમ્

ઇતિ પુંસાભિલષિતા કુલાનાં તારયેચ્છતમ્ ।
અથ સ્નાનફલં દેવિ ગઙ્ગાયાઃ પ્રવદામિ તે

યચ્છ્રુત્વા સર્વપાપેભ્યો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ।
સ્નાતસ્ય ગઙ્ગાસલિલે સદ્યઃ પાપં પ્રણશ્યતિ

અપૂર્વપુણ્યપ્રાપ્તિશ્ચ સદ્યો મોહિનિ જાયતે ।
સ્નાતાનાં શુચિભિસ્તોયૈર્ગાઙ્ગેયૈઃ પ્રયતાત્મનામ્

વ્યુષ્ટિર્ભવતિ યા પુંસાં ન સા ક્રતુશતૈરપિ ।
અપહત્ય તમસ્તીવ્રં યથા ભાત્યુદયે રવિઃ

તથાપહત્ય પાપ્માનં ભાતિ ગઙ્ગાજલોક્ષિતઃ ।
એકેનૈવાપિ વિધિના સ્નાનેન નૃપસુન્દરિ

અશ્વમેધફલં મર્ત્યો ગઙ્ગાયાં લભતે ધ્રુવમ્ ।
અનેકજન્મસંભૂતં પુંસઃ પાપં પ્રણશ્યતિ

સ્નાનમાત્રેણ ગઙ્ગાયાઃ સદ્યઃ સ્યાત્પુણ્યભાજનમ્ ।
અન્યસ્થાનકૃતં પાપં ગઙ્ગાતીરે વિનશ્યતિ

ગઙ્ગાતીરે કૃતં પાપં ગઙ્ગાસ્નાનેન નશ્યતિ ।
રાત્રૌ દિવા ચ સંધ્યાયાં ગઙ્ગાયાં તુ પ્રયત્નતઃ

સ્નાત્વાશ્વમેધજં પુણ્યં ગૃહે ઽપ્યુદ્ધૃતતતજ્જલૈઃ ।
સર્વતીર્થેષુ યત્પુણ્યં સર્વેષ્ટાયતનેષુ ચ

તત્ફલં લભતે મર્ત્યો ગઙ્ગાસ્નાનાન્ન સંશયઃ ।
મહાપાતકસંયુક્તો યુક્તો વા સર્વપાતકૈઃ

ગઙ્ગાસ્નાનેન વિધિવન્મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ ।
ગઙ્ગા સ્નાનાત્પરં સ્નાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ

વિશેષતઃ કલિયુગે પાપં હરતિ જાહ્નવી ।
નિહત્ય કામજાન્દોષાન્કાયવાક્ચિત્તસંભવાન્

ગઙ્ગાસ્નાનેન ભક્ત્યા તુ મોદતે દિવિ દેવવત્ ।
વર્ષં સ્નાતિ ચ ગઙ્ગાયાં યો નરો ભક્તિસંયુતઃ

તસ્ય સ્યાદ્વૈષ્ણવે લોકે સ્થિતિઃ કલ્પં ન સંશયઃ ।
આમૃત્યું સ્નાતિ ગઙ્ગાયાં યો નરો નિત્યમેવ ચ

સમસ્તપાપનિમુક્તઃ સમસ્તકુલસંયુતઃ ।
સમસ્તભોગસંયુક્તો વિષ્ણુલોકે મહીયતે

પરાર્દ્ધદ્વિતયં યાવન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
ગઙ્ગાયાં સ્નાતિ યો મર્ત્યો નૈરન્તર્યેણ નિત્યદા

જીવન્મુક્તઃ સ ચાત્રૈવ મૃતો વિષ્ણુપદં વ્રજેત્ ।
પ્રાતઃસ્નાનાદ્દશગુણં પુણ્યં મધ્યન્દિને સ્મૃતમ્

સાયઙ્કાલે શતગુણમનન્તં શિવસન્નિધૌ ।
કપિલાકોટિદાનાદ્ધિ ગઙ્ગાસ્નાનં વિશિષ્યતે

કુરુક્ષેત્રસમા ગઙ્ગા યત્ર તત્રાવગાહિતા ।
હરિદ્વારે પ્રયાગે ચ સિંધુસંગે ફલાધિકા

યે મદીયાંશુસંતપ્તે જલે તે સ્નાન્તિ જાહ્નવિ ।
તે ભિત્વા મણ્ડલં યાન્તિ મોક્ષં ચેતિ રવેર્વચઃ

યો ગૃહે સ્વે સ્થિતો ઽપિ ત્વાં સ્નાને સંકીર્તયિષ્યતિ ।
સો ઽપિ યાસ્યતિ નાકં વૈ ઇત્યાહ વરુણશ્ચ તામ્