નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.99

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને ચતુર્થપાદે માર્કણ્ડેયપુરાણાનુક્રમણીનિરૂપણં નામાષ્ટનવતિતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીબ્રહ્મોવાચ
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ તવાગ્નેયપુરાણકમ્ ।
ઈશાનકલ્પવૃત્તાન્તં વસિષ્ઠાયાનલો ઽબ્રવીત્

તત્પઞ્ચદશસાહસ્રં નાના ચરિતમદ્ભુતમ્ ।
પઠતાં શૃણ્વતાં ચૈવ સર્વપાપહરં નૃણામ્

પ્રશ્નઃ પૂર્વં પુરાણસ્ય કથા સર્વાવતારજા ।
સૃષ્ટિપ્રકરણં ચાથ વિષ્ણુપૂજાદિકં તતઃ

અગ્નિકાર્યં તતઃ પશ્ચાન્મન્ત્રમુદ્રાદિલક્ષણમ્ ।
સર્વદીક્ષાવિધાનં ચ અભિષેકનિરૂપણમ્

લક્ષણં મણ્ડલાદીનાં કુશાપામાર્જનં તતઃ ।
પવિત્રારોપણવિધિર્દેવાલયવિધિસ્તતઃ

શાલગ્રામાદિપૂજા ચ મૂર્તિલક્ષ્મ પૃથક્પૃથક્ ।
ન્યાસાદીનાં વિધાનં ચ પ્રતિષ્ઠાપૂર્તકં તતઃ

વિનાયકાદિપૂજા ચ નાનાદીક્ષાવિધિઃ પરમ્ ।
પ્રતિષ્ઠા સર્વદેવાનાં બ્રહ્મણ્ડસ્ય નિરૂપણમ્

ગઙ્ગાદિતીર્થમાહાત્મ્યં દ્વીપવર્ષાનુવર્ણનમ્ ।
ઊર્દ્ધ્વાધોલોકરચના જ્યોતિશ્ચક્રનિરૂપણમ્

જ્યોતિષં ચ તતઃ પ્રોક્તં શાસ્ત્રં યુદ્ધજયાર્ણવમ્ ।
ષટ્કર્મ ચ તતઃ પ્રોક્તં મન્ત્રમન્ત્રૌષધીગણઃ

કુબ્જિકાદિસમર્ચત્વં ષોઢા ન્યાસવિધિસ્તથા ।
કોટિહોમવિધાનં ચ મન્વન્તરનિરૂપણમ્

બ્રહ્મચર્યાદિધર્માંશ્ચ શ્રાદ્ધકલ્પવિધિસ્તતઃ ।
ગ્રહયજ્ઞસ્તતઃ પ્રોક્તોવૈદિકસ્માર્તકર્મ ચ

પ્રાયશ્ચિત્તાનુકથનં તિથીનાં ચ વ્રતાદિકમ્ ।
વારવ્રતાનુકથનં નક્ષત્રવ્રતકીર્તનમ્

માસિકવ્રતનિર્દ્દેશો દીપદાનવિધિસ્તથા ।
નવવ્યૂહાર્ચનં પ્રોક્તં નરકાણાં નિરૂપણમ્

વ્રતાનાં ચાપિ દાનાનાં નિરૂપણમિહોદિતમ્ ।
નાડીચક્રસમુદ્દેશઃ સંધ્યાવિધિરનુત્તમઃ

ગાયત્ર્યર્થસ્ય નિર્દ્દેશો લિઙ્ગસ્તોત્રં તતઃ પરમ્ ।
રાજ્યાભિષેકમન્ત્રોક્તિર્દ્ધર્મકૃત્યં ચ ભૂભુજામ્

સ્વપ્નાધ્યાયસ્તતઃ પ્રોક્તઃ શકુનાદિનિરૂપણમ્ ।
મણ્ડલાદિકનિર્દ્દેંશો રત્નદીક્ષાવિધિસ્તતઃ

રામોક્તનીતિનિર્દ્દેશો રત્નાનાં લક્ષણં તતઃ ।
ધનુર્વિદ્યા તતઃ પ્રોક્તા વ્યવહારપ્રદર્શનમ્

દેવાસુરવિમર્દાખ્યા હ્યાયુર્વેદનિરૂપણમ્ ।
ગજાદીનાં ચિકિત્સા ચ તેષાં શાન્તિસ્તતઃ પરમ્

ગોનરાદિચિકિત્સા ચ નાનાપૂજાસ્તતઃ પરમ્ ।
શાન્તયશ્ચાપિ વિવિધાશ્છન્દઃ શાસ્ત્રમતઃ પરમ્

સાહિત્યં ચ તતઃ પશ્ચાદેકાર્ણાદિસમાહ્વયાઃ ।
સિદ્ધશબ્દાનુશિષ્ટિશ્ચકોશઃ સર્ગાદિવર્ગકઃ

પ્રલયાનાં લક્ષણં ચ શારીરકનિરૂપણમ્ ।
વર્ણનં નરકાણાં ચ યોગાશ્ત્રમતઃ પરમ્

બ્રહ્મજ્ઞાનં તતઃ પશ્ચાત્પુરાણશ્રવણે ફલમ્ ।
એતદાગ્નેયકં વિપ્ર પુરાણં પરિકીર્તિતમ્

તલ્લિખિત્વા તુ યો દદ્યાત્સુવર્ણકલમાન્વિતમ્ ।
તિલધેનુ યુતં ચાપિ માર્ગશીર્ષ્યાં વિધાનતઃ

પુરાણાર્થવિદે સો ઽથ સ્વર્ગલોકે મહીયતે ।
એષાનુક્રમણી પ્રોક્તા તવાગ્નેયસ્ય મુક્તિદા

શૃણ્વતાં પઠતાં ચૈવ નૃણાં ચેહ પરત્ર ચ