મૂલમધ્યમકકારિકા · અધ્યાય 9

દર્શનશ્રવણાદીનિ વેદનાદીનિ ચાપ્ય્ અથ ।
ભવન્તિ યસ્ય પ્રાગ્ એભ્યઃ સો ઽસ્તીત્ય્ એકે વદન્ત્યુત

કથં હ્ય્ અવિદ્યમાનસ્ય દર્શનાદિ ભવિષ્યતિ ।
ભાવસ્ય તસ્માત્ પ્રાગ્ એભ્યઃ સો ઽસ્તિ ભાવો વ્યવસ્થિતઃ

દર્શનશ્રવણાદિભ્યો વેદનાદિભ્ય એવ ચ ।
યઃ પ્રાગ્ વ્યવસ્થિતો ભાવઃ કેન પ્રજ્ઞપ્યતે ઽથ સઃ

વિનાપિ દર્શનાદીનિ યદિ ચાસૌ વ્યવસ્થિતઃ ।
અમૂન્ય્ અપિ ભવિષ્યન્તિ વિના તેન ન સંશયઃ

અજ્યતે કેનચિત્ કશ્ચિત્ કિંચિત્ કેન ચિદ્ અજ્યતે ।
કુતઃ કિંચિદ્ વિના કશ્ચિત્ કિંચિત્ કિંચિદ્ વિના કુતઃ

સર્વેભ્યો દર્શનાદિભ્યઃ કશ્ચિત્ પૂર્વો ન વિદ્યતે ।
અજ્યતે દર્શનાદિનામ્ અન્યેન પુનર્ અન્યદા

સર્વેભ્યો દર્શનાદિભ્યો યદિ પૂર્વો ન વિદ્યતે ।
એકૈકસ્માત્ કથં પૂર્વો દર્શનાદેઃ સ વિદ્યતે

દ્રષ્ટા સ એવ સ શ્રોતા સ એવ યદિ વેદકઃ ।
એકૈકસ્માદ્ ભવેત્ પૂર્વમ્ એવં ચૈતન્ ન યુજ્યતે

દ્રષ્ટાન્ય એવ શ્રોતાન્યો વેદકો ઽન્યઃ પુનર્ યદિ ।
સતિ સ્યાદ્ દ્રષ્ટરિ શ્રોતા બહુત્વં ચાત્મનાં ભવેત્

દર્શનશ્રવણાદીનિ વેદનાદીનિ ચાપ્ય્ અથ ।
ભવન્તિ યેભ્યસ્ તેષ્વ્ એષ ભૂતેષ્વ્ અપિ ન વિદ્યતે

દર્શનશ્રવણાદીનિ વેદનાદીનિ ચાપ્ય્ અથ ।
ન વિદ્યતે ચેદ્ યસ્ય સ ન વિદ્યન્ત ઇમાન્ય્ અપિ

પ્રાક્ ચ યો દર્શનાદિભ્યઃ સાંપ્રતં ચોર્ધ્વમ્ એવ ચ ।
ન વિદ્યતે ઽસ્તિ નાસ્તીતિ નિવૃત્તાસ્ તત્ર કલ્પનાઃ