નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.108

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને ચતુર્થપાદે મત્સ્યપુરાણાનુક્રમણીકથનં નામ સપ્તોત્તરશતતમો ઽધ્યાયઃ
બ્રહ્મોવાચ
મરીચે શૃણુ વક્ષ્યાભિ પુરાણં ગારુડં શુભમ્ ।
ગરુડાયાબ્રવીત્પૃષ્ટો ભગવાન્ગરુડાસનઃ

એકોનવિંશસાહસ્રં તાર્ક્ષ્યકલ્પકથાન્વિતમ્ ।
પુરાણોપક્રમપ્રશ્નઃ સર્ગઃ સંક્ષેપતસ્તતઃ

સૂર્યાદિપૂજનવિધિર્દીક્ષાવિધિરતઃ પરમ્ ।
શ્રાદ્ધપૂજા તતઃ પશ્ચાન્નવવ્યૂહાર્ચનં દ્વિજ

પૂજાવિધાનં ચ તથા વૈષ્ણવં પઞ્જરં તતઃ ।
યોગાધ્યાયસ્તતો વિષ્ણોર્નામસાહસ્રકીર્તનમ્

ધ્યાનં વિષ્ણોસ્તતઃ સૂર્યપૂજા મૃત્યુઞ્જયાર્ચનમ્ ।
માલામન્ત્રઃ શિવાર્ચાથ ગણપૂજા તતઃ પરમ્

ગોપાલપૂજા ત્રૈલોક્યમોહનશ્રીધરાર્ચનમ્ ।
વિષ્ણ્વર્ચા પઞ્ચતત્ત્વાર્ચા ચક્રાર્ચા દેવપૂજનમ્

ન્યાસાદિસંધ્યોપાસ્તિશ્ચ દુર્ગાર્ચાથ સુરાર્ચનમ્ ।
પૂજા માહેશ્વરી ચાતઃ પવિત્રારોપણાર્ચનમ્

મૂર્તિધ્યાંનવાસ્તુમાનં પ્રાસાદાનાં ચ લક્ષણમ્ ।
પ્રતિષ્ઠા સર્વદેવાનાં પૃથક્પૂજા વિધાનતઃ

યોગો ઽષટાઙ્ગો દાનધર્માઃ પ્રયશ્ચિત્તવિધિક્રિયા ।
દ્વીપેશનરકાખ્યાનં સૂર્યવ્યૂહશ્ચ જ્યોતિષમ્

સામુદ્રિકં સ્વરજ્ઞાનં નવરત્નપરીક્ષણમ્ ।
માહાત્મ્યમથ તીર્થાનાં ગયામાહાત્મ્યમુત્તમમ્

તતો મન્વન્તરાખ્યાનં પૃથક્પૃથગ્વિભાગશઃ ।
પિત્રાખ્યાનં વર્ણધર્મા દ્રવ્યશુદ્ધિઃ સમર્પણમ્

શ્રાદ્ધં વિનાયકસ્યાર્ચા ગ્રહયજ્ઞસ્તથઆ શ્રમાઃ ।
જનનાખ્યં પ્રેતશૌચં નીતિશાસ્ત્રં વ્રતોક્તયઃ

સૂર્યવંશઃ સોમવંશો ઽવતારકથનં હરેઃ ।
રામાયણં હરેર્વંશો ભારતાખ્યાનકં તતઃ

આયુર્વેદનિદાનં પ્રાક્ ચિકિકત્સા દ્રવ્યજા ગુણાઃ ।
રોગઘ્નં કવચં વિષ્ણોર્ગારુડં ત્રૈપુરો મનુઃ

પ્રશ્નચૂડામણિશ્ચાન્તો હયાયુર્વેદકીર્તનમ્ ।
ઓષઘીનામ કથનં તતો વ્યાકરણોહનમ્

છન્દઃ શાસ્ત્રં સદાચારસ્તતઃ સ્નાનવિધિઃ સ્મૃતઃ ।
તર્પણં વૈશ્વદેવં ચ સંધ્યા પાર્વણકર્મ ચ

નિત્યશ્રાદ્ધં સર્પિડાખ્યં ધર્મસારો ઽઘનિષ્કૃતિઃ ।
પ્રતિસંક્રમ ઉક્તાઃ સ્મ યુગધર્માઃ કૃતેઃ ફલમ્

યોગશાસ્ત્રં વિષ્ણુભક્તિર્નમસ્કૃતિફલં હરેઃ ।
માહાત્મ્યં વૈષ્ણવં ચાથ નારસિંહસ્તવોત્તમમ્

જ્ઞાનામૃતં ગુહુષ્ટકં સ્તોત્રં વિષ્ણ્વર્ચનાહ્વયમ્ ।
વેદાન્તસાંખ્યસિદ્ધાન્તો બ્રહ્મજ્ઞાનં તથાલ્મકમ્

ગીતાસારઃ ફલોત્કીર્તિઃ પૂર્વખણ્ડો ઽયમીરિતઃ ।
અથાસ્યૈવોત્તરે ખણ્ડે પ્રેતકલ્પઃ પુરોદિતઃ

યત્ર તાર્ક્ષ્યેણ સંપૃષ્ટો ભગવાનાહ વાડવાઃ ।
ધર્મપ્રકટનં પૂર્વં યોગિનાં ગતિકારણમ્

દાનાદિકં ફલં ચાપિ પ્રોક્તમન્ત્રોર્દ્ધદૈહિકમ્ ।
યમલોકસ્થમાર્ગસ્ય વર્ણન ચ તઃ પરમ્

ષોડશશ્રાદ્ધફલકો વૃત્તાન્તશ્ચાત્ર વર્ણિતઃ ।
નિષ્કૃતિર્યમમાર્ગસ્ય ધર્મરાજસ્ય વૈભવમ્

પ્રેતપીડાંવિનિર્દ્દેશઃ પ્રેતચિહ્નનિરૂપણમ્ ।
પ્રેતાનાં ચરિતાખ્યાનં કારણં પ્રેતતાં પ્રતિ

પ્રેતકૃત્યવિચારશ્ચ સર્પિડીકરણોક્તયઃ ।
પ્રેતત્વમોક્ષણાખ્યાનં દાનાનિ ચ વિમુક્તયે

આવશ્યકોત્તમં દાનં પ્રેતસૌખ્યકરોહનમ્ ।
શારીરકવિનિર્દેશો યમલોકસ્ય વર્ણનમ્

પ્રેતત્વોદ્ધારકથનં કર્મકૃર્ત્તૃવિનિર્ણયઃ ।
મૃત્યોઃ પૂર્વક્રિયાખ્યાનં પશ્ચાત્કર્મનિરૂપણમ્

મધ્યષોડશકશ્રાદ્ધં સ્વર્ગપ્રાપ્તિક્રિયોહનમ્ ।
સૂતકસ્યાથ સંખ્યાંનં નારાયણબલિક્રિયા

વૃષોત્સર્ગસ્ય માહાત્મ્યં નિષિદ્ધપરિવર્જનમ્ ।
અપમૃત્યુક્રિયોક્તિશ્ચ વિપાકઃ કર્મણાં નૃણામ્

કૃત્યાકૃત્યવિચારશ્ચ વિષ્ણુધ્યાનવિમુક્તયે ।
સ્વર્ગતૌ વિહિતાખ્યાનં સ્વર્ગસૌખ્યનિરૂપણમ્

ભૂર્લોકવર્ણનં ચૈવ સપ્તાધોલોકવર્ણનમ્ ।
પઞ્ચોર્દ્ધ્વલોકકથનં બ્રહ્માણ્ડસ્થિતિકીર્તનમ્

બ્રહ્માણ્ડાનેકચરિતં બ્રહ્મજીવનિરૂપણમ્ ।
આત્યન્તિકં લયાખ્યાનં ફલસ્તુતિ નિરૂપણમ્

ઇત્યેતદ્ગારુડં નામ પુરાણં ભુક્તિમુક્તિદમ્ ।
કીર્તિતં પાપશમનં પઠતાં શૃણ્વતાં નૃણામ્

લિખિત્વૈતત્પુરાણં તુ વિષુવે યઃ પ્રયચ્છતિ ।
સૌવર્ણહંસયુગ્માઢ્યં વિપ્રાય સ દિવં વ્રજેત્