નામલિઙ્ગાનુશાસન · અધ્યાય 3.1
વિશેષ્યનિઘ્નવર્ગઃ
ક્ષેમઙ્કરો ઽરિષ્ટતાતિશ્શિવતાતિશ્શિવઙ્કરઃ
સુકૃતી પુણ્યવાન્ ધન્યો મહેચ્છસ્ તુ મહાશયઃ
હૃદયાલુઃ સુહૃદયો મહોત્સાહો મહોદ્યમઃ
પ્રવીણે નિપુણાભિજ્ઞવિજ્ઞનિષ્ણાતશિક્ષિતાઃ
વૈજ્ઞાનિકઃ કૃતમુખઃ કૃતી કુશલ ઇત્યપિ
પૂજ્યઃ પ્રતીક્ષ્યઃ સાંશયિકઃ સંશયાપન્નમાનસઃ
દક્ષિણીયો દક્ષિણાર્હસ્ તત્ર દક્ષિણ્ય ઇત્યપિ
સ્યુર્ વદાન્યસ્થૂલલક્ષ્યદાનશૌણ્ડા બહુપ્રદે
જૈવાતૃકઃ સ્યાદાયુષ્માનન્તર્વાણિસ્ તુ શાસ્ત્રવિત્
પરીક્ષકઃ કારણિકો વરદસ્ તુ સમર્દ્ધકઃ
હર્ષમાણો વિકુર્વાણઃ પ્રમના હૃષ્ટમાનસઃ
દુર્મના વિમના અન્તર્મનાઃ સ્યાદુત્ક ઉન્મનાઃ
દક્ષિણે સરલોદારૌ સુકલો દાતૃભોક્તરિ
તત્પરે પ્રસિતાસક્તાવિષ્ટાર્થોદ્યુક્ત ઉત્સુકઃ
પ્રતીતે પ્રથિતખ્યાતવિત્ત વિજ્ઞાતવિશ્રુતાઃ
ગુણૈઃ પ્રતીતે તુ કૃતલક્ષણાહતલક્ષણૌ
ઇભ્ય આઢ્યો ધની સ્વામી ત્વીશ્વરઃ પતિરીશિતા
અધિભૂર્ નાયકો નેતા પ્રભુઃ પરિવૃઢો ઽધિપઃ
અધિકર્ધિઃ સમૃદ્ધઃ સ્યાત્ કુટુમ્બવ્યાપૃતસ્ તુ યઃ
સ્યાદભ્યાગારિકસ્ તસ્મિન્નુપાધિશ્ ચ પુમાનયમ્
વરાઙ્ગરૂપોપેતો યસ્સિંહસંહનનો હિ સઃ
નિર્વાર્યઃ કાર્યકર્તા યઃ સંપન્નઃ સત્વસંપદા
અવાચિ મૂકો ઽથ મનોજવસઃ પિતૃસંનિભઃ
સત્કૃત્યાલઙ્કૃતાં કન્યાં યો દદાતિ સ કૂકુદઃ
લક્ષ્મીવાન્ લક્ષ્મણઃ શ્રીલઃ શ્રીમાન્ સ્નિગ્ધસ્તુ વત્સલઃ
સ્યાદ્ દયાલુઃ કારુણિકઃ કૃપાલુઃ સૂરતસ્સમાઃ
સ્વતન્ત્રો ઽપાવૃતઃ સ્વૈરી સ્વચ્છન્દો નિરવગ્રહઃ
પરતન્ત્રઃ પરાધીનઃ પરવાન્ નાથવાનપિ
અધીનો નિઘ્ન આયત્તો ઽસ્વચ્છન્દો ગૃહ્યકો ઽપ્યસૌ
ખલપૂઃ સ્યાદ્ બહુકરો દીર્ઘસૂત્રશ્ ચિરક્રિયઃ
જાલ્મો ઽસમીક્ષ્યકારી સ્યાત્ કુણ્ઠો મન્દઃ ક્રિયાસુ યઃ
કર્મક્ષમો ઽલઙ્કર્માણઃ ક્રિયાવાન્ કર્મસૂદ્યતઃ
સ કાર્મઃ કર્મશીલો યઃ કર્મશૂરસ્ તુ કર્મઠઃ
ભરણ્યભુક્ કર્મકરઃ કર્મકારસ્ તુ તત્ ક્રિયઃ
અપસ્નાતો મૃતસ્નાત આમિષશી તુ શૌષ્કુલઃ
બુભુક્ષિતઃ સ્યાત્ ક્ષુધિતો જિઘત્સુરશનાયિતઃ
પરાન્નઃ પરપિણ્ડાદો ભક્ષકો ઘસ્મરો ઽદ્ભરઃ
આદ્યૂનઃ સ્યાદૌદરિકો વિજિગીષાવિવર્જિતે
ઉભૌ ત્વાત્મમ્ભરિઃ કુક્ષિમ્ભરિઃ સ્વોદરપૂરકે
સર્વાન્નીનસ્ તુ સર્વાન્નભોજી ગૃધ્નુસ્તુ ગર્ધનઃ
લુબ્ધો ઽભિલાપુકસ્ તૃષ્ણક્ સમૌ લોલુપલોલુભૌ
સોન્માદસ્ તૂન્મદિષ્ણુઃ સ્યાદવિનીતઃ સમુદ્ધતઃ
મત્તે શૌણ્ડોત્કટક્ષીબાઃ કામુકે કમિતાનુકઃ
કમ્રઃ કામયિતાભીકઃ કમનઃ કામનો ઽભિકઃ
વિધેયો વિનયગ્રાહી વચનેસ્થિત આશ્રવઃ
વશ્યઃ પ્રણેયો નિભૃતવિનીતપ્રશ્રિતાઃ સમાઃ
ધૃષ્ટે ધૃષ્ણગ્ વિયાતશ્ ચ પ્રગલ્ભઃ પ્રતિભાન્વિતે
સ્યાદધૃષ્ટે તુ શાલીનો વિલક્ષો વિસ્મયાન્વિતે
અધીરે કાતરસ્ ત્રસ્તે ભીરુભીરુકભીલુકાઃ
આશંસુરાશંસિતરિ ગૃહયાલુર્ ગ્રહીતરિ
શ્રદ્ધાલુઃ શ્રદ્ધયા યુક્તે પતયાલુસ્ તુ પાતુકે
લજ્જાશીલે ઽપત્રપિષ્ણુર્ વન્દારુરભિવાદકે
શરારુર્ ઘાતુકો હિંસ્રઃ સ્યાદ્ વર્દ્ધિષ્ણુસ્ તુ વર્દ્ધનઃ
ઉત્પતિષ્ણુસ્ તૂત્પતિતાલઙ્કરિષ્ણુસ્ તુ મણ્ડનઃ
ભૂષ્ણુર્ શ્વવિષ્ણુર્ ભવિતા વર્તિષ્ણુર્ વર્તનઃ સમૌ
નિરાકરિષ્ણુઃ ક્ષિપ્નુઃ સ્યાત્ સાન્દ્રસ્નિગ્ધસ્ તુ મેદુરઃ
જ્ઞાતા તુ વિદુરો વિન્દુર્ વિકાસી તુ વિકસ્વરઃ
વિસૃત્વરો વિસૃમરઃ પ્રસારી ચ વિસારિણિ
સહિષ્ણુઃ સહનઃ ક્ષન્તા તિતિક્ષુઃ ક્ષમિતા ક્ષમી
ક્રોધનો ઽમર્ષણઃ કોપી ચણ્ડસ્ ત્વત્યન્તકોપનઃ
જાગરૂકો જાગરિતા ઘૂર્ણિતઃ પ્રચલાયિતઃ
સ્વપ્નક્ શયાલુર્ નિદ્રાલુર્ નિદ્રાણશયિતૌ સમૌ
પરાઙ્મુખઃ પરાચીનઃ સ્યાદવાઙ્પ્યધોમુખઃ
દેવાનઞ્ચતિ દેવદ્ર્યઙ્ વિશ્વદ્ર્યઙ્ વિશ્વગઞ્ચતિ
યસ્સહાઞ્ચતિ સધ્ર્યઙ્ સ સ તિર્યઙ્ યસ્તિરો ઽઞ્ચતિ
વદો વદાવદો વક્તા વાગીશો વાક્પતિસ્સમૌ
વાચોયુક્તિપટુર્વાગ્મી વાવદૂકો ઽતિવક્તરિ
સ્યાજ્ જલ્પાકસ્ તુ વાચાલો વાચાટો બહુગર્હ્યવાક્
દુર્મુખે મુખરાબદ્ધમુખૌ શક્લઃ પ્રિયમ્વદે
લોહલઃ સ્યાદસ્ફુટવાગ્ ગર્હ્યવાદી તુ કદ્વદઃ
સમૌ કુવાદકુચરૌ સ્યાદસૌમ્યસ્વરો ઽસ્વરઃ
રવણઃ શબ્દનો નાન્દીવાદી નાન્દીકરઃ સમૌ
જડો ઽજ્ઞ એડમૂકસ્તુ વક્તું શ્રોતુમશિક્ષિતે
તૂષ્ણીંશીલસ્ તુ તૂષ્ણીકો નગ્નો ઽવાસા દિગમ્બરે
નિષ્કાસિતો ઽવકૃષ્ટઃ સ્યાદપધ્વસ્તસ્ તુ ધિક્કૃતઃ
આત્તગર્વો ઽભિભૂતઃ સ્યાદ્ દાપિતઃ સાધિતઃ સમૌ
પ્રત્યાદિષ્ટો નિરસ્તઃ સ્યાત્ પ્રત્યાખ્યાતો નિરાકૃતઃ
નિકૃતઃ સ્યાદ્ વિપ્રકૃતો વિપ્રલબ્ધસ્ તુ વઞ્ચિતઃ
મનોહતઃ પ્રતિહતઃ પ્રતિબદ્ધો હતશ્ ચ સઃ
અધિક્ષિપ્તઃ પ્રતિક્ષિપ્તો બદ્ધે કીલિતસંયતૌ
આપન્ન આપત્પ્રાપ્તઃ સ્યાત્ કાન્દિશીકો ભયદ્રુતઃ
આક્ષારિતઃ ક્ષારિતો ઽભિશસ્તે સંકસુકો ઽસ્થિરે
વ્યસનાર્તોપરક્તૌ દ્વૌ વિહસ્તવ્યાકુલૌ સમૌ
વિક્લવો વિહ્વલઃ સ્યાત્ તુ વિવશો ઽરિષ્ટદુષ્ટધીઃ
કશ્યઃ કશ્યાર્હે સન્નદ્ધે ત્વાતતાયી વધોદ્યતે
દ્વેષ્યે ત્વક્ષિગતો વધ્યઃ શીર્ષચ્છેદ્ય ઇમૌ સમૌ
વિષ્યો વિષેણ યો વધ્યો મુસલ્યો મુસલેન યઃ
શિશ્વિદાનો ઽકૃષ્ણકર્મા ચપલશ્ ચિકુરઃ સમૌ
દોષૈકદૃક્ પુરોભાગી નિકૃતસ્ ત્વનૃજુઃ શઠઃ
કર્ણેજપઃ સૂચકઃ સ્યાત્ પિશુનો દુર્જનઃ ખલઃ
નૃશંસો ઘાતુકઃ ક્રૂરઃ પાપો ધૂર્તસ્ તુ વઞ્ચકઃ
અજ્ઞે મૂઢયથાજાતમૂર્ખવૈધેયબાલિશાઃ
કદર્યે કૃપણક્ષુદ્રકિમ્પચાનમિતમ્પચાઃ
નિઃસ્વસ્ તુ દુર્વિધો દીનો દરિદ્રો દુર્ગતો ઽપિ સઃ
વનીયકો યાચનકો માર્ગણો યાચકાર્થિનૌ
અહઙ્કારવાનહંયુઃ શુભંયુસ્ તુ શુભાન્વિતઃ
દિવ્યોપપાદુકા દેવા નૃગવાદ્યા જરાયુજાઃ
સ્વેદજાઃ કૃમિદંશાદ્યાઃ પક્ષિસર્પાદયો ઽણ્ડજાઃ ।
ઇતિ પ્રાણિવર્ગઃ અત્ર મૂલશ્લોકાઃ 50 ॥
ઉદ્ભિદસ્ તરુગુલ્માદ્યા ઉદ્ભિદુદ્ભિજ્જમુદ્ભિદમ્
સુન્દરં રુચિરં ચારુ સુષમં સાધુ શોભનમ્
કાન્તં મનોરમં રુચ્યં મનોજ્ઞં મઞ્જુ મઞ્જુલમ્
રમ્યં મનોહરં સૌમ્યં ભદ્રકં રમણીયકમ્
તદાસેચનકં તૃપ્તેર્ નાસ્ત્યન્તો યસ્ય દર્શનાત્
અભીષ્ટે ઽભીપ્સિતં હૃદ્યં દયિતં વલ્લભં પ્રિયમ્
નિકૃષ્ટપ્રતિકૃષ્ટાર્વરેફયાપ્યાવમાધમાઃ
કુપૂયકુત્સિતાવદ્યખેટગર્હ્યાણકાઃ સમાઃ
મલીમસં તુ મલિનં કચ્ચરં મલદૂષિતમ્
પૂતં પવિત્રં મેધ્યં ચ વીધ્રં તુ વિમલાર્થકમ્
નિર્ણિક્તં શોધિતં મૃષ્ટં નિઃશોધ્યમનવસ્કરમ્
અસારં ફલ્ગુ શૂન્યં તુ વશિકં તુચ્છરિક્તકે
ક્લીબે પ્રધાનં પ્રમુખપ્રવેકાનુત્તમોત્તમાઃ
મુખ્યવર્યવરેણ્યાશ્ ચ પ્રવર્હો ઽનવરાર્ધ્યવત્
પરાર્ધ્યાગ્રપ્રાગ્રહરપ્રાગ્રયાગ્રયાગ્રીયમગ્રિયમ્
શ્રેયાન્ શ્રેષ્ઠઃ પુષ્કલઃ સ્યાત્ સત્તમશ્ ચાતિશોભને
સ્યુરુત્તરપદે વ્યાઘ્રપુઙ્ગવર્ષભકુઞ્જરાઃ
સિંહશાર્દૂલનાગાદ્યાઃ પુંસિ શ્રેષ્ઠાર્થગોચરાઃ
અપ્રાગ્રયં દ્વયહીને દ્વે અપ્રધાનોપસર્જને
વિશંકટં પૃથુ બૃહદ્ વિશાલં પૃથુલં મહત્
વડ્રોરુવિપુલં પીનપીવ્ની તુ સ્થૂલપીવરે
સ્તોકાલ્પક્ષુલ્લકાઃ સૂક્ષ્મં શ્લક્ષ્ણં દભ્રં કૃશં તનુ
સ્ત્રિયાં માત્રા ત્રુટિઃ પુંસિ લવલેશકણાણવઃ
અત્યલ્પે ઽલ્પિષ્ઠમલ્પીયઃ કનીયો ઽણીય ઇત્યપિ
પ્રભૂતં પ્રચુરં પ્રાજ્યમદભ્રં બહુલં બહુ
પુરુહૂઃ પુરુ ભૂયિષ્ઠં સ્ફારં ભૂયશ ચ ભૂરિ ચ
પરઃ શતાદ્યાસ્ તે યેષાં પરા સંખ્યા શતાદિકાત્
ગણનીયે તુ ગણેયં સંખ્યાતે ગણિતમથ સમં સર્વમ્
વિશ્વમશેષં કૃત્સ્નં સમસ્તનિખિલાખિલાનિ નિઃશેષમ્
સમગ્રં સકલં પૂર્ણમખણ્ડં સ્યાદનૂનકે
ઘનં નિરન્તરં સાન્દ્રં પેલવં વિરલં તનુ
સમીપે નિકટાસન્નસંનિકૃષ્ટસનીડવત્
સદેશાભ્યાશસવિધસમર્યાદસવેશવત્
ઉપકણ્ઠાન્તિકાભ્યર્ણાભ્યગ્રા અપ્યભિતો ઽવ્યયમ્
સંસક્તે ત્વવ્યવહિતમપદાન્તરમિત્યપિ
નેદિષ્ઠમન્તિકતમં સ્યાદ્ દૂરં વિપ્રકૃષ્ટકમ્
દવીયશ્ ચ દવિષ્ઠં ચ સુદૂરં દીર્ઘમાયતમ્
વર્તુલં નિસ્તલં વૃત્તં બન્ધુરં તૂન્નતાનતમ્
ઉચ્ચપ્રાંશૂન્નતોદગ્રોચ્છ્રિતાસ્તુઙ્ગે ઽથ વામને
ન્યઙ્નીચખર્વહ્રસ્વાઃ સ્યુરવાગ્રે ઽવનતાનતમ્
અરાલં વૃજિનં જિહ્મમૂર્મિમત્ કુઞ્ચિતં નતમ્
આવિદ્ધં કુટિલં ભુગ્નં વેલ્લિતં વક્રમિત્યપિ
ઋજાવજિહ્મપ્રગુણૌ વ્યસ્તે ત્વપ્રગુણાકુલૌ
શાશ્વતસ્ તુ ધ્રુવો નિત્યસદાતનસનાતનાઃ
સ્થાસ્નુઃ સ્થિરતરઃ સ્થેયાનેકરૂપતયા તુ યઃ
કાલવ્યાપી સ કૂટસ્થઃ સ્થાવરો જઙ્ગમેતરઃ
ચરિષ્ણુ જઙ્ગમચરં ત્રસમિઙ્ગં ચરાચરમ્
ચલનં કમ્પનં કમ્પ્રં ચલમ્ લોલં ચલાચલમ્
ચઞ્ચલં તરલં ચૈવ પારિપ્લવપરિપ્લવે
અતિરિક્તઃ સમધિકો ધૃઢસન્ધિસ્ તુ સંહતઃ
ખક્ખટં કઠિનં ક્રૂરં કઠોરં નિષ્ઠુરં ધૃઢમ્
જરઠં મૂર્તિમન્ મૂર્તં પ્રવૃદ્ધં પ્રૌઢમેધિતમ્
પુરાણે પ્રતનપ્રત્નપુરાતનચિરન્તનાઃ
પ્રત્યગ્રો ઽભિનવો નવ્યો નવીનો નૂતનો નવઃ
નૂત્નશ્ ચ સુકુમારં તુ કોમલં મૃદુલમ્ મૃદુ
અન્વગન્વક્ષમનુગે ઽનુપદં ક્લીબમવ્યયમ્
પ્રત્યક્ષં સ્યાદૈન્દ્રિયકમપ્રત્યક્ષમતીન્દ્રિયમ્
એકતાનો ઽનન્યવૃત્તિરૈકાગ્રૈકાયનાવપિ
અપ્યેકસર્ગ એકાગ્ર્યો ઽપ્યેકાયનગતો ઽપિ સઃ
પુંસ્યાદિઃ પૂર્વપૌરસ્ત્યપ્રથમાદ્યા અથાસ્ત્રિયામ્
અન્તો જઘન્યં ચરમમન્ત્યપાશ્ચાત્યપશ્ચિમાઃ
મોઘં નિરર્થકં સ્પષ્ટં સ્ફુટં પ્રવ્યક્તમુલ્બણમ્
સાધારણં તુ સામાન્યમેકાકી ત્વેક એકકઃ
ભિન્નાર્થકા અન્યતર એકં ત્વો ઽન્યેતરાવપિ
ઉચ્ચાવચં નૈકભેદમુચ્ચણ્ડમવિલમ્બિતમ્
અરુન્તુદસ્ તુ મર્મસ્પૃગબાધં તુ નિરર્ગલમ્
પ્રસવ્યં પ્રતિકૂલં સ્યાદપસવ્યમપષ્ઠુ ચ
વામં શરીરે સવ્યં સ્યાદપસવ્યં તુ દક્ષિણમ્
સઙ્કટમ્ ના તુ સંબાધઃ કલિલં ગહનં સમે
સંકીર્ણે સંકુલાકીર્ણે મુણ્ડિતં પરિવાપિતમ્
ગ્રન્થિતં સન્દિતં દૃબ્ધં વિસૃતં વિસ્તૃતં તતમ્
અન્તર્ગતં વિસ્મૃતં સ્યાત્ પ્રઆપ્તપ્રણિહિતે સમે
વેલ્લિતપ્રેઙ્ખિતાધૂતચલિતાકમ્પિતા ધુતે
નુત્તનુન્નાસ્તનિષ્ઠયૂતાવિદ્ધક્ષિપ્તેરિતાઃ સમાઃ
પરિક્ષિપ્તં તુ નિવૃત્તં મૂષિતં મુષિતાર્થકમ્
પ્રવૃદ્ધપ્રસૃતે ન્યસ્તનિસૃષ્ટે ગુણિતાહતે
નિદિગ્ધોપચિતે ગૂઢગુપ્તે ગુણ્ઠિતરૂષિતે
દ્રુતાવદીર્ણે ઉદ્ગૂર્ણોદ્યતે કાચિતશિક્યિતે
ઘ્રાણઘ્રાતે દિગ્ધલિપ્તે સમુદક્તોદ્ધૃતે સમે
વેષ્ટિતં સ્યાદ્ વલયિતં સંવીતં રુદ્ધમાવૃતમ્
રુગ્ણં ભુગ્ને ઽથ નિશિતક્ષ્ણુતશાતાનિતેજિતે
સ્યાદ્ વિનાશોન્મુખં પક્વં હ્રીણહ્રીતૌ તુ લજ્જિતે
વૃત્તે તુ વૃતવ્યાવૃત્તૌ સંયોજિત ઉપાહિતઃ
પ્રાપ્યં ગમ્યં સમાસાદ્યં સ્યન્નં રીણં સ્નુતં સ્રુતમ્
સંગૂઢઃ સ્યાત્ સંકલિતો ઽવગીતઃ ખ્યાતગર્હણઃ
વિવિધઃ સ્યાદ્ બહુવિધો નાનારૂપઃ પૃથગ્વિધઃ
અવરીણો ધિક્કૃતશ્ ચાપ્યવધ્વસ્તો ઽવચૂર્ણિતઃ
અનાયાસકૃતં ફાણ્ટં સ્વનિતં ધ્વનિતમ્ સમે
બદ્ધે સન્દાનિતં મૂતમુદ્દિતં સન્દિતં સિતમ્
નિષ્પક્વે ક્વથિતં પાકે ક્ષીરાજ્ય હવિષાં શૃતમ્
નિર્વાણો મુનિવહ્ન્યાદૌ નિર્વાતસ્ તુ ગતે ઽનિલે
પક્વમ્ પરિણતે ગૂનં હન્ને મીઢં તુ મૂત્રિતે
પુષ્ટે તુ પુષિતં સોઢે ક્ષાન્તમુદ્વાન્તમુદ્ગતે
દાન્તસ્ તુ દમિતે શાન્તઃ શમિતે પ્રાર્થિતે ઽર્દિતઃ
જ્ઞપ્તસ્ તુ ગ્યપિતે છન્નશ્ છાદિતે પૂજિતે ઽઞ્ચિતઃ
પૂર્ણસ્ તુ પૂરિતે ક્લિષ્ટઃ ક્લિશિતે ઽવસિતે સિતઃ
પ્રુષ્ટપ્લુષ્ટોષિતા દગ્ધે તષ્ટત્વષ્ટૌ તનૂકૃતે
વેધિતચ્છિદ્રિતૌ વિદ્ધે વિન્નવિત્તૌ વિચારિતે
નિષ્પ્રભે વિગતારોકૌ વિલીને વિદ્રુતદ્રુતૌ
સિદ્ધે નિર્વૃત્તનિષ્પન્નૌ દારિતે ભિન્નભેદિતૌ
ઊતં સ્યૂતમુતં ચેતિ ત્રિતયં તન્તુ સન્તતે
સ્યાદર્હિતે નમસ્યિતનમસિતમપચાયિતાર્ચિતાપચિતમ્
વરિવસિતે વરિવસ્યિતમુપાસિતં ચોપચરિતં ચ
સંતાપિતસંતપ્તૌ ધૂપિત ધૂપાયિતૌ ચ દૂનશ્ ચ
હૃષ્ટો મત્તસ્ તૃપ્તઃ પ્રહ્લન્નઃ પ્રમુદિતઃ પ્રીતઃ
છિન્નં છાતં લૂનં કૃત્તં દાતં દિતં છિતં વૃક્ણમ્
સ્રસ્તં ધ્વસ્તં ભ્રષ્ટં સ્કન્નં પન્નં ચ્યુતં ગલિતમ્
લબ્ધં પ્રાપ્તં વિન્નં ભાવિતમાસાદિતં ચ ભૂતમ્ ચ
અન્વેષિતં ગવેષિતમન્વિષ્ટં માર્ગિતં મૃગિતમ્
આર્દ્રં સાર્દ્રં ક્લિન્નં તિમિતં સ્મિતિતં સમુન્નમુત્તં ચ
ત્રાતં ત્રાણં રક્ષિતમવિતં ગોપાયિતં ચ ગુપ્તં ચ
અવગણિતમવમતાવજ્ઞાતે અવમાનિતં ચ પરિભૂતે
ત્યક્તં હીનં વિધુતં સમુજ્ઝિતં ધૂતમુત્સૃષ્ટે
ઉક્તં ભાષિતમુદિતં જલ્પિતમાખ્યાતમભિહિતં લપિતમ્
બુદ્ધં બુધિતં મનિતં વિદિતં પ્રતિપન્નમવસિતાવગતે
ઉરીકૃતમુરરીકૃતમઙ્ગીકૃતમાશ્રુતં પ્રતિજ્ઞાતમ્
સંગીર્ણવિદિતસંશ્રુતસમાહિતોપશ્રુતોપગતમ્
ઈલિતશસ્તપણાયિતપનાયિતપ્રણુતપણિતપનિતાનિ
અપિ ગીર્ણવર્ણિતાભિષ્ટુતેડિતાનિ સ્તુતાર્થાનિ
ભક્ષિતચર્વિતલિપ્તપ્રત્યવસિતગિલિતખાદિતપ્સાતમ્
અભ્યવહૃતાન્નજગ્ધગ્રસ્તગ્લસ્તાશિતં ભુક્તે
ક્ષેપિષ્ઠક્ષોદિષ્ઠપ્રેષ્ઠવરિષ્ઠસ્થવિષ્ઠબંહિષ્ઠાઃ
ક્ષિપ્રક્ષુદ્રાભીપ્સિતપૃથુપીવરબહુલપ્રકર્ષાર્થાઃ
સાધિષ્ઠદ્રાઘિષ્ઠસ્ફેષ્ઠગરિષ્ઠહ્રસિષ્ઠવૃન્દિષ્ઠાઃ
બાઢવ્યાયતબહુગુરુવામનવૃન્દારકાતિશયે
% ઇતિ વિશેષ્યનિઘ્નવર્ગઃ 1 અત્ર મૂ શ્લો 112
સંકીર્ણવર્ગઃ ।
મૂળ પાઠ: Nāmaliṅgānuśāsana = Amarakośa · Data entry Avinash Sathaye · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0