નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.13
ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે પ્રથમપાદે ધર્માખ્યાને દ્વાદશો ઽધ્યાયઃ
ધર્મરાજ ઉવાચ
દેવતાયતનં યસ્તુ કુરુતે કારયત્યપિ ।
શિવસ્યાપિ હરેર્વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
માતૃતઃ પિતૃતશ્ચૈવ લક્ષકોટિકુલાન્વિતઃ ।
કલ્પત્રયં વિષ્ણુપદે તિષ્ટત્યેવ ન સંશયઃ
મૃદૈવ કુરુતે યસ્તુ દેવતાયતનં નિરઃ ।
મૃદૈવ કુરુતે યસ્તુ દેવતાયતનં નરઃ ।
યાવત્પુણ્યં ભવેત્તસ્ય તન્મે નિગદતઃ શૃણુ
દિવ્યદેહધરો ભૂત્વા વિમાનવરમાસ્થિતઃ ।
કલ્પત્રયં વિષ્ણુપદે તિષ્ટત્યેવ ન સંશયઃ
મૃદૈવ કુરુતે યસ્તુ દેવતાયતનં નરઃ ।
યાવત્પુણ્યં ભવેત્તસ્ય તન્મે નિગદતઃ શૃણુ
દિવ્યદેહધરો ભૂત્વા વિમાનવરમાસ્થિતઃ ।
કલ્પત્રયં વિષ્ણુપદે સ્થિત્વા બ્રહ્મપુરં વ્રજેત્
કલ્પવદ્વયં સ્થિતસ્તત્ર પુનઃ કલ્પં વસેદ્દિવિ ।
તતસ્તુ યોગિનામેવ કુલે જાતો દયોન્વિતાઃ
વૈષ્ણવં યોગમાસ્થાય મુક્તિં વ્રજતિ શાશ્વતીમ્ ।
દારુભિઃ કુરુતે યસ્તુ તસ્ય સ્યાદ્દિગુણં ફલમ્
ત્રિગુણં ચેષ્ટકાભિસ્તુ શિલાભિસ્તચ્ચતુર્ગણમ્ ।
સ્ફુટિકાભિઃ શિલાભિસ્તુ જ્ઞેયં દશગુણોત્તરમ્
તાન્મીભિસ્તચ્છતગુણં હેમ્ના કોટિગુણં ભવેત્ ।
દેવાલયં તડાગં વા ગ્રામં વા પાલયેત્તુ યઃ
કર્તુઃ શતગુણં તસ્ય પુણ્યં ભવતિ ભૂપતે ।
દેવાલયસ્ય શુશ્રૂષાં લેપસેચનમણ્ડનૈઃ
કુર્યાદ્યત્સતતં ભક્ત્યા તસ્ય પુણ્યમનન્તકમ્ ।
વેતનાદ્વિષ્ટિતો વાપિ પુણ્યકર્મપ્રવર્ત્તિતાઃ
તે ગચ્છન્તિ ધરાધારાઃ શાશ્ચતં વૈષ્ણવં પદમ્ ।
તાડાગાર્દ્ધફલં રાજન્કાસારે પરિકીર્તિતમ્
કૂપે પાદફલં જ્ઞેયં વાપ્યાં પદ્માકરોન્મિતમ્ ।
વાપીશતગુણં પ્રોક્તં કુલ્યાયાં ભૂપતેઃ ફલમ્
દૃષદ્ભિસ્તુધનીઃકુર્યાન્મૃદા નિષ્કિઞ્ચનો જનઃ ।
તયોઃ ફલં સમાનં સ્યાદિત્યાહ કમલોદ્ભવઃ
દદ્યાદાઢ્યાસ્તુ નગરં હસ્તમાત્રમકિઞ્ચનઃ ।
ભુવં તયોઃ સમફલં પ્રાહુર્વેદવિદો જનાઃ
ધનાઢ્યઃ કુરુતે યસ્તુ તડાગં ફલસાધનમ્ ।
દરિદ્રઃ કુરુતે કૂપં સમં પુણ્યં પ્રકીર્તિતમ્
આશ્રમં કારયેદ્યસ્તુ બહુજન્તૂપકારકમ્ ।
સ યાતિ બ્રહ્મભુવનં કુલત્રયસમન્વિતઃ
ધેનુર્વા બ્રહ્મણો વાપિ યો વા કો વાપિ ભૂપતે ।
ક્ષણાર્દ્ધં તસ્ય છાયાયાં તિષ્ટન્સ્વર્ગં નયત્યમુમ્
આરામકારકા રાજન્દેવતાગૃહકારિણઃ ।
તડાગગ્રામકર્ત્તારઃ પૂજ્યન્તે હરિણા સહ
સર્વલોકોપકારાર્થં પુષ્પારામં જનેશ્વરા ।
કુર્વતે દેવતાર્થં વા તેષાં પુણ્યફલં શૃણુ
તત્ર યાવન્તિ પર્ણાનિ કુસુમાનિ ભવન્તિ ચ ।
તાવદ્વર્ષાણિ નાકસ્થો મોદતે કુલકોટિભિઃ
પ્રાકારકારિણસ્તસ્ય કણ્ટકાવરણપ્રદાઃ ।
પ્રયાન્તિ બ્રહ્મણઃ સ્થાનં યુગાનામેકસત્પતિમ્
તુલસીરોપણં યે તુ કુર્તતે મનુજે શ્વર ।
તેષાં પુણ્યફલં રાજન્વદતો મે નિશામય
સત્પકોટિકુલૈર્યુક્તો માતૃતઃ પિતૃતસ્તથા ।
વસેત્કલ્પશતં સાગ્રં નારાયણપદં નૃપ
ઊર્દ્ધપુણ્ડ્રધરો યસ્તુ તુલસીમૂલમૃત્સ્ત્રયા ।
ગોપિકાચન્દનેનાપિ ચિત્રકૂટમૃદાપિ વા ।
ગઙ્ગામૃતિકયા ચૈવ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
વિમાનવરમારુઢો ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ ।
સંગીયમાનચરિતો મોદતે વિષ્ણુંમદિરે
પત્રાણિ તુલસીમૂલાદ્યાવન્તિ પતિતાનિ વૈ ।
તાવન્તિ બ્રહ્મહત્યાદિપાતકાનિ હતાનિ ચ
તુલસ્યાં સેચયેદ્યસ્તુ જલં ચુલુકમાત્રકમ્ ।
ક્ષીરોદવાસિના સાર્દ્ધં વસેદાચન્દ્રતારકમ્
દદાતિ બ્રાહ્મણાનાં યઃ કોમલં તુલસીદલમ્ ।
સ યાતિ બ્રહ્મસદને કુલત્રિતયતસંયુતઃ
શાલપ્રામેર્ઽપયેદ્યસ્તુ તુલસ્યાસ્તુ દલાનિ ચ ।
સ વસેદ્વિષ્ણુભવને યાવદાભૂતસંપ્લવમ્
કણ્ટકાવરણં યસ્તુ પ્રાકારં વાપિ કારયેત્ ।
સો ઽપ્યેકવિંશતિકુલૈર્મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે
યો ઽર્ચ્ચયેદ્ધરિપાદાબ્જં તુલસ્યાઃ કોમલૈર્દલૈઃ ।
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિર્વિષ્ણુલોકાન્નરેશ્વર
દ્વાદશ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં યઃ ક્ષીરેણ સ્નાપયેદ્ધરિમ્ ।
કુલાયુતયુતઃ સો ઽપિ મોદતે વૈષ્ણવે પદે
પ્રસ્થમાત્રેણ પયસા યઃ સ્નાપયતિ કેશવમ્ ।
કુલાયુતાયુતયુતઃ સો ઽપિ વિષ્ણુપુરે વસેત્
ઘૃતપ્રસ્થેન યો વિષ્ણું દ્વાદશ્યાં સ્નાપયેન્નરઃ ।
કુલકોટિયુતો રાજન્સાયુજ્યં લભતે હરેઃ
પઞ્ચામૃતેન યઃ સ્નાનમેકાદશ્યાં તુ કારયેત્ ।
વિષ્ણોઃ સાયુજ્યકં તસ્ય ભવેત્યુલશતાયુતૈઃ
એકાદશ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં દ્વાદશ્યાં વા નૃપોત્તમ ।
નાલિકેરોદકૈર્વિષ્ણું સ્નાપયેત્તત્ફલં શૃણુ
દશજન્માર્જિતૈઃ પાપૈર્વિમુક્તો નૃપસત્તમ ।
શતદ્વયકુલૈર્યુક્તો મોદતે વિષ્ણુના સહ
ઇક્ષુતોયેન દેવેશં યઃ સ્નાપયતિ ભૂપતે ।
કેશવં લક્ષપિતૃભિઃ સાર્દ્ધં વિષ્ણુપદં વ્રજેત્
પુષ્પોદકેન ગોવિન્દં તથા ગન્ધોદકેન ચ ।
સ્નાપયિત્વા હરિં ભક્ત્યા વૈષ્ણવં પદમાન્પુયાત્
જલેન વસ્ત્રપૂતેન યઃ સ્નાપયતિ માધવમ્ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુના સહ મોદતે
ક્ષીરાદ્યૈઃ સ્નાપયેદ્યસ્તુ રવિસંક્રમણે હરિમ્ ।
સ વસેદ્વિષ્ણુસદને ત્રિસત્પપુરુષૈઃ સહ
શુક્લપક્ષે ચતુર્દ્દશ્યામષ્ટમ્યાં પૂર્ણિમાદિને
એકાદશ્યાં ભાનુવારે દ્વાદશ્યાં પઞ્ચમીતિથૌ ।
સોમસૂર્યોપરાગે ચ મન્વાદિષુયુગાદિષુ
અર્દ્ધોદયે ચ સૂર્યસ્ય પુષ્યાર્કે રોહિણીબુધે ।
તથૈવ શનિરો હિણ્યાં ભૌમાશ્વિન્યાં તથૈવ ચ
શન્યાં ભૃવભૃગે ચૈવભૃગુરેવુરેવતિસઙ્ગમે ।
તથા બુધાનુરાધાયાં શ્રવણાર્કે તથૈવ ચ
તથા ચ સોમશ્રવણે હસ્તયુક્તે બૃહસ્પતૌ ।
બુધાષ્ટમ્યાં બુધાષાઢે પુણ્યે વિને તથા
સ્ત્રાપયે ત્પયસા વિષ્ણું શાન્તિમાન્ વાગ્યતઃ શુચિઃ ।
ઘૃતેન મધુના વાપિ દધ્ના વા તત્ફલં શૃણુ
સર્વયજ્ઞફલં પ્રાપ્યે સર્વપાપવિવપર્જિતઃ ।
વસેષ્ટિષ્ણુપુરે સાર્દં ત્રિસત્પપુરુષૈર્મૃપ
તત્રૈવ જ્ઞાનમાસાદ્ય યોગિનામપિ દુર્લભમ્ ।
મોક્ષમાપ્રોતિ નૃપતે પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશઅયાં સોમવારે ચ ભૂપતે ।
શિવં સંસ્ત્રાપ્ય દુગ્ધેન શિવસાયુજ્યમાન્પુયાત્
નાલિકેરોદકેનાપિ શિવં સંસ્ત્રાપ્ય ભક્તિતઃ ।
અષ્ટમ્યામિન્દુવારે વા શિવસાયુજ્યમશ્નુતે
શુક્લપક્ષે ચતુર્દશ્યામષ્યમ્યાં વાપિ ભૂપતે ।
ઘૃતેન મધુના સ્ત્રાપ્ય શિવાં તત્સામ્યતાં વ્રજેત્
તિલતૈલેન સંસ્ત્રાપ્ય વિષ્ણું વા શિવમેવં ચ ।
સ યાતિ તત્તત્સારુપ્યં પિતૃભિઃ સહ સત્પભિઃ
શિવમિશ્રુરસેનાપિ યઃ સ્નાપયતિ ભઘક્તિતઃ ।
શિવલોકે વસેત્કલ્પં સસત્પપુરુષૈઃ સહ
ઘૃતેન સ્નાપયેલ્લિઙ્ગમુત્થાને દ્વાદશીદિને ।
ક્ષીરેણ વા મહાભાગ તત્ફલં શૃણુ મદ્ગિરા
જન્માયુતકૃતકૈઃ પાપૈર્દર્મુક્તો મનુજો નૃપ ।
કોટિ સંખ્યં સમુદ્ધૃકત્ય સ્વકુલં શિવતાં વ્રજેત્
સમ્પૂજ્ય ગન્ધકુસુમૈર્વિષ્ણું વિષ્ણુતિથૌ નૃપ ।
જન્માયુતાર્જિતૈઃ પાપૈર્મુક્તો વ્રજતિ તત્પદમ્
પદ્મપુષ્પેણ યો વિષ્ણું શિવાં વા પૂજયેન્નરઃ ।
સ યાતિ વિષ્ણુભવનં કુલકોટિસમન્વિતઃ
હરિં ચ કેતકીપુષ્પૈઃ શિવં ધત્તૂરજૈર્નિશિ ।
સંપૂજ્ય પાપનિર્મુક્તો વસેદ્ભિષ્ણુપુરે યુગમ્
હરિં તુ ચામ્પકૈઃ પુર્ષ્પેરર્કષ્પૈશ્ચ શઙ્કરમ્ ।
સમભ્યર્ચ્ય મહારાજ તત્તત્સાલોક્યમાન્પુયાત્
શઙ્કર સ્યાથવા વિષ્ણોર્ઘૃતયુક્તં ચ ગુગગુલુમ્ ।
દત્ત્વા ધૂપે નરો ભક્ત્યા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
તિલતૈલાન્વિતં દીપં વિષ્ણોર્વા શઙ્કરસ્ય વા ।
દત્ત્વા નરઃ સર્વકામાન્મંપ્રાપ્નોતિ નૃપોત્તમ
ઘૃતેન દીપં યો દદ્યાચ્છઙ્કરાયાથ વિષ્ણવે ।
સ મુક્તઃ સર્વપાપેભ્યો ગઙ્ગાસ્નાનફલં લભેત્
ગ્રામયેન વાપિ તૈલેન રાજન્નન્યેન વા પુનઃ ।
દીપં તત્ત્વા મહાવિષ્ણોઃ શિવસ્યાપિ ફલં શૃણુ
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સર્વૈશ્વર્યસમન્વિતઃ ।
તત્તત્સાલોક્યમાપ્નોતિ ત્રિઃભત્પપુરુષાન્વિતઃ
યદ્યદિષ્ટતમં ભોજ્યં તત્તદીશાય વિષ્ણવે ।
દત્ત્વા તત્તત્પદં યાતિ ચત્વારિશત્કુલાન્વિતઃ
યદ્યદિષ્ટતમં વસ્તુ નતદ્વિપ્રાય દાપયેત્ ।
સ યાતિ વિષ્ણુભવનં પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
ભ્રૂણહાસ્વર્ણદાનેન શુદ્ધો ભવતિ ભૂપતે ।
અન્નતોયસમન્દાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ
અન્નદઃ પ્રાણદઃ પ્રોક્તઃ પ્રાણદશ્ચાપિ સર્વદઃ ।
સર્વદાનફલં યસ્માદન્નદસ્ય નૃપોત્તમ
અન્નદો બ્રહ્મસદનં યાતિવંશાયુતાન્વિતઃ ।
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિરિતિ શાસ્ત્રેષુ નિશ્ચિતમ્
સદ્યસ્તુષ્ટિકરં જ્ઞેયં જલદાનં યતો ઽધિકમ્ ।
અન્નદાનાન્નૃપશ્રેષ્ઠ નિર્દિષ્ટં શ્રહ્મવાદિભિઃ
મહાપાતકયુક્તો વા યુક્તો વાપ્યુપપાતકૈઃ ।
જલદો મુચ્યતે તેભ્ય ઇત્યાહ કમલોદ્ભવઃ
શરીરમન્નાજં પ્રાહુઃ પ્રાણામપ્યન્નજાન્વિદુઃ ।
તસ્માદન્નપ્રદો જ્ઞેયઃ પ્રાણદઃ પૃથિવીપતે
યદ્યતુષ્ટિકરં દાનં સર્વકામફલપ્રદમ્ ।
તસ્માદન્નસમં દાનં નાસ્તિ ભૂપાલ ભૂપલે
અન્નદસ્ય કુલે જાતા આસહંસ્ત્ર નૃપોત્મ ।
નપકં તે ન પશઅયન્તિ તસ્માદન્નપ્રદો વરઃ
પાદાભ્યઙ્ગંભક્તિયુક્તો યો ઽતિથેઃ કુરુતે નરઃ ।
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ ગઙ્ગાસ્નાનપુરઃસરમ્
તૈલાભ્યઙ્ગં મહારાજ બ્રાહ્મણાનાં કરોતિ યઃ ।
સ સ્ત્રાતો ઽષ્ટશતં સાગ્રં ગઙ્ગાયાં નાત્ર સંશયઃ
રોગિતાન્બ્રહ્માણાન્યસ્તુ પ્રેમ્ણા રક્ષતિ રક્ષકઃ ।
સ કોટિકુલસંયુક્તો વસેદ્વૂહ્યપુરે યુગમ્
યો રક્ષેત્પૃથિવીપાલ રઙ્ગં વા રોગિણં નરમ્ ।
તસ્ય વિષ્ણુઃ પ્રસન્નાત્મા સર્વાન્કામાન્પ્રયચ્છતિ
મનસા કર્મણા વાચા યો રક્ષેદામયાન્વિતમ્ ।
સર્વાન્કામાનવાન્પોતિ સર્વેપાપવિવાર્જિતઃ
યો દદાતિ મહીપાલ નિવાસં બ્રાહ્મણાય વૈ ।
તસ્ય પ્રસન્નો દેવેશઃ સ્વલોકં સંપ્રયચ્છતિ
બ્રાહ્મણાયં બ્રહ્મવિદે યો દદ્યાદ્ગાં પયસ્વિનીમ્ ।
સ યાતિબ્રહ્મસદનમન્યેષામતિદુર્લભમ્
અન્યેભ્યઃ પ્રતિગૃહ્યાપિ યો દ્દ્યાદ્ગાં પયસ્વિનીમ્ ।
તસ્ય પુણ્યફલં વક્તું નાહં શક્તો ઽસ્મિ પણ્ડિત
કપિલાં વેદવિદુષે યો દદાતિ પયસ્વિનીમ્ ।
સ એવ રુદ્રો ભૂપાલ સર્વપાપવિવર્જિતઃ
વિપ્રાય વેદવિદુષે દદ્યાદુભયતોમુખીમ્ ।
યસ્તસ્ય પુણ્યં સંખ્યાતુ ન શક્તો ઽબ્દશતૈરપિ
તસ્ય પુણ્યફલં રાજઞ્શૃણુ વક્ષ્યામિ તત્ત્વતઃ ।
એકતઃ ક્રતવઃ સર્વે સમગ્રવરદક્ષિણાઃ
એકતો ભયભીતસ્યત પ્રાણિનઃ પ્રાણરક્ષણમ્ ।
સંરક્ષતિ મહીપાલ યો વિપ્રં ભયવિહ્વલમ્
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષિતઃ ।
વસ્ત્રદો રુદ્રભવનં કન્યાદો બ્રહ્મણઃ પદમ્
હેમદો વિષ્ણુ ભવનં પ્રયાતિ સ્વકુલાન્વિતઃ ।
યસ્તુ કન્યામલઙ્કૃત્ય દદાત્યધ્યાત્મવેદિને
શતવંશસમાયુક્તઃ સ વ્રજેદ્રૂહ્યણઃ પદમ્ ।
કાર્તિક્યાં પૌર્ણમાસ્યાં વા આષાઢ્યાં વાપિ ભૂપતે
વૃષભં શિવતુષ્ટ્યર્થમુત્સૃજેત્તત્ફલં શૃણુ ।
સત્પજન્માર્જિતૈઃ પાપૈર્વિમુક્તો રુદ્રરુપભાક્
કુલસત્પતિસંયુક્તો રુદ્રેણ સહ મોદતે ।
શિવલિઙ્ગાઙ્કિતં કૃત્વા મહિષં યઃ સમુત્સૃજેત્
ન તસ્ય યાતનાલોકો ભવેન્નૃપતિસત્તમ્ ।
તામ્બૂલદાનં યઃ કુર્યાચ્છક્તિતો નૃપસત્તમ
તસ્ય વિષ્ણુઃ પ્રસન્નાત્મા દદાત્યાયુર્યશઃ શ્રિયમ્ ।
ક્ષીરોદો ઘૃતદશ્ચૈવ મધુદો દધિદસ્તથા
.
દિવ્યાબ્દાયુતપર્યન્તંસ્વર્ગલોકે મહીયતે ।
પ્રયાતિ બ્રહ્મસદનમિક્ષુદાતા નૃપોત્તમ
ગન્ધદઃ પુણ્યફલદઃ પ્રયાતિ બ્રહ્મણઃ પદમ્ ।
ગુડેક્ષુરસદશ્ચૈવ પ્રયાતિ ક્ષીરસાગરમ્
ભટાનાં જલદો યાતિ સૂર્યલોકમનુત્તમમ્ ।
વિદ્યાદાનેન સાયુજ્યં માધવસ્ય વ્રજેન્નરઃ
વિદ્યાદાનં મહીદાનં ગોદાનં ચોત્તમોત્તમમ્ ।
નરકાદુદ્ધરન્ત્યેવ જપવાહનદોહનાત્
સર્વેષામપિ દાનાનાં વિદ્યાદાનં વિશિષ્યતે ।
વિદ્યાદાનેન સાયુજ્યં વિષ્ણોર્યાતિ નૃપોત્તમ
નરસ્ત્વિંન્ધનદાનેન મુચ્યતે હ્યુપપાતકૈઃ ।
શાલગ્રામશિલાદાનં મહાદાનં પ્રકીર્તિતમ્
યદ્દત્ત્વા મોક્ષમાન્પોતિ લિઙ્ગદાનં તથા સ્મૃતમ્ ।
બ્રહ્માણ્ડ કોટિદાનેન યત્ફલં લભતે નરઃ
તત્ફલં સમવાન્પોતિ લિઙ્ગદાનાન્ન સંશયઃ ।
શાલગ્રામશિલાદાને તતો ઽપિ દ્વિગુણં ફલમ્
શાલ ગ્રામશિલારૂપી વિષ્ણુરેવેતિ વિશ્રુતઃ ।
યો દદાતિ નરો દાનં ગૃહતાં પ્રભો
ગઙ્ગાસ્ત્રાનફલં તસ્ય નિશ્ચિતં નૃપ જાયતે ।
રત્નાન્વિતસવર્ણસ્ય પ્રદાનેન નૃપોત્તમ
ભુક્તિમુક્તિમવાન્પોતિ મહાદાનં યતઃ સ્મૃતમ્ ।
નરો માણિક્યદાનેન પરં મોક્ષમવાન્પુયાત્
ઘ્રુવલોકમવાન્પોતિ વજ્રદાનેન માનવઃ ।
સ્વર્ગં વિદ્રુમદાનેન રુદ્રલોકમવાન્પુયાત્
પ્રયાતિ યાનદાનેન મુક્તાદાનેન ચૈન્દવમ્ ।
વૈડૂર્યદો રુદ્રલોકં પુષ્પરાગપ્રદસ્તથા
પુષ્પરાગપ્રદાનેન સર્વત્ર સુખમશ્નુતે ।
અશ્વસાંનિધ્યં ચિરં વ્રજતિ ભૂમિપ
ગજદાનેન મહતા સર્વાન્કામાનવાન્પુયાત્ ।
પ્રયાતિ યાનદાનેન સ્વર્ગં સ્વર્યાનમાસ્થિતઃ
મહિષીદો જયત્યેવ હ્યપમૃકત્યું ન સંશયઃ ।
ગવાં તૃણપ્રદાનેન રુદ્રલોકમવાન્પુયાત્
વારુણં લોકમાન્પોતિ મહીશ લવણપ્રદઃ ।
સ્વશ્રમાચારનિરતાઃ સર્વભૂતહિતેરતાઃ
અદામ્ભિકા ગતાસૂયાઃ પ્રયાન્તિ બગ્રહ્મણઃ પદમ્ ।
પરોપદેશ નિરતા વીતરાગા વિમત્સારાઃ
હરિપાદાર્ચનરતાઃ પ્રયાન્તિ સદનં હરેઃ ।
સત્સઙ્ગાહ્લાદનિરતાઃ સત્કર્મસુ સદોદ્યતાઃ
પરાપવાદવિમુખાઃ પ્રાયાન્તિ હરિમન્દિરમ્ ।
નિત્યં હિતકરા યે તુ બ્રાહ્મણેષુ ચ ગોષુ ચ
પરસ્ત્રીસઙ્ગવિમુખા ન પશ્યન્તિ યમાલયમ્ ।
જિતેન્દ્રિયા જિતાહારા ગોષુ ક્ષાન્તાઃ સુશીલિનઃ
બ્રાહ્મણેષુ ક્ષમાશીલાઃ પ્રયાન્તિ ભવનં હરેઃ ।
અગ્નિશુશ્રૂષવશ્ચૈવ ગુરુશુશ્રૂષકાસ્તથા
પતિશુશ્રૂષણરતા ન વૈ સંસૃતિભાગિનઃ ।
સદા દેવાર્ચનરતા હરિનમપરાયણાઃ
પ્રતિગ્રહનિવૃત્તાશ્ચ પ્રયાન્તિ પરમં પદમ્ ।
અનાથં વિપ્રકુણપં યે દહેયુર્નૃપોત્તમ
અશ્વમેધસહસ્રાણાં ફલમશ્નુવતે સદા ।
પત્રૈઃ પુર્ષ્પેઃ ફલૈર્વાપિ જલૈર્વા મનુજેશ્વર
પૂજયા રહિતં લિઙ્ગમચર્યત્તેત્ફલં શૃણુ ।
અપ્સરોગણગન્ધર્વૈઃ સ્તૂયમાનો વિમાનગઃ
પ્રયાતિ શિવસાન્નિધ્યમિત્યાહ કમલોદ્ભવઃ ।
ચુલુકોદકમાત્રેણ લિઙ્ગં સંસ્નાપ્ય ભૂમિપ
લક્ષાશ્વમેધજં પુણ્યં સંપ્રાન્પોતિ ન સંશયઃ ।
પૂજયા રહિતં લિઙ્ગં કુસુમૈર્યોર્ઽચયેત્સુધીઃ
અશ્વમેધાયુતફલં ભવેત્તસ્ય જનેશ્વર ।
ભક્ષ્યૈર્ભોજ્યૈઃ ફલૈર્વાપિ શૂન્યં લિઙ્ગં પ્રપૂજ્ય ચ
શિવસાયુજ્યમાન્પોતિ પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્ ।
પૂજયા રહિતં વિષ્ણું યોર્ઽચયેદકર્વંશજ
જલેનાપિ સ સાલોક્યં વિષ્ણોર્યાતિ નરોત્તમ ।
દેવતાયતને યસ્તુ કુર્યાત્સંમાર્જનં સુધીઃ
યાવત્પાંસુ યુગાવાસં વૈષ્ણવે મન્દિરેલભેત્ ।
શીર્ણં સ્ફટિકલિઙ્ગન્તુ યઃ સંદધ્યાન્નૃપોત્તમ
શતજન્માર્જિતૈઃ પાપૈર્મુચ્યતે સ તુ માનવઃ ।
યસ્તુ દેવાલયે રાજન્નપિ ગોચર્મમાત્રકમ્
જલેન સિઞ્ચિદ્ભૂભાગં સો ઽપિ સ્વર્ગં લભેન્નરઃ ।
ગન્ધોદકેન યઃ સિઞ્ચેદ્દેવતાયતને ભુવમ્
યાવત્કણાનુકલ્પં તુ તિષ્ઠેત દેવસન્નિધૌ ।
મૃદા ધાતુવિકારૈર્વા યો લિમ્પેદ્દેવતાગૃહમ્
સ કોટિકુલમુદ્ધૃત્ય યાતિ સામ્યં મધુદ્વિષઃ ।
શિલાચૂર્ણેન યો મર્ત્યો દેવાગારં તુ લોપયેત્
સ્વસ્તિકાદીનિ વા કુર્યાત્તસ્ય પુણ્યમનન્તકમ્ ।
યઃ કુર્યાદ્દીપરચનાં દેવતાયતને નૃપ
તસ્ય પુણ્યં પ્રસંખ્યાતું નોત્સહે ઽબ્દશતૈરપિ ।
અખણ્ડદીપં યઃ કુર્યાદ્વિષ્ણોર્વા શઙ્કરસ્ય ચ
ક્ષણે ક્ષણે ઽશ્વમેધસ્ય ફલં તસ્ય ન દુર્લભમ્ ।
અર્ચિતં શઙ્કરં દૃષ્ટ્વા વિષ્ણું વાપિ નમેત્તુ યઃ
સ વિષ્ણુભવનં પ્રાપ્ય મોદતે ચ યુગાયુતમ્ ।
દેવ્યાઃ પ્રદક્ષિણામેકાં સત્પ સૂર્યસ્ય ભૂમિપ
તિસ્ત્રો વિનાયકસ્યાપિ ચતસ્ત્રો વિષ્ણુમન્દિરે ।
કૃત્વા તત્તદ્ગૃહં પ્રાપ્ય મોદતે યુગલક્ષકમ્
યો વિષ્ણોર્ભક્તિભાવેન તથૈવ ગોદ્વિજસ્ય ચ ।
પ્રદક્ષિણાં ચરરેત્તસ્ય હ્યશ્વમેધઃ પદે પદે
કાશ્યાં મહેશ્વરં માહેશ્વરં લિઙ્ગં સંપૂજ્ય પ્રણમેત્તુ યઃ ।
ન તસ્ય વિદ્યતે કૃત્યં સંસૃતિર્નૈવ જાયતે
શિવં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા સવ્યેનૈવ વિધાનતઃ ।
નરો ન ચ્યવતે સ્વર્ગાચ્છઙ્કરસ્ય પ્રસાદતઃ
સ્તુત્વા સ્તોત્રૈર્જગન્નાથં નારાયણમનામયમ્ ।
સર્વાન્કામાનવાન્પોતિ મનસા યદ્યદિચ્છતિ
દેવતાયતને યસ્તુ ભક્તિયુક્તઃ પ્રનૃત્યતિ ।
ગાયતે વા સ ભૂપાલ રુદ્રલોકે ચ મુક્તિભાક્
યે તુ વાદ્યં પ્રકુર્વન્તિ દેવતાયતને નરાઃ ।
તે હંસયાનમારુઢા વ્રજન્તિ બ્રહ્મણઃ પદમ્
કરતાલં પ્રકુર્વન્તિ દેવતાયતને તુ યેતે ।
સર્વપાપનિર્મુક્તા વિમાનસ્થા યુગાયુતમ્
દેવતાયતને યે તુ ઘણ્ટાનાદં પ્રકુર્વતે ।
તેષાં પુણ્યં નિગદિતું ન સમર્થઃ શિવઃ સ્વયમ્
ભેરીમૃદઙ્ગપટહમુરજૈશ્વ સડિણ્ડિમૈઃ ।
સંપ્રીણયન્તિ દેવેશં તેષાં પુણ્યફલં શૃણુ
દેવસ્ત્રીગણસંયુક્તાઃ સર્વકામૈઃ સમર્ચિતાઃ ।
સ્વર્ગલોકમનુપ્રાપ્ય મોદન્તે કલ્પપઞ્ચકમ્
દેવતામન્દિરે કુર્વન્નરઃ શઙ્ખરવં નૃપ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુના સહ મોદતે
તાલકાંસ્યાદિનિનદં કુર્વન્ વિષ્ણુગૃહે નરઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકમવાન્પુયાત્
યો દેવઃ સર્વદૃગ્વિષ્ણુર્જ્ઞાનરુપી નિરઞ્જનઃ ।
સર્વધર્મફલં પૂર્ણં સંતુષ્ટઃ પ્રદદાતિ ચ
યસ્ય સ્મરણમાત્રેણ દેવદેવસ્ય ચક્રિણઃ ।
સફલાનિ ભવન્ત્યેવ સર્વકર્માણિ ભૂપતે
પરમાત્મા જગન્નાથઃ સર્વકર્ંમફલપ્રદઃ ।
સત્કર્મકર્તૃભિર્નિત્યં સ્મૃતઃ સર્વાર્તિનાશનઃ ।
તમુદ્દિશ્ય કૃતં યચ્ચ તદાનન્ત્યાય કલ્પતે
ધર્માણિ વિષ્ણુશ્ચ ફલાનિ વિષ્ણુઃ કર્માણિ વિષ્ણુશ્ચ ફલાનિ ભોક્તા ।
કાર્યં ચ વિષ્ણુઃ કરણાનિ વિષ્ણુરસ્માન્ન કિઞ્ચિવ્દ્યતિરિક્તમસ્તિ
મૂળ પાઠ: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0