નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.106

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને ચતુર્થપાદે વામનપુરાણાનુક્રમણીવર્ણનં નામ પઞ્ચાધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
બ્રહ્મોવાચ
શૃણુ વત્સ મરીચે ત્વં પુરાણં કૂર્મસંજ્ઞકમ્ ।
લક્ષ્મીકલ્પાનુચરિતં યત્ર કૂર્મવપુર્હરિઃ

ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં માહાત્મ્યં ચ પૃથક્પૃથક્ ।
ઇન્દ્રદ્યુમ્નપ્રસંગેન પ્રાહર્ષિભ્યો દયાન્વિતઃ

તત્સપ્તદશસાહસ્રં સુચતુઃ સંહિતં શુભમ્ ।
યત્ર બ્રાહ્માઃ પુરા પ્રોક્તા ધર્મા નાનાવિધા મુને

નાનનાકથાપ્રસંગેન નૃણાં સદ્ગતિદાયકાઃ ।
તત્ર પૂર્વવિભાગે તુ પુરાણોપક્રમઃ પુરા

લક્ષ્મીન્દ્રદ્યુમ્નસંવાદઃ કૂર્ંમર્ષિગણસંકથા ।
વર્ણાશ્રમાચારકથા જગદુત્પત્તિકીર્તનમ્

કાલસંખ્યા સમાસેન લયાન્તે સ્તવનં વિભોઃ ॥
તતઃ સંક્ષેપતઃ સર્ગઃ શાઙ્કરં ચરિતં તથા

સહસ્રનામ પાર્વત્યા યોગસ્ય ચ નિરૂપણમ્ ।
ભૃગુવંશસમાખ્યાનં તતઃ સ્વાયમ્ભુવસ્ય ચ

દેવાદીનાં સમુત્પત્તિર્દક્ષયજ્ઞાહતિસ્તતઃ ।
દક્ષસૃષ્ટિકથા પશ્ચાત્કશ્યપાન્વયકીર્તનમ્

આત્રેયવંશકથનં કૃષ્ણસ્યં ચરિતં શુભમ્ ।
માર્તણ્ડકૃષ્ણસંવાદો વ્યાસપાણ્ડવસંકથા

યુગધર્માનુકથનં વ્યાસજૈમિનિકીર્તનમ્ ।
વારાણસ્યાશ્ચ માહાત્મ્યં પ્રયાગસ્ય તતઃ પરમ્

ત્રૈલોક્યવર્ણનં ચૈવ વેદશાખાનિરૂપણમ્ ।
ઉત્તરે ઽસ્યા વિભાગે તુ પુરા ગીતૈશ્વરી તતઃ

વ્યાસગીતા તતઃ પ્રોક્તા નાનાધર્મપ્રબોધિની ।
નાનાવિધાનાં તીર્થાનાં માહાત્મ્યં ચ પૃથક્ તતઃ

પ્રતિસર્ગપ્રકથનં બ્રાહ્મીયં સંહિતા સ્મૃતા ।
અતઃ પરં ભાગવતીસંહિતાર્થ નિરૂપણમ્

કથિતા યત્ર વર્ણાનાં પૃથક્વૃત્તિરુદાહૃતા ।
પાદઽસ્યાઃ પ્રથમે પ્રોક્તા બ્રાહ્મણાનાં વ્યવસ્થિતિઃ

સદા ચાગત્મિકા વત્સ ભોગસૌખ્યવિવર્દ્ધની ।
દ્વિતીયે ક્ષત્ત્રિયાણાં તુ વૃત્તિઃ સમ્યક્પ્રકીર્તિતા

યયા ત્વાશ્રિતયા પાપં વિધૂયેહ વ્રજેદ્દિવમ્ ।
તૃતીયે વૈશ્યજાતીનાં વૃત્તિરુક્તા ચતુર્વિધા

યયા ચરિતયા સમ્યગ્લભે ગતિમુત્તમામ્ ।
ચતુર્થે ઽસ્યાસ્તથા પાદે શૂદ્રવૃત્તિરુદાહૃતા

યયા સંતુષ્યતિ શ્રીશો નૃણાં શ્રેયોવિવર્દ્ધનઃ ।
પઞ્ચમે ઽસ્યાસ્તતઃ પાદે વૃત્તિઃ સંકરજોદિતા

યયા ચરિતયાપ્નોતિ ભાવિનીં ગતિમુત્તમામ્ ।
ઇત્યેષા પઞ્ચપદ્યુક્તા દ્વિતીયા સંહિતા મુને

તૃતીયાત્રોદિતા સૌરી નૄણાં કાર્યવિધાયિની ।
ષોઢા ષટ્કર્મસિર્દ્ધિ બોધયન્તી ચ કામિનામ્

ચતુર્થીવૈષ્ણવો નામ મોક્ષદા પરિકીર્તિતા ।
ચતુષ્પદી દ્વિજાતીનાં સાક્ષાદ્બ્રહ્મસ્વરૂરિણી

તાઃ ક્રમાત્ષટ્ચતુર્દ્વીષુસાહસ્રાઃ પરિકીર્તિતાઃ

એતત્કૂર્મપુરાણં તુ ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્ ।
પઠતાં શૃણ્વતાં નૄણાં સર્વોત્કૃષ્ટગતિપ્રદમ્

લિખિત્વૈતત્તુ યો ભક્ત્યા હેમકૂર્મસમન્વિતમ્ ।
બ્રાહ્મણાયા યને દદ્યાત્સ યાતિ પરમાં ગતિમ્