નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.16

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે પ્રથમપાદે ધર્માખ્યાને ધર્મરાજોપદેશેન ભગીરથસ્ય ગઙ્ગાનયનોદ્યમવર્ણનં નામ પઞ્ચદશો ઽધ્યાયઃ
નારદ ઉવાચ
હિમવદ્ગિરિમાસાદ્ય કિં ચકાર મહીપતિઃ ।
કથમાનીતવાન્ગઙ્ગામેતન્મે વક્તુમર્હસિ

સનક ઉવાચ
ભગીરથો મહારાજો જટાચીરધરો મુને ।
ગચ્છન્હિમાદ્રિં તપસે પ્રાપ્તો ગોદાવરી તટમ્

તત્રાપશ્યન્મહારણ્યે ભૃગોરાશ્રમમુત્તમમ્ ।
કૃષ્ણસારસમાકીર્ણં માતઙ્ગગણસેવિતમ્

ભ્રમદ્ભૂમરસંઘુષ્ટં કૂજદ્વિહગસંકુલમ્ ।
વ્રજદ્વરાહનિકરં ચમરીપુચ્છવીચિતમ્

નૃત્યન્મયૂરનિકરં સારઙ્ગાદિનિષેવિતમ્ ।
પ્રવર્દ્ધિતમહાવૃક્ષં મુનિકન્યાભિરાદરાત્

શાલતાલતમાલાઢ્યં નૂનહિન્તાલમણ્ડિતમ્ ।
માલતીયૂથિકાકુન્દચમ્પકાશઅવત્થભૂષિતમ્

ઉત્પુલ્લકુસુમોપેત મૃષિસઙ્ઘનિષેવિતમ્ ।
વેદશાસ્ત્રમહાઘોષમાશ્રમં પ્રાવિશદ્ભુગોઃ

ગૃણન્તં પરમ બ્રહ્મ વૃત્તં શિષ્યગણૈર્મુનિમ્ ।
તેજસા સૂર્યસદૃશં ભૃગું તત્ર દદર્શ સઃ

પ્રણનામાથ વિપ્રેન્દ્રં પાદસંગ્રહણાદિના ।
આતિથ્યં ભૃગુરપ્યસ્ય ચક્રે સન્માનપૂર્વકમ્

કૃતાતિથ્યક્રિયો રાજા ભૃગુણા પરમર્ષિણા ।
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા વિનયાન્મુનિપુઙ્ગવમ્

ભગીરથ ઉવાચ
ભગવન્સર્વધર્મજ્ઞ સર્વશાસ્ત્રવિશારદ ।
પૃચ્છામિ ભવભીતો ઽહં નૃણામુદ્ધારકારણમ્

ભગવાંસ્તુષ્યતે યેન કર્મણા મુનિસત્તમ ।
તન્મમાખ્યાહિ સર્વજ્ઞ અનુગ્રાહ્યો ઽસ્મિ તે યતિ

ભૃગુરુવાચ
રાજંસ્તવેપ્સિતં જ્ઞાતં ત્વં હિ પુણ્યવતાં વરઃ ।
અન્યથા સ્વકુલં સર્વં કથમુદ્ધર્ત્તુમર્હસિ

યો વા કો વાપિ ભૂપાલ સ્વકુલં શુભકર્મણા ।
ઉદ્ધર્ત્તકામસ્તં વિદ્યાન્નરરુપધરં હરિમ્

કર્મણા યેન દેવેશો નૃણામિષ્ટફલપ્રદઃ ।
તત્પ્રવક્ષ્યામિ રાજેન્દ્ર શૃણુષ્વ સુસમાહિતઃ

ભવ સત્યપરો રાજન્ન હિંસાનિરતસ્તથા ।
સર્વભૂતહિતો નિત્યં માનૃતં વદ વૈ ક્વચિત્

ત્યજ દુર્જનસંસર્ગં ભજ સાધુસમાગમમ્ ।
કુરુ પુણ્યમહોરાત્રં સ્મર વિષ્ણું સનાતનમ્

કુરુ પૂજાં મહાવિષ્ણોર્યાહિ શાન્તિ મનુત્તમામ્ ।
દ્વાદશાષ્ટાક્ષરં મન્ત્રં જય શ્રેયો ભવિષ્યતિ

ભગીરથા ઉવાચ
સત્યં તુ કીદૃશં પ્રોક્તં સર્વભૂતહિતં મુને ।
અનૃતં કીદૃશં પ્રોક્તં દુર્જનાશ્ચાપિ કીદૃશાઃ

સાધવઃ કીદૃશાઃ પ્રોક્તાસ્તથા પુણ્યં ચ કીદૃશમ્ ।
સ્મર્તવ્યશ્ચ કથં વિષ્ણુસ્તસ્ય પૂજા ચ કીદૃશી

શાન્તિશ્ચ કીદૃશી પ્રોક્તા કો મન્ત્રો ઽષ્ટાક્ષરો મુને ।
કો વા દ્વાદશવર્ણશ્ચ મુને તત્ત્વાર્થકોવિદ

કૃપાં કૃત્વા મયિ પરાં સર્વં વ્યાખ્યાતમર્હસિ ।
ભૃગુરુવાચ
સાધુ સાધુમહાપ્રાજ્ઞ તવ બુદ્ધિરનુત્તમા

યત્પૃષ્ટો ઽહં ત્વયા ભૂપ તત્સર્વં પ્રવદામિ તે ।
યથાર્થકથનં યત્તત્સત્યમાહુર્વિપશ્ચિતઃ

ધર્માવિરોધતો વાચ્યં તદ્ધિ ધર્મપરાયણૈઃ ।
દેશકાલાદિ વિજ્ઞાય સ્વયમસ્યાવિરોધતઃ

યદ્વચઃ પ્રોચ્યતે સદ્ભિસ્તસ્તત્યમભિધીયતે ।
સર્વેષામેવ જન્તૂનામક્લેષજનનં હિ તત્

અહિંસા સા નૃપ પ્રોક્તા સર્વકામપ્રદાયિની ।
કર્મકાર્યસહાયત્વમકાર્યપરિપન્થિતા

સર્વલોકહિતત્વં વૈ પ્રોચ્યતે ધર્મકોવિદૈઃ ।
ઇચ્છાનુવૃત્તકથનં ધર્માધર્મવિવેકિનઃ

અનૃતં તદ્ધિ વિજ્ઞેય સર્વશ્રેયોવિરોધિ તત્ ।
યે લોકે દ્વેષિણો મૂર્ખાઃ કુમાર્ગરતબુદ્ધયઃ

તે રાજન્દુર્જ્જના જ્ઞેયાઃ સર્વધર્મબહિષ્કૃતાઃ ।
ધર્માધર્મવિવેકેન વેદમાર્ગાનુસારિણઃ

સર્વલોકહિતાસક્તાઃ સાધવઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ ।
હરિ ભક્તિકરં યત્તત્સદ્ભિશ્ચ પરિરઞ્ચિતમ્

આત્મનઃ પ્રીતિજનકં તત્પુણ્યં પરિકીર્ત્તિતમ્ ।
સર્વં જગદિદં વિષ્ણુર્વષ્ણુઃ સર્વસ્ય કારણમ્

અહં ચ વિષ્ણુર્યજ્જ્ઞાનં તદ્વિષ્ણુસ્મ રણં વિદુઃ ।
સર્વદેવમયો વિષ્ણુર્વિધિના પૂજયામિ તમ્

ઇતિ યા ભવતિ શ્રદ્ધા સા તદ્ભક્તિઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
સર્વભૂતમયો વિષ્ણુઃ પરિપૂર્ણઃ સનાતનઃ

ઇત્યભેદેન યા બુદ્ધિઃ સમતા સા પ્રકીર્ત્તિતા ।
સમતા શત્રુમિત્રેષુ વશિત્વં ચ તથા નૃપ

યદૃચ્છાલાભસંતુષ્ટિઃ સા શાન્તિઃ પરિકીર્તિતા ।
એતે સર્વે સમાખ્યાતાસ્તપઃ સિદ્ધિપ્રદા નૃણામ્

સમસ્તપાપરાશીનાં તરસા નાશહેતવઃ ।
અષ્ટાક્ષરં મહામન્ત્રં સર્વપાપપ્રણાશનમ્

વક્ષ્યામિ તવ રાજેન્દ્ર પુરુષાર્થૈકસાધનમ્ ।
વિષ્ણોઃ પ્રિયકરં ચૈવ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્

નમો નારાયણાયેતિ જપેત્પ્રણક્પૂર્વકમ્ ।
નમો ભગવતે પ્રોચ્ય વાસુદેવાય તત્પરમ્

પ્રણવાદ્યં મહારાજ દ્વાદશાર્ણમુદાહૃતમ્ ।
દ્વયોઃ સમં ફલં રાજન્નષ્ટદ્વાદશવર્ણયોઃ

પ્રવૃત્તૌ ચ નિવૃત્તૌ ચ સામ્યમુદ્દિષ્ટમેતયોઃ ।
શઙ્ખચચક્રધરં શાન્તં નારાયણમનામયમ્

લક્ષ્મીસંશ્રિતવામાઙ્કં તથાભયકરં પ્રભુમ્ ।
કિરીટકુણ્ડલધરં નાનામણ્ડનશોભિતમ્

ભ્રાજત્કૌસ્તુભમાલાઢ્યં શ્રીવત્સાઙ્કિતવક્ષસમ્ ।
પીતામ્બરધરં દેવં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્

ધ્યાયેદનાદિનિધનં સર્વકામફલપ્રદમ્ ।
અન્તર્યામી જ્ઞાનરુપી પરિપૂર્ણઃ સનાતનઃ

એતત્સર્વં સમાખ્યાતં યત્તુ પુષ્ટં ત્વયા નૃપ ।
સ્વસ્તિ તે ઽસ્તુ તપઃ સિદ્ધિં ગચ્છ લબ્ધું યથાસુખમ્

એવમુક્તો મહીપાલો ભૃગુણા પરમર્ષિણા ।
પરમાં પ્રીતિમાપન્નઃ પ્રપેદેતપસે વનમ્

હિમવદ્ગિરિમાસાદ્ય પુણ્યદેશે મનોહરે ।
નાદેશ્વરે મહાક્ષેત્રે તપસ્તેપે ઽતિદુશ્ચરમ્

રાજા ત્રિષવણસ્નાયી કન્દમૂલફલાશનઃ ।
કૃતાતિથ્યર્હણશ્ચાપિ નિત્યં હોમપરાયણઃ

સર્વભૂતહિતઃ શાન્તો નારાયણપરાયણઃ ।
પત્રૈઃ પુષ્પૈઃ ફલૈસ્તોયૈસ્ત્રિકાલં હરિપૂજકઃ

એવં બહુતિથં કાલં નીત્વા ચાત્યન્તધૈર્યવાન્ ।
ધ્યાયન્નારાયણં દેવં શીર્ણપર્ણાશનો ઽભવત્

પ્રાણાયામપરો ભૂત્વા રાજા પરમધાર્મિકઃ ।
નિરુચ્છ્વાસ સ્તપસ્તપ્તું તતઃ સમુપચક્રમે

ધ્યાયન્નારાયણં દેવમનં તમપરાજિતમ્ ।
ષષ્ટિવર્ષસહસ્તાણિ નિરુચ્છ્વાસપરો ઽભવત્

તસ્ય નાન્માપુટાદ્રાજ્ઞો વહ્નિર્જજ્ઞં ભયઙ્કરઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા દેવતાઃ સર્વે વિત્રસ્તા વહ્નિતા પિતાઃ

અભિજગ્મુર્મહાવિષ્ણું યત્રાસ્તે જગતાં પતિઃ ।
ક્ષીરોદસ્યોત્તરં તીર સંપ્રાપ્ય ત્રિદશેશ્વરાઃ ।
અસ્તુવન્દેવદેવેશં શરણાગતપાલકમ્

દેવા ઊચુઃ
નતાઃ સ્મ વિષ્ણું જગદેકનાથં સ્મરત્સમસ્તાર્તિહરં પરેશમ્ ।
સ્વભાવશુદ્ધં પરિપૂર્ણભાવં વદન્તિ યજ્જ્ઞાનતનું ચ તજ્જ્ઞાઃ

ધ્યેયઃ સદા યોગિવરૈર્મહાત્મા સ્વેચ્છાશરીરૈઃ કુતદેવકાર્યઃ ।
જગત્સ્વરુપો જગદાદિનાથસ્તસ્મૈ નતાઃ સ્મઃ પુરુષોત્તમાય

યનન્નામસંકીર્ત્તનતો ખલાનાં સમસ્ત પાપાનિ લયં પ્રયાન્તિ ।
તમીશમીડ્યં પુરુષં પુરાણં નતાઃ સ્મ વિષ્ણું પુરુષાથસિદ્ધ્યૈ

યત્તેજસા ભાન્તિ દિવાકરાદ્યા નાતિક્રમં ત્યસ્ય કદાપિ શિક્ષાઃ ।
કાલાત્મકં તં ત્રિદશાધિનાથં નમામહે વૈ પુરુષાર્થરુપમ્

જગત્કરો ઽત્યબ્જભવો ઽત્તિ રુદ્રઃ પુનાતિ લોકાઞ્શ્રુતિભિશ્ચ વિપ્રાઃ ।
તમાદિદેવં ગુણસન્નિધાનં સર્વોપદેષ્ટારમિતાઃ શરણ્યમ્

વરં વરેણ્યં મધુકૈટભારિં સુરાસુરાભ્યર્ચિતપાદપીઠમ્ ।
॥ સદ્ભક્તિસંકલ્પિતાસિદ્ધિહેતું જ્ઞાનૈકવેદ્યં પ્રણતાઃ સ્મ દેવમ્

અનાદિમધ્યાન્તમજં પરેશમનાદ્યવિદ્યાખ્યતમોવિનાશમ્ ।
સચ્ચિત્પરાનન્દઘનસ્વરુપં રુપાદિહીનં પ્રણતાઃ સ્મ દેવમ્

નારાયણં વિષ્ણુમનન્તમીશં પીતામ્બરં પદ્મભવાદિસેવ્યમ્ ।
યજ્ઞાપ્રિયં યજ્ઞકરં વિશુદ્ધં નતાઃ સ્મ સર્વોત્તમમવ્યયં તમ્

ઇતિ સ્તુતો મહાવિષ્ણુર્દેવૈરિન્દ્રાદિભિસ્તદા ।
ચરિતં તસ્ય રાજર્ષેર્દેવાનાં સંન્યવેદયત્

તતો દેવાન્સમાશ્વાસ્ય દત્ત્વાભયમનઞ્જનઃ ।
જગામ યત્ર રાજર્ષિસ્તપસ્તપતિ નારદ

શઙ્ખચક્રધરો દેવઃ સચ્ચિદાનન્દવિગ્રહઃ ।
પ્રત્યક્ષતામગાત્તસ્ય રાજ્ઞઃ સર્વજગદ્ગુરુઃ

તં દુષ્ટ્વા પુણ્ડરીકાક્ષં ભાભાસિતદિગન્તરમ્ ।
અતિસીપુષ્પંસંકાશં સ્ફુરત્કુણ્ડલમણ્ડિતમ્

સ્નિગ્ધ કુન્તલવક્રાબ્જં વિભ્રાજન્મુકુટોજ્જ્વલમ્ ।
શ્રીવત્સકૌસ્તુમધરં વનમાલાવિભૂષિતમ્

દીર્ઘબાહુમુદારાઙ્ગં લોકેશાર્ચિતપન્ત્કજમ્ ।
નનામ દણ્ડવદ્ભૂમૌ ભૂપતિર્નમ્રકન્ધરઃ

અત્યન્તહર્ષસંપૂર્ણઃ સરોમાઞ્ચઃ સગદ્ગદઃ ।
કૃષ્ણ કૃષ્ણેતિ શ્રીકૃષ્ણેતિ સમુચ્ચરન્

તસ્ય વિષ્ણુઃ પ્રસન્નાત્મા હ્યન્તર્યામી જગદ્ગુરુઃ ।
ઉવાચ કૃપયાવિષ્ટો ભગવાન્ભૂતભાવનઃ

શ્રીભગવાનુવાચ
ભગીરથ મહાભાગ તવાભીષ્ટં ભવિષ્યતિ ।
આગમિષ્યન્તિ મલ્લોકં તવ પૂર્વપિતામહાઃ

મમ મૂર્ત્યન્તરં શમ્ભું રાજન્સ્તોત્રૈઃ સ્વશક્તિવઃ ।
સ્તુહિ તે સકલં કામં સવૈ સદ્યઃ કરિષ્યન્તિ

યસ્તુ જગ્રાહ શશિનં શૂરણં સમુપાગતમ્ ।
તસ્માદારાધયેશાનં સ્તોત્રૈઃ સ્તુત્યં સુખપ્રદમ્

અનાદિનિધનો દેવઃ સર્વકામ ફલપ્રદઃ ।
ત્વયા સંપુજિતો રાજન્સદ્યઃ શ્રેયો વિધાસ્યતિ

ઇત્યુક્ત્વા દેવદેવેશો જગતાં પતિરચ્યુતઃ ।
અન્તર્દધે મુનિશ્રેષ્ઠ ઉત્તસ્થૌસો ઽપિ ભૂપતિઃ

કિમિદં સ્મમ આહોસ્વિત્સત્યં સાક્ષાદ્વિજોત્તમ્ ।
ભૂપતિર્વિસ્મયં પ્રાત્પઃ કિં કરોમીતિ વિસ્મિતઃ

અથાન્તરિક્ષે વાગુજ્ચૈઃ પ્રાહ તં ભ્રાન્તચેતસમ્ ।
સત્યમેતદિતિ વ્યક્તં ન ચિન્તાં કર્તુમર્હસિ

તન્નિશમ્યાવનીપાલ ઈશાનં સર્વકારણમ્ ।
સમસ્તદેવતારાજમસ્તૌષીદ્ભક્તિતત્પરઃ

ભગીરથ ઉવાચ
પ્રણમામિ જગન્નાથં પ્રણતાર્તિપ્રણાશનમ્ ।
પ્રમાણાગોચરં દેવમીશાનં પ્રણવાત્મકમ્

જગદ્રૂપમજં નિત્યં સર્ગસ્થિત્યન્તકારણમ્ ।
વિશ્વરુપં વિરુપાક્ષ પ્રણતો ઽસ્મ્યુગ્રરેતસમ્

આદિમધ્યાન્તરહિતમનન્તમજમવ્યયમ્ ।
સમામનન્તિ યોગીન્દ્રા સ્તં વન્દે પુષ્ટિવર્ધનમ્

નમો લોકાધિનાથાપ વઞ્ચતે પરિવઞ્ચતે ।
નમો ઽસ્તુ નીલગ્રીવાય પસૂનાં પતયે નમઃ

નમઃ કપાલહસ્તાય પાશપતયે નમઃ ।
નમો ઽકલ્પપ્રકલ્પાય ભૂતાનાં પતયે નમઃ

નમઃ પિનાકહસ્તાય શૂલહસ્તાય તે નમઃ ।
નમઃ કપાલહસ્તાય પાશમુદ્ગરધારિણે

નમસ્તે સર્વભૂતાય ઘણ્ટાહસ્તાય તે નમઃ ।
નમઃ પઞ્ચાસ્યદેવાય ક્ષેત્રાણાં પતયે નમઃ

નમઃ સમસ્તભૂતાનામાદિભૃતાય ભૂભૃતે ।
અનેકરુપરુપાય નિર્ગુણાય પરાત્મને

નમો દણાધિદેવાય ગણાનાં પતયે નમઃ ।
નમો હિરણ્યગર્ભાય હિરણ્યપતયે નમઃ

હિરણ્યરેતસે તુભ્યંનમો હિરણ્યબાહવે ।
નમો ધ્યાનસ્વરુપાય નમસ્તે ધ્યાનસાક્ષિણે

નમસ્તે ધ્યાનસંસ્થાય ધ્યાનગમ્યાય તે નમઃ ।
યેનેદં વિશ્વમખિલં ચરાચરવિરાજિતમ્

વર્ષેવાભ્રેણ જનિતં પ્રધાનપુરુષાત્મના

સ્વપ્રકાશં મહાત્માનં પરં જ્યોતિઃ સનાતનમ્ ।
યમામનન્તિ તત્ત્વજ્ઞાઃ સવિતારં નૃચક્ષુષામ્

ઉમાકાન્તનન્દિકેશન્તં નીલકણ્ઠં સદાશિવમ્ ।
મૃત્યુઞ્જયં મહાદેવં પરાત્પરતરં વિભુમ્

પરં શબ્દબ્રહ્મરુપં તં વન્દે ઽખિલકારણમ્ ।
કપર્દ્દિને નમસ્તુભ્યં સદ્યો જાતાય વૈ નમઃ

ભવોદ્ભવાય શુદ્ધાય જ્યેષ્ઠાય ચ કનીયસે ।
મન્યવે ત ઇષે ત્રઘય્યાઃ પતયે યજ્ઞતન્તવે

ઊર્જે દિશાં ચ પતયે કાલાયાઘોરરુપિણે ।
કૃશાનુરેતસે તુભ્યં નમો ઽસ્તુ સુમાહાત્મને

યતઃ સમુદ્રાઃ સરિતો ઽદ્રયશ્ચ ગન્ધર્વયક્ષાસુરસિદ્ધસઙ્ઘાઃ ।
સ્થાણુ શ્ચરિષ્ણુર્મહદલ્પકં ચ અસઞ્ચ સજ્જીવમજીમાસ

નતો ઽસ્મિ તં યોગિનતાઙ્ઘ્રિપદ્મં સર્વાન્તરાત્માનમરુપમીશમ્ ।
સ્વતન્ત્રમેકં ગુણુનાં ગુણં ચ નમામિ ભૂયઃ પ્રણમામિ ભૂયઃ

ઇત્થં સ્તુતો મહાદેવઃ શઙ્કરો લોકશઙ્કરઃ ।
આવિર્બભૂવ ભૃપસ્ય સંતત્પતપસોગ્રતઃ

પઞ્ચવક્રં દશભુજં ચન્દ્રાર્ધ્દકૃતશએખરમ્ ।
ત્રિલોચનમુદારાઙ્ગં નાગયજ્ઞોપવીતિનમ્

વિશાલવક્ષસં દેવં તુહિનાદ્રિસમપ્રભમ્ ।
ગજચર્મામ્બરધરં સુરાર્ચિતપદામ્બુજમ્

દૃષ્ટ્વા પપાત પાદાગ્રે દણ્ડવદ્ભુવિ નારદ ।
તત ઉત્થાય સહસા શિવાગ્રે વિહિતાઞ્જલિઃ

પ્રણનામ મહાદેવં કીર્તયઞ્શઙ્કરાહ્વયમ્ ।
વિજ્ઞાય ભક્તિં ભૂપસ્ય શઙ્કરઃ શશિશેખરઃ

ઉવાચ રાજ્ઞે તુષ્ટો ઽસ્મિ વરં વરય વાઞ્છિતમ્ ।
તોષિતો ઽસ્મિ ત્વયા સમ્યક્ સ્તોત્રેણ તપસા તથા

એવમુક્તઃ સ દેવેન રાજા સંતુષ્ટમાનસઃ ।
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા જગતામીશ્વરેશ્વરેશ્વરમ્

ભગીરથ ઉવાચ
અનુગ્રાહ્યો ઽસ્મિ યદિ તે વરદાનાન્મહેશ્વર ।
તદા ગઙ્ગાં પ્રયચ્છાસ્મત્પિતૄણાં મુક્તિહેતવે

શ્રીશિવ ઉવાચ
દત્તા ગઙ્ગા મયા તુભ્યં પિતૄણાં તે ગતિઃ પરા ।
તુભ્યં મોક્ષં પરશ્ચેતિ તમુક્ત્વાન્તર્દધે શિવઃ

પરર્દિનો જટાસ્ત્રસ્તા ગઙ્ગા લોકૈકપાવિર્ની ।
પાવયન્તી જગત્સર્વમન્વગચ્છદ્ભગીરથમ્

તતઃ પ્રભૃતિ સા દેવી નિર્મલા મલહારિણી ।
ભાગીરથીતિ વિખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષ્વભૂન્મુને

સગરસ્યાત્મજાઃ પૂર્વં યત્ર દગ્ધાઃ સ્વપાપ્મના ।
તં દેશં પ્લાવયામાસ ગઙ્ગા સર્વસરિદ્વરા

યદા સંપ્લાવિતં ભસ્મ સાગરાણાં તુ ગઙ્ગાયા ।
તદૈવ નરકે મગ્ના ઉદ્ધૃતાશ્ચ ગતૈનસઃ

પુરા સંક્રુશ્યમાનેન યે યમેનાતિપૂડિતાઃ ।
ત એવ પૂચિતાસ્તેન ગઙ્ગાજલપરિપ્લુતાઃ

ગતપાપાન્ય વિજ્ઞાય યમઃ સગરસંભવાન્ ।
પ્રણમ્યાભ્યર્ચ્ય વિધિવત્પ્રાહ તાન્પ્રીતમાનસઃ

ભો ભો રાજસુતા યૂયં નરકાદ્ ભૃશદારુણાત્ ।
મુક્તા વિમાનમારુહ્ય ગચ્છધ્વં વિષ્ણુમન્દિરમ્

ઇત્યુક્તાસ્તે મહાત્માનો યમેન ગતકલ્મષાઃ ।
દિવ્યદેહધરા ભૂત્વા વિષ્ણુલોકં પ્રપેદિરે

એવંપ્રભાવા સા ગઙ્ગા વિષ્ણુપાદાગ્રસંભવા ।
સર્વલોકેષુ વિખ્યાતા મહાપાતકનાશિની

ય ઇદં પુણ્યમાખ્યાનં મહાપાતકનાશનમ્ ।
પઠેચ્ચ શૃણુયાદ્વાપિ ગઙ્ગાસ્નાનફલં લભેત્

યસ્ત્વે તત્પુણ્યમાખ્યાનં કથયેદ્ર્વાહ્યણાગ્રતઃ ।
સ યાતિ વિષ્ણુભવનં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્