નામલિઙ્ગાનુશાસન · અધ્યાય 1.6
બ્રાહ્મી તુ ભારતી ભાષા ગીર્વાગ્વાણી સરસ્વતી
વ્યાહાર ઉક્તિર્લપિતં ભાષિતં વચનં વચઃ
## ચોર્રુપ્તેદ્ (ઓર્ છન્ગેદ્) સ્પેએછ્ (2), wઓર્દ્ (1), સેન્તેન્ચે (1) ##
અપભ્રંશો ઽપશબ્દઃ સ્યાચ્છાસ્ત્રે શબ્દસ્તુ વાચકઃ
તિઙ્ સુબન્તચયો વાક્યં ક્રિયા વા કારકાન્વિતા
## વેદસ્ (સ્ચ્રિપ્તુરેસ્) (4), પ્રેસ્ચ્રિબેદ્ wઅય્ ઓf લિfએ (ધર્મે) (1) ##
શ્રુતિઃ સ્ત્રી વેદ આમ્નાયસ્ત્રયી ધર્મસ્તુ તદ્વિધિઃ
## થ્રેએ વેદસ્ (લિસ્તેદ્) (1), સુબ્સિદિઅર્ય્ વેદસ્ (વેદન્ગ) (1), ઓમ્ (2) ##
સ્ત્રિયામૃક્ સામયજુષી ઇતિ વેદાસ્ત્રયસ્ત્રયી
શિક્ષેત્યાદિ શ્રુતેરઙ્ગમોઙ્કારપ્રણવૌ સમૌ
## હિસ્તોર્ય્ (2), વેદિચ્ અચ્ચેન્ત્સ્ (1), લોગિચ્ (1), એથિચ્સ્ (1) ##
ઇતિહાસઃ પુરાવૃત્તમુદાત્તાદ્યાસ્ત્રયઃ સ્વરાઃ
આન્વીક્ષિકી દણ્ડનીતિસ્તર્કવિદ્યાર્થશાસ્ત્રયોઃ
## તલે (1), એપિચ્ સ્તોર્ય્ (1), સ્તોર્ય્ (2), રિદ્દ્લે (2) ##
આખ્યાયિકોપલબ્ધાર્થા પુરાણં પઞ્ચલક્ષણમ્
પ્રબન્ધકલ્પના કથા પ્રવહ્લિકા પ્રહેલિકા
## સોચિઅલ્ ચોદે (ધર્મ) (1), ચોમ્પેન્દિઉમ્ (2) ##
સ્મૃતિસ્તુ ધર્મસંહિતા સમાહૃતિસ્તુ સંગ્રહઃ
## પોએતિચ્ છલ્લેન્ગે લિને fઓર્ ચોમ્પ્લેતિઓન્ (1), રુમોર્ (2) ##
સમસ્યા તુ સમાસાર્થા કિંવદન્તી જનશ્રુતિઃ
## નેwસ્ (4), નમે (6), ચલ્લ્ ઓર્ સુમ્મોન્સ્ (3), ચોલ્લેચ્તિવે ચલ્લ્ (1) ##
વાર્તા પ્રવૃત્તિર્વૃત્તાન્ત ઉદન્તઃ સ્યાદથાહ્વયઃ
આખ્યાહ્વે અભિધાનં ચ નામધેયં ચ નામ ચ
હૂતિરાકારણાહ્વાનં સંહૂતિર્બહુભિઃ કૃતા
## દિસ્પુતે ઓર્ દેબતે (2), પ્રેfઅચે ઓર્ ઇન્ત્રોદુચ્તિઓન્ (2) ##
વિવાદો વ્યવહારઃ સ્યાદુપન્યાસસ્તુ વાઙ્મુખમ્
## ઇલ્લુસ્ત્રતિઓન્ ઓર્ એxઅમ્પ્લે (2), ઓઅથ્ (2), qઉએસ્તિઓન્ (3), અન્સ્wએર્ (2) ##
ઉપોદ્ધાત ઉદાહારઃ શપનં શપથઃ પુમાન્
પ્રશ્નો ઽનુયોગઃ પૃચ્છા ચ પ્રતિવાક્યોત્તરે સમે
## ગ્રોઉન્દ્લેસ્સ્ દેમન્દ્ (2), fઅલ્સે અચ્ચુસતિઓન્ (2), રપ્તુરે ઓર્ રોઅર્ (1)##
મિથ્યાભિયોગો ઽભ્યાખ્યાનમથ મિથ્યાભિશંસનમ્
અભિશાપઃ પ્રણાદસ્તુ શબ્દઃ સ્યાદનુરાગજઃ
## fઅમે (3), પ્રૈસે (4), રેપેતિતિઓન્ (1), સ્હોઉતિન્ગ્ (2) ##
યશઃ કીર્તિઃ સમજ્ઞા ચ સ્તવઃ સ્તોત્રં સ્તુતિર્નુતિઃ
આમ્રેડિતં દ્વિસ્ત્રિરુક્તમુચ્ચૈર્ઘુષ્ટં તુ ઘોષણા
## ત્રેમ્બ્લિન્ગ્ (ઓf સ્પેએછ્ ઇન્ સ્ત્રેસ્સ્) (1), ચેન્સુરે, બ્લમે ઓર્ ચોન્તેમ્પ્ત્ (10) ##
કાકુઃ સ્ત્રિયાં વિકારો યઃ શોકભીત્યાદિભિર્ધ્વનેઃ
અવર્ણાક્ષેપનિર્વાદપરીવાદાપવાદવત્.
ઉપક્રોશો જુગુપ્સા ચ કુત્સા નિન્દા ચ ગર્હણે
## હર્સ્હ્ સ્પેએછ્ (2), રેપ્રોઅછ્ (1), અદ્મોનિતિઓન્ ઓર્ ગોસ્સિપ્ (1) ##
પારુષ્યમતિવાદઃ સ્યાદ્ ભર્ત્સનં ત્વપકારગીઃ
યઃ સનિન્દ ઉપાલમ્ભસ્તત્ર સ્યાત્પરિભાષણમ્
## અચ્ચુસતિઓન્ (ઓf અદુલ્તેર્ય્) (1), ચોન્વેર્સતિઓન્ (2), રમ્બ્લિન્ગ્ (સ્પેએછ્) (1) ##
તત્ર ત્વાક્ષારણા યઃ સ્યાદાક્રોશો મૈથુનં પ્રતિ
સ્યાદાભાષણમાલાપઃ પ્રલાપો ઽનર્થકં વચઃ
## રેપેતિતિઓઉસ્ સ્પેએછ્ (2), લમેન્તતિઓન્ (2) ##
અનુલાપો મુહુર્ભાષા વિલાપઃ પરિદેવનમ્
## qઉઅર્રેલ્ (2), fઅમિલિઅર્ ઓર્ ચોન્fઇદેન્તિઅલ્ ચોન્વેર્સતિઓન્ (1) ##
વિપ્રલાપો વિરોધોક્તિઃ સંલાપો ભાષણં મિથઃ
## ગોઓદ્ સ્પેએછ્ (2), દેનિઅલ્ ઓર્ એxચુસે (2), ઓબ્જેચ્તિઓન્ (3), ચુર્સિન્ગ્ (3) ##(1.6.384) સુપ્રલાપઃ સુવચનમપલાપસ્તુ નિહ્નવઃ
ચોદ્યમાક્ષેપાભિયોગૌ શાપાક્રોશૌ દુરેષણા
## સ્wએએત્-તલ્ક્ (3), મેસ્સગે (2) ##
અસ્ત્રી ચાટુ ચટુ શ્લાઘા પ્રેમ્ણા મિથ્યાવિકત્થનમ્
સન્દેશવાગ્વાચિકં સ્યાદ્વાગ્ભેદાસ્તુ ત્રિષૂત્તરે
## fઓલ્લોwઇન્ગ્ અદ્જેચ્તિવેસ્ ઓf સ્પેએછ્ તકે અપ્પ્રોપ્રિઅતે ગેન્દેર્સ્ ##
## ઇનૌસ્પિચિઓઉસ્ (1), ઔસ્પિચિઓઉસ્ (1), વેર્ય્ સ્wએએત્ (1), પ્રોપેર્ ઓર્ ચોહેરેન્ત્ (2) ##
રુશતી વાગકલ્યાણી સ્યાત્કલ્યા તુ શુભાત્મિકા
અત્યર્થમધુરં સાન્ત્વં સંગતં હૃદયઙ્ગમમ્
## હર્સ્હ્ (2), ઓબ્સ્ચેને ઓર્ ચ્રુદે (2), પ્લેઅસિન્ગ્ અન્દ્ ત્રુએ (1), ચોન્ત્રદિચ્તોર્ય્ (2)##
નિષ્ઠુરં પરુષં ગ્રામ્યમશ્લીલં સૂનૃતં પ્રિયે
સત્યે ઽથ સંકુલક્લિષ્ટે પરસ્પરપરાહતે
## સ્લુર્રેદ્ (1), fઅસ્ત્ (1), સ્પુત્તેરેદ્ (1), મેઅનિન્ગ્લેસ્સ્ (1) ##
લુપ્તવર્ણપદં ગ્રસ્તં નિરસ્તં ત્વરિતોદિતમ્
જમ્બૂકૃતં સનિષ્ટીવમબદ્ધં સ્યાદનર્થકમ્
## ઇનપ્પ્રોપ્રિઅતે (2), ઓxય્મોરોન્ (1), સર્ચસ્તિચ્ (2), લોવિન્ગ્ (1) ##
અનક્ષરમવાચ્યં સ્યાદાહતં તુ મૃષાર્થકમ્
સોલ્લુઠનં તુ સોત્પ્રાસં મણિતં રતિકૂજિતમ્
## પ્લૈન્, પ્લેઅસન્ત્, ચ્લેઅર્ (5), ઉન્ચ્લેઅર્ ઓર્ ગર્બ્લેદ્ (2), fઅલ્સે (1) ##
શ્રાવ્યં હૃદ્યં મનોહારિ વિસ્પષ્ટં પ્રકટોદિતમ્
અથ મ્લિષ્ટમવિસ્પષ્ટં વિતથં ત્વનૃતં વચઃ
## ત્રુએ (4)##
સત્યં તથ્યમૃતં સમ્યગમૂનિ ત્રિષુ તદ્વતિ
## સોઉન્દ્ (17), (સોઉન્દ્ ઓf) ચ્લોથેસ્ ઓર્ લેઅવેસ્ (1) ##
શબ્દે નિનાદનિનદધ્વનિધ્વાનરવસ્વનાઃ
સ્વાનનિર્ઘોષનિર્હ્રાદનાદનિસ્વાનનિસ્વનાઃ
આરવારાવસંરાવવિરાવા અથ મર્મરઃ
## (સોઉન્દ્ ઓf) ઓર્નમેન્ત્સ્ (1), (સોઉન્દ્ ઓf) સ્ત્રિન્ગ્ ઇન્સ્ત્રુમેન્ત્સ્ (5), સમે બુત્ લોઉદેર્ (2) ##
સ્વનિતે વસ્ત્રપર્ણાનાં ભૂષણાનાં તુ શિઞ્જિતમ્
નિક્વાણો નિક્વણઃ ક્વાણઃ ક્વણઃ ક્વણનમિત્યપિ
વીણાયાઃ ક્વણિતે પ્રાદેઃ પ્રક્વાણપ્રક્વણાદયઃ
## ઉપ્રોઅર્ (2), ઉપ્રોઅર્ બ્ય્ બિર્દ્સ્ (1), એછો (2), સિન્ગિન્ગ્ (2) ##
કોલાહલઃ કલકલસ્તિરશ્ચાં વાશિતં રુતમ્
સ્ત્રી પ્રતિશ્રુત્પ્રતિધ્વાને ગીતં ગાનમિમે સમે
નાટ્યવર્ગઃ
## થે સેવેન્ નોતેસ્. થેસે અરે રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નતુરલ્ સોઉન્દ્સ્ ઓf: ##
## એલેફન્ત્સ્, ચોwસ્, ગોઅત્સ્, પેઅચોચ્ક્સ્, ચુર્લેwસ્ (ક્રૌન્છ), હોર્સેસ્, ચુચ્કોઓસ્ ##
## ઇન્ ઉસુઅલ્ નોતતિઓન્, થેસે અરે: બ્દેચ્fઅગ્ ##
## મિનુતે તોને (1), પ્લેઅસિન્ગ્ સોfત્ તોને (1), મેદિઉમ્ પિત્છ્ (1), હિઘ્ પિત્છ્ (1) ##
મૂળ પાઠ: Nāmaliṅgānuśāsana = Amarakośa · Data entry Avinash Sathaye · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0