નારદ પુરાણ · અધ્યાય 2.27

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણોત્તરભાગે મોહિનીચરિતે ષડ્વવિંશો ઽધ્યાયઃ
અદસ્તદા ।
આહૂય જનનીં શીઘ્રં નામ્ના સંધ્યાવલીં શુભામ્

સૂર્યાયુત સમપ્રખ્યાં તેજસા રુચિરસ્તનામ્ ।
પાલયન્તીં ધરાં સર્વાં પાદવિન્યાસવિક્રમૈઃ

પુત્રસ્ય વચનાત્પ્રાપ્તા તત્ક્ષણં નૃપસન્નિધૌ ।
શ્રાવિતા મોહિની વાક્યં પિતુર્વાક્યં તથૈવ ચ

ઉભયોઃ સંવિદં કૃત્વા પરિસાંત્વય્ય મોહિનીમ્ ।
ભોજનાય સ્થિતામેનાં નૃપસ્ય હરિવાસરે

યથા નો ચ્યવતે સત્યાદ્યથા ભુઙ્ક્તે ન મે પિતા ।
તથા વિધીયતામેવં કુશલં ચોભયોર્ભવેત્

તત્પુત્રવચનં શ્રુત્વા દેવી સંધ્યાવલી નૃપ ।
મોહિનીં શ્લક્ષ્ણયા વાચા પ્રાહ બ્રહ્મસુતા તદા

માગ્રહં કુરુ વામોરુ કથઞ્ચિદપિ ભૂપતિઃ ।
નાસ્વાદયતિ પાપાન્ન સંપ્રાપ્તે હરિવાસરે

અનુવર્તય રાજાન ગુરુરેષ સનાતનઃ ।
સદા ભવતિ યા નારી ભર્તુર્વચનકારિણી

તસ્યાઃ સ્યુરક્ષયયા લોકાઃ સાવિત્ર્યાસ્તુ યથામલાઃ ।
યદ્યનેન પુરા દેવિ તવ દત્તઃ કરો ગિરૌ

કામાર્તેન વિમૂઢેન તન્ન યો ઽગ્યં વિચિન્તિતમ્ ।
યદ્દેયં તદ્દદાત્યેષ હ્યદેયં પ્રાર્થયસ્વ મા

વિપત્તિરપિ ભદ્રૈવ સન્માર્ગે સંસ્થિતસ્ય તુ ।
ન ભુક્તં યેન સુભગે શૈશવે ઽપિ હરેર્દિને

સ કથં ભોક્ષ્યતે પુણ્યે માધવસ્ય દિને ઽધુના ।
કામં વરય વામોરુવરમન્યં સુદુર્લભમ્

તં દદાત્યેવ ભૂપાલો નિવૃત્તા ભવ ભોજને ।
મન્યસે યદિ માં દેવિ ધર્માઙ્ગદવિરોહિણીમ્

અસ્મજ્જીવિતસંયુક્તં રાજ્યં વરય સુવ્રતે ।
સપ્તદ્વીપસમેતં હિ સસરિદ્વનપર્વતમ્

કનિષ્ઠાયા વરિષ્ઠાહં કરિષ્યે પાદવન્દનમ્ ।
ભર્તુરર્થે વિશાલાક્ષિ પ્રસીદ તનુમધ્યમે

વાચા શપથદોષૈસ્તુ સંનિરુધ્ય પતિં હિ યા ।
અકાર્યં કારયેત્પાપા સા નારી નિરયે વસેત્

સા ચ્યુતા નરકાદ્ધોરાત્સપ્તજન્માનિ પઞ્ચ ચ ।
સૂકરીં યોનિમાપ્નોતિ ચાણ્ડાલીં ચ તતઃ પરમ્

એવં જ્ઞાત્વા મયા દેવિ વિક્રિયાં પાપસંભવામ્ ।
નિવારિતાસિ વામોરુ સખીભાવેન સુંદરિ

વિપક્ષસ્યાપિ સદ્બુદ્ધિર્દાતવ્યા ધર્મમિચ્છતા ।
કિં પુનઃ સખિસંસ્થાયાસ્તવ પદ્મનિભાનને

સંધ્યા વલીવચઃ શ્રુત્વા મોહિની મોહકારિણી ।
ઉવાચ કનકાભાં તાં ભર્તુર્જ્યેષ્ઠાં પ્રિયાં તદા

માનનીયાસિ મે સુભ્રુ કરોમિ વચનં તવ ।
વિદ્વદ્ભિર્મુનિભિર્ય્યત્તુ ગીયતે નારદાદિભિઃ

યદિ તન્નાચરેદ્રાજા ભોજનં હરિવાસરે ।
ક્રિયતામપરં દેવિ મરણાદધિકં તવ

મમાપિ દુઃખદંહ્યેતદ્દૈવાજ્જલ્પામ્યહં શુભે ।
કસ્યેષ્ટમાત્મહનનં કસ્યેષ્ટં વિષભક્ષણમ્

પતનં વા ગિરેર્મૂર્ધ્રઃ ક્રીડા વાપિ બિલેશયૈઃ ।
વ્યાઘ્રસિંહાભિગમનં સમુદ્રતરણં તથા

દરુક્તાનૃતવાક્યં વા પરદારાભિમર્શનમ્ ।
અપથ્યભક્ષણં લોકે તથાભક્ષ્યસ્ય ભક્ષણમ્

મૃગાટનમથાક્ષૈર્વા ક્રીડનં સાહસં તથા ।
છેદનં તૃણકાષ્ઠાનાં લોષ્ટાનામવમર્દ્દનમ્

હિંસનં સૂક્ષ્મદેવાનાં જલપાવકખેલનમ્ ।
દૈવાવિષ્ટો વરારોહે નરઃ સર્વં કરોતિ વૈ

ત્રિવર્ગવિચ્યુતં ઘોરં યશોદેહહરં ક્ષિતૌ ।
નરકાર્હે નરો દેવિ કરોત્યશુભકર્મ તત્

સાહં પાપા દુરાચારા વક્તુકામા સુનિર્ઘૃણમ્ ।
યાદૃશેન હિ ભાવેન યોનૌ શુક્રં સમુત્સૃજેત્

તાદૃશેન હિ ભાવેન સંતાનં સંભવેદિતિ ।
સાહં વિવાદભાવેન રાજ્ઞો રુક્માઙ્ગદસ્ય હિ

જાતા જલજજાતેન સ્ત્રીરૂપા વરવર્ણિની ।
દુષ્ટભાવા તથા જાતા કર્ત્રી દુષ્ટં નૃપસ્ય તુ

ન લગ્નં ન ગ્રહા દેવિ ન હોરા પુણ્યદર્શિની ।
તત્કાલભાવના ગ્રાહ્યા તદ્ભાવો જાયતે સુતઃ

તેન ભાવેન જાતસ્ય દાક્ષિણ્યં નોપપદ્યતે ।
ન ચ વ્રીડા ન ચ સ્નેહો ન ધર્મો દેવિ વિદ્યતે

જાનન્નપિ યથાયુક્તસ્તં ભાવમનુવર્તતે

વક્ષ્યે વચઃ પ્રાણહરં તવાધુના ભર્તુઃ સલોકસ્ય વધૂજનસ્ય ।
ધર્માપહં વાચ્યકરં મમાપિ કર્તું ન શક્યં મનસાપિ ભીરુ

કરોષિ વાક્યં યદિ મામકં હિ ભવેચ્ચ કીર્તિર્મહતીહ લોકે ।
ભર્તુર્યશઃ સ્યાત્ત્રિદિવે ગતિસ્તે પુત્રે પ્રશંસા મમ ધિગ્વિવાદઃ

વસિષ્ઠ ઉવાચ
મોહિનીવચનં શ્રુત્વા દેવી સંધ્યાવલી વિભો ।
ધૈર્યમાલંબ્ય તાં તન્વીં બ્રૂહિ બ્રૂહીત્યચોદયત્

કીદૃશં વદસે વાક્યં યેન દુઃખં ભવેન્મમ ।
ભર્તુર્મે સત્યકરણે ન દુઃખં જાયતે ક્વચિત્ ।
આત્મનો નિધને વાપિ પુત્રસ્ય નિધને ઽપિ વા ।
ભર્તુરર્થે પ્રકુર્વન્ત્યા રાજ્યનાશે ન મે વ્યથા

યસ્યા દુઃખી ભવેદ્ભર્તા ભાર્યાયા વરવાર્ણિની ।
સમૃદ્ધાયાઃ સપાપાયાસ્તસ્યાઃ પ્રોક્તા હ્યધોગતિઃ

સા યાતિ નરકં પાપા પૂયાખ્યં યુગસપ્તતિમ્ ।
તતશ્છુછુન્દરી સ્યાચ્ચ સપ્ત જન્માનિ ભારતે

તતઃ કાકી તતઃ શ્યાલી ગોધા ગોત્વેન શુદ્ધ્યતિ ।
ભર્તુરર્થે તુ યા વિત્તેં વિદ્યમાનં ન યચ્છતિ

જીવિતં વા વરારોહે વિષ્ઠાયાં સા ભવેત્ક્રિમિઃ ।
ક્રિમિયોનિવિનિર્મુક્તા કાષ્ઠીલા જાયતે શુભે

મમ કૌમારભાવે તુ મત્પિતુઃ કાષ્ઠપાટકઃ ।
અગ્નિપ્રજ્વાલનાથ હિ કાષ્ઠં પાટયતે ચિરમ્

સખીભિઃ સહિતા ચાહં ક્રીડાસંસક્તમાનસા ।
કાષ્ઠં પાટયતસ્તસ્ય સમીપમગમં તદા

તત્ર દૃષ્ટા મયા સુભ્રુ કાષ્ઠીલા દારુનિર્ગતા ।
નવનીતનિભં દેહં બિભ્રાણા ચાઞ્જનત્વિષમ્

કનિષ્ઠિકાઙ્ગુલિસમા સ્થૌલ્યે હ્યઙ્ગુલિમાનિકા ।
તાં દૃષ્ટ્વા પતિતાં ભૂમૌ હન્તું ધ્વાઙ્ક્ષઃ સમાગતઃ

યાવદ્ગૃહ્ણાતિ વક્ત્રેણ કાષ્ઠીલાં ક્ષુધિતઃ સ તુ ।
તાવન્નિવારિતઃ સદ્યો મયા લોષ્ટેન તત્ક્ષણાત્

સા મુક્તા તાડિતેનેત્થં વાયસેન વરાનને ।
સક્ષતા તુણ્ડસંસ્પૃષ્ટા ન ચ શક્તા પલાયિતુમ્

તતઃ સા વેપમાના તુ પ્રાણત્યાગમુપાગમત્ ।
સિક્તા કિઞ્ચિજ્જલૈનૈવ તતઃ સ્વાસ્થ્યમુપાગતા

તતતઃ સા માનુષીવાચા મામાહ વરવર્ણિની ।
સંધ્યાવલીતિ સંબોધ્ય સખીમધ્યસમાસ્થિતામ્

સુમન્તુનામ્નો હિ મુનેઃ સર્વજ્ઞસ્ય સુતાભવમ્ ।
પૂર્વજન્મનિ પત્ની ચ કૈણ્ડિન્યસ્ય શુભાનને

ન્યવસં કાન્યકુબ્જે તુ સુસમૃદ્ધા સુદર્પિતા ।
જનન્યા બન્ધુવર્ગસ્ય પિતુરિષ્ટતમા હ્યહમ્

પિત્રા દત્તા તતશ્ચાહં કૈણ્ડિન્યાય મહાત્મને ।
કુલીનાય સરૂપાય સ્ત્રીસંગરહિતાય ચ

શયનીયાદિકં દત્તં યૌતુકં જનકેન મે ।
શ્વશુરેણાપિ મે દત્તં સુવર્ણસ્યાયુતં પુરા

પિતૃશ્વશૂરવિત્તાભ્યાં પરિપૂર્ણાભવં તદા ।
ગોમહિષ્યાદિસંયુક્તા ધનધાન્યસમન્વિતા

ઇષ્ટા શ્વશુરયોશ્વાહં સૌશીન્યેન જનસ્ય ચ ।
કાલેન પઞ્ચતાં પ્રાપ્તઃ શ્વશુરો વેદતત્ત્વવિત્

તં મૃતં પતિમાદાય શ્વશ્રૂરગ્નિં વિવેશ સા ।
તતો ભર્તાઞ્જલિં દત્વા પિત્રોઃ શ્રાદ્ધમથાકરોત્

ગતે માસદ્વયે દેવિ ભર્તા મે રાજમન્દિરમ્ ।
ગતઃ કૌતુકભાવેનહૃચ્છયેન પ્રપીડિતઃ

તત્ર વેશ્યાઃ સુરૂપાઢ્યા યૌવનેન સમન્વિતાઃ ।
પ્રવિશત્યાં નૃપગૃહે દૃષ્ટાસ્તેન દ્વિજન્મના

તાસાં મધ્યાત્તુ દ્વે ગૃહ્યવિત્તદાનેન ભૂરિણા ।
સ્વગૃહે ધારયામાસ ક્રીડાર્થં દુર્મતિઃ પતિઃ

તાભ્યાં વિત્તમશેષં તુ ક્ષયં નીતં નિષેવણાત્ ।
વર્ષત્રયે ગતે દેવિ નિસ્વો જાતઃ પતિર્મમ

તતા માં પ્રાર્થયામાસ દેહિ મે ઽઙ્ગવિભૂષણમ્ ।
તન્મયા નહિ દત્તં તુ ભર્ત્રે વ્યસનિને તદા

સુભગે સર્વમાદાય ગતાહં મન્દિરં પિતુઃ ।
તતઃ પિતૃગૃહે વિત્તં ભૃત્યાદિકમશેષતઃ

વિક્રીય દત્તં વૈશ્યાભ્યાં તચ્ચાપિ ક્ષયમાગતમ્ ।
ક્ષેત્રધાન્યાદિકં યચ્ચ સભાણ્ડં સપરિચ્છદમ્

સ્વલ્પમૂલ્યેન વિક્રીયગતો નદનદીપતિમ્ ।
નાવમારુહ્ય મે ભર્તા વિવેશાન્તર્મહોદધેઃ

સ ગતો દૂરમધ્વાનં પશ્યમાનો ઽદ્ભુતાનિ ચ ।
શુભે સમુદ્રજાતાનિ જીવચેષ્ઠાઙ્કિતાનિ ચ

પ્રભઞ્જનવશં પ્રાપ્તા સા નૌકા શતયોજનમ્ ।
ગતા વિશીર્ણતાં તત્ર મૃતાસ્તે નાવમાશ્રિતાઃ

મત્પતિર્દૈવયોગેન દીર્ઘ કાષ્ઠં સમાશ્રિતઃ ।
વાયુના નીયમાનો ઽસૌ પ્રાચીનેન સ્વકર્મણા

આસસાદાચલં દેવિ રત્નશૃઙ્ગવિભૂષિતમ્ ।
બહુનિર્ ઝરણોપેતં બહુપક્ષિસમન્વિતમ્

બહુવૃક્ષૈઃ સમાકીર્ણં નાનાપુષ્પફલોપગૈઃ ।
ઉલ્લિખન્તં હિ શિખરૈઃ ખમધ્યં સ્વાત્મનસ્ત્રિભિઃ

તં દૃષ્ટ્વા પર્વતં દિવ્યં ત્યક્ત્વા નૌકાષ્ઠમદ્ભુતમ્ ।
આરુરોહ મુદાયુક્તો વિત્તાકાઙ્ક્ષી સુલોચને

વિશશ્રામ મુહૂર્તં તુ ક્ષુત્પિપાસાસમન્વિતઃ ।
તત ઉત્થાય ભક્ષ્યાર્થં વૃક્ષાંસ્તત્ર વ્યલોકયત્

સુપક્વાસ્તત્ર મૃદ્વીકા દૃષ્ટ્વા ભુક્ત્વા મુદાન્વિતઃ ।
શાન્તિં પ્રાપ્તસ્તતો ઽપશ્યત્સાલમેકં સુનિર્મલમ્

ઘનચ્છાયં મેઘનિભં પઞ્ચાશત્પુરુષોચ્છ્રયમ્ ।
તસ્યાધસ્તાત્સ સુષ્વાપ સ્વોત્તરીયં પ્રસાર્ય ચ

મોહિન્યા નિદ્રયા ચૈવ સંપ્રઘૂર્ણિતલોચનઃ ।
તાવત્સુપ્તો ઽતિખિન્નો ઽસૌ યાવત્સૂર્યો ઽસ્તતાં ગતઃ

સૂર્યે ઽસ્તં સમનુપ્રાપ્તે સમાયાતે નિશામુખે ।
અભ્યગાદ્રાક્ષસો ઘોરો ગર્જમાનો યથા ઘનઃ

અઙ્કેનાદાય તન્વઙ્ગીં સીતામિવ દશાનનઃ ।
શુભાં કાશીપતેઃ પુત્રીં નામ્ના રત્નાવલીં શુભામ્

અધૌતપાદાં સુશ્રોણીં સૌમ્યદિક્છીર્ષશાયિનીમ્ ।
પતિકામા કુમારી સા નાવિન્દત્સદૃશં પતિમ્

સર્વયોષિદ્વરા બાલા રુદતી નિદ્રયાકુલા ।
પિતા તસ્યાઃ પ્રદાને તુ ચિન્તાવિષ્ટો હ્યહર્ન્નિશમ્

દીપચ્છાયાશ્રિતે તન્વિ શયને સા વ્યવસ્થિતા ।
અટમાનેન પાપેન દૃષ્ટા સા રૂપશાલિની

દીપરત્નૈઃ સુખચિતે ધારયન્તી ચ કઙ્કણે ।
ઉભયોર્દશ રત્નાનિ નિષ્કે ચ દશપઞ્ચ ચ

સીમન્તે સપ્ત રત્નાનિ કેયૂરે ઽષ્ટૌ ચ પઞ્ચ ચ ।
એવં રત્નાચિતાં બાલાં શાતકુમ્ભસમપ્રભામ્

જહાર રાજભવનાત્તાં તદા ચારુહાસિનીમ્ ।
વાયુમાર્ગં સમાશ્રિત્ય ક્ષણાત્પ્રાપ્તઃ સ્વમાલયમ્

તં પર્વતં સ યત્રાસ્તે પતિર્મેશાલમાશ્રિતઃ ।
તત્ર તસ્ય ગુહાં દૃષ્ટ્વા સુવર્ણસદૃશપ્રભામ્

તદ્ભયસ્યાસહા તત્ર પ્રવિવેશાસ્ય પશ્યતઃ ।
અનેકૈર્મણિવિન્યાસૈઃ સંયુક્તાં ચિત્રમન્દિરામ્

નાનાદ્રવ્યસમાકીર્ણાં શયનાસનસંયુતામ્ ।
ભોજનૈઃ પાનપાત્રૈશ્ચ ભક્ષ્યભોજ્યૈરનેકધા

પ્રવિશ્ય તત્ર શય્યાયાં મુમોચોત્પલલોચનામ્ ।
રુદતીમતિસંત્રસ્તાં પીનશ્રોણિપયોધરામ્

તસ્યાસ્તુ રુદિતં શ્રુત્વા તસ્ય ભાર્યા હિ રાક્ષસી ।
આજગામ ત્વરાયુક્તા યત્રાસૌ રાક્ષસઃ સ્થિતઃ

તાં દૃષ્ટ્વા ચારુસર્વાઙ્ગીં તપ્તકાઞ્ચનસપ્રભામ્ ।
પપ્રચ્છ નિજભર્તારં ક્રુદ્ધા નિર્ભર્ત્સતી સતી

કિમર્થમાહૃતા ચેયં જીવન્ત્યાં મયિ નિર્ઘૃણં ।
અન્યાં સમીહસે ભાર્યાં નાહં ભાર્યાં ભવામિ તે

એવં બ્રુવાણાં તાં ભર્તા રાક્ષસીમસિતેક્ષણામ્ ।
ઉવાચ રાક્ષસો હર્ષાત્સ્વાં પ્રિયાં ચારુલોચનામ્

ત્વદર્થમાહૃતં ભક્ષ્યં મયા કોશ્યાઃ શુભાનને ।
દૈવોપપાદિતં દ્વારિ દ્વિતીયં મમ તિષ્ઠતિ

શાલવૃક્ષાશ્રિતઃ શેતે વિપ્રશ્ચૈકો વરાનને ।
તમાનય ત્વરાયુક્તા યેનાહં ભક્ષ્યમાચરે

રાક્ષસસ્ય વચઃ શ્રુત્વા કુમારી સાબ્રવીદિદમ્ ।
મિથ્યા રાક્ષસિ ભર્તા તે ભાષતે ત્વદ્ભયાદયમ્

જ્ઞાત્વા ત્વાં જરયોપેતાં વિરૂપામતિજિહ્યગામ્ ।
સુપ્તાં પિતૃગૃહે રાત્રૌ માં સમાસાદ્ય કામતઃ

અનૂઢાં રુદતીં ભદ્રે ભાર્યાર્થં સમુપાનયત્ ।
ઇતીરિતમુપાકર્ણ્ય વચનં રાજકન્યયા

ક્રોધયુક્તાતિમાત્રં વૈ બભૂવ ક્ષિપતી વચઃ ।
તસ્યાશ્ચ રૂપમાલોક્ય સત્યમેવાવધારયત્

ચિન્તયામાસ ચાપ્યેવં ભાર્યાર્થે હ્યાહૃતેતિ ચ ।
અવશ્યં મૂર્ઘ્નિં કીલં મે રોષયિષ્યતિ રાક્ષસઃ

માસ્મ સીમન્તિની કાચિદ્ભેવત્સા ભુવનત્રયે ।
યા સાપત્ન્યેન દુઃખેન પીડ્યમાના હિ જીવતિ

સર્વેષામેવ દુઃખાનાં મહચ્ચેદં ન સંશયઃ ।
સામાન્યદ્રવ્યભોગાદિ નિષ્ઠા ચૈવાપરા ભવેત્

એવં સા બહુ સંચિન્ત્ય ભર્તારં વાક્યમબ્રવીત્ ।
મદીયા મમ ભક્ષ્યાર્થં ત્વયાનીતા સુલોચના

તં વિપ્રમાનયિષ્યામિ ભક્ષ્યાર્થં તવ સુવ્રત ।
તતઃ સ રાક્ષસઃ પ્રાહ ગચ્છગચ્છેતિ સત્વરમ્

સૃક્કિણી સ્રવતે ઽત્યર્થં તસ્ય ભક્ષણકામ્યયા ।
તતઃ સા રાક્ષસી ઘોરા શ્રુત્વા પતિસમીરિતમ્

નિર્જગામ દુરન્તાશા દદર્શ દ્વિજસત્તમમ્ ।
રૂપયૌવનસંયુક્તં વિદ્યારત્નવિભૂષિતમ્

તં દૃષ્ટ્વા માયયા ભૂત્વા સુંદરી ષોડશાબ્દિકા ।
હૃચ્છયેન સમાવિષ્ટા તદન્તિકમુપાગમત્

અબ્રવીત્સા પૃથુશ્રોણી તં વિપ્રં પ્રીતિસંયુતા ।
કસ્ત્વં કસ્માદિહાયતઃ કિમર્થમિહ તિષ્ઠસિ

પૃચ્છામિ પતિકામાહં રાક્ષસી હૃચ્છયાતુરા ।
સ્વભર્ત્રાહં પરિત્યક્તા ત્વાં પતિં કર્તુમાગતા

તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્યા ભર્તા મે ભયસંયુતઃ ।
ઉવાચ વચનં પ્રાજ્ઞો ધૈર્યમાલંબ્ય તાં શુભે

રક્ષોમાનુષસંયોગઃ કથં રાક્ષસિ સંભવેત્ ।
માનુષાસ્તુ સ્મૃતા ભક્ષ્યા રાક્ષસાનાં ન સંશયઃ

તચ્છ્રુત્વા વચનં સા તુ પુનસ્તં પ્રાહ સાદરમ્ ।
અસંભાવ્યં ચ જગતિ સંભવેદ્દૈવયોગતઃ

પુરાણે શ્રૂયતે હ્યેતદ્ભવિષ્યં ભારતે સ્થિતમ્ ।
હિડંબા રાક્ષસી વિપ્ર ભીમભાર્યા ભવિષ્યતિ

માનુષોત્પાદિતઃ પુત્રો ભવિષ્યતિ ઘટોત્કચઃ ।
અવધ્યઃ સર્વશસ્ત્રાણાં શક્ત્યા મૃત્યુમવાપ્સ્યતિ

તસ્માદ્વિષાદં મા વિપ્રકુરુ ત્વં દૈવયોગતઃ ।
ભાર્યા તવાહં સંજાતા દવ હિ બલવત્તરમ્

મર્ત્યલોકં ગતે શક્ત્રે વૈરોચનિનિરીક્ષણે ।
તદન્તરં સમાસાદ્ય ભર્તા મે ઘોરરાક્ષસઃ

તદ્ગૃહાચ્છક્તિમહરદ્દીપ્તામગ્રિશિખામિવ ।
સેયં સમાશ્રિતા ચાત્ર શાલવૃક્ષે તુ વાસવી

અહત્વૈકં દ્વિજશ્રેષ્ઠ નગચ્છતિ પુરન્દરમ્ ।
યદ્વધાય પ્રક્ષિપેત્તાં સો ઽમરો ઽપિ વિનશ્યતિ

સાહમારુહ્ય શાલાગ્રં શક્તિમાનીય ભાસ્વરામ્ ।
ત્વત્કરે સંપ્રદાસ્યામિ ભર્તુર્નિધનકામ્યયા

યદિ ત્વમનયા શક્ત્યા ન હિંસસિ નિશાચરમ્ ।
ખાદયિષ્યતિ દુર્મેધાસ્ત્વાં ચ માં ચ ન સશયઃ

તવ શત્રુર્મહાનેષ મમાપિ ચ પરન્તપ ।
યેનાહૃતા કુમારીહ ભાર્યાર્થં મન્દબુદ્ધિના

સપત્નભાવો જનિતો મમ ભર્ત્રા દુરાત્મના ।
વ્યાપાદિતે ઽસ્મિન્નુભયોઃ ક્રીડનં સંભવિષ્યતિ

યદ્યન્યથા વદેર્વાક્યં ત્વામહં રતિવર્દ્ધન ।
તદાત્મકગૃતપુણ્યસ્ય ન ભવેયં હિ ભાગિની

યા ગતિર્બ્રહ્મહત્યાયાં કુત્સિતા પ્રાપ્યતે નરૈઃ ।
તાં ગતિં હિ પ્રપદ્યે ઽહં યદ્યેતદનૃતં ભવેત્

મદ્યં હિ પિબતો બ્રહ્મન્ બ્રાહ્મણસ્ય દુરાત્મનઃ ।
યા ગતિર્વિહિતા ઘોરા તાં ગતિં પ્રાપ્નુયામ્યહમ્

ગુરુદારપ્રસક્તસ્ય જતોઃ પાપનિષેવિણઃ ।
યા ગતિસ્તાં દ્વિજશ્રેષ્ઠ મિથ્યા પ્રોચ્ય સમાપ્નુયામ્

સ્વર્ણન્યાસાપહરણે મેદિનીહરણે ચ યા ।
આત્મનો હનને યા હિ વિહિતા મુનિભિર્દ્વિજ

ગતિસ્તામનુગચ્છામિ યદ્યેતદનૃતં વદે ।
પઞ્ચમ્યાં ચ તથાષ્ટમ્યાં યત્પાપં માંસભક્ષણે

સ્ત્રીસંગમે તરુચ્છેદે યત્પાપં શશિનઃ ક્ષયે ।
યદુચ્છિષ્ટે ઘૃતં ભોક્તુર્મૈથુનેન દિવા ચ યત્

વૈશ્વદેવમકર્તુશ્ચ ગૃહિણો હિ દ્વિજસ્ય યત્ ।
ભિક્ષામદાતુર્ભિક્ષુભ્યો વિધવાયા દ્વિભોજનાત્

તૈલં ભોક્તુશ્ચ સંક્રાન્તૌ ગોભિસ્તીર્થં ચ ગચ્છતઃ ।
તથા મૃદમનુદ્ધૃત્ય સ્નાતુઃ પરજલાશયે

નિષિદ્ધવૃક્ષજનિતં દન્તકાષ્ઠં ચ ખાદતઃ ।
ગામસેવયતો બદ્ધ્વા પાખણ્ડપથગામિનઃ

પિતૃદેવાર્ચનં કર્તુઃ કાષ્ઠગ્રાવસ્થિતસ્ય યત્ ।
ગોહીનાં મહિષીં ધર્તુર્ભિન્નકાંસ્યે ચ ભુઞ્જતઃ

અધૌતભિન્નપારક્યવસ્ત્રસંવીતકર્મિણઃ ।
નગ્રસ્ત્રીપ્રેક્ષણં કર્તુરભક્ષ્યસ્ય ચ ભોજિનઃ

કથાયાં શ્રીહરેર્વિઘ્નં કર્તુર્યત્પાતકં દ્વિજ ।
તેન પાપેન લિપ્યે ઽહં યદિ વચ્મિ તવાનૃતમ્

ઉક્તાન્યેતાનિ પાપાનિ યાન્યનુક્તાન્યપિ દ્વિજ ।
સર્વેષાં ભાગિની ચાહં યદ્યેતદનૃતં વદે

એવં સંબોધિતો દેવિ ભર્તા મે પાપયા તયા ।
તથેતિ નિશ્ચયં ચક્રે ભવિતવ્યેન મોહિતઃ

નિર્દ્રવ્યો વ્યયસનાસક્તો મદ્વાક્યકલુષીકૃતઃ ।
ઉવાચ રાક્ષસીં વાક્યં સર્વંસિદ્ધિપ્રદાયકમ્

શીઘ્રમાનય તાં શક્તિં કરોમિ વચનં તવ ।
સર્વમેતત્પ્રદેયં હિ ત્વયા મે રાક્ષસે હતે

દ્રવ્યાશયા પ્રવિષ્ટો ઽહં સાગરં તિમિસંકુલમ્ ।
તચ્છ્રુત્વા રાક્ષસી શક્તિં સમાનીય નગસ્થિતામ્

દદૌ મદ્ભર્તૃસિદ્ધ્યર્થં વિમુઞ્ચન્તીં મહાર્ચિષમ્ ।
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ રાક્ષસઃ કામમોહિતઃ

ગમનાયોદ્યતઃ કન્યાં સા ભીતા વાક્યમબ્રવીત્ ।
કુમારીસેવને રક્ષો મહાપાપં વિધીયતે

છલેનાહં હૃતા કાશ્યાઃ સુપ્તા પિતૃગૃહાત્વયા ।
તવ દોષો ન ચેહાસ્તિ ભવિતવ્યં મમેદૃશમ્

ગુહામધ્યગતાયાસ્તુકો મે ત્રાતા ભવિષ્યતિ ।
વિધિયોગાદ્ભવેદ્ભર્તા વિધિયોગાદ્ભવેત્પ્રિયા

ભવેદ્વિધિવશાદ્વિદ્યા ગૃહં સૌખ્યં ધનં કુલમ્ ।
વિધિના પ્રેર્યમાણસ્તુ જનઃ સર્વત્ર ગચ્છતિ

અવશ્યં ભવિતા ભર્તા ત્વમેવ રજનીચર ।
વિધૈના વિહિતે માર્ગે કિં કરિષ્યતિ પણ્ડિતઃ

તસ્માદાનયત વિપ્રં શાલવૃક્ષાશ્રિત ત્વિહ ।
ઘૃતં જલં કુશાનગ્નિં વિવાહં વિધિના કુરુ

વિનાપિ દર્ભતોયાગ્નીન્ન્યથોક્તવિધિમતરા ।
બ્રાહ્મણસ્યૈવ વાક્યેન વિવાહઃ સફલો ભવેત્

ન હતો યદિ વિપ્રસ્તુ ભાર્યયા તવ રાક્ષસ ।
વૃત્તે હોમસ્ય કાર્યે તુ તં ભવાન્ ભક્ષયિષ્યતિ

એવમુક્તે તુ વચને તયા વૈ રાજકન્યયા ।
વિશ્વસ્તમાનસો દર્પાન્નિર્જગામ સ રાક્ષસઃ

સત્વરં હૃચ્છયાવિષ્ટસ્તમાનેતું બહિઃ સ્થિતઃ

તસ્ય નિર્ગચ્છતો દેવિ ક્ષુતમાસીત્સ્વયં કિલ ।
સવ્યં ચાપ્યસ્ફુરન્નેત્રં સ્વવસ્ત્રં સ્ખલિતં તથા

અનાહૃત્ય તુ તત્સર્વં નિર્ગતો ઽસૌ દરીમુખાત્ ।
બિભ્રાણાં માનુષં રૂપં સ્વામપશ્યન્નિતંબિનીમ્

ઘટયન્તીં તુ સંબન્ધં ભાર્યાભર્તૃસમુદ્ભવમ્ ।
પરિત્યજામિ ત્વાં પાપં રાક્ષસં ક્રૂરકર્મિણમ્

માનુષીપ્રમદાસક્તં મચ્છરીરસ્ય દૂષકમ્ ।
તચ્છ્રુત્વા દારુણં વાક્યં ભાર્યયા સમુદીરિતમ્ ।
ઈર્ષ્યાકોપસમાયુક્તસ્ત્વભ્યધાવન્નિશાચરઃ

ઉત્ક્ષિપ્ય બાહૂ પ્રવિદાર્ય વક્ત્રં સંપ્રસ્થિતો ભક્ષયિતું સ ચોભૌ ।
કાલેન વેગાત્પવનો યથૈવ સમુચ્ચરન્વાક્યમનર્થયુક્તમ્