મૂલમધ્યમકકારિકા · અધ્યાય 4

રૂપકારણનિર્મુક્તં ન રૂપમ્ ઉપલભ્યતે ।
રૂપેણાપિ ન નિર્મુક્તં દૃશ્યતે રૂપકારણમ્

રૂપકારણનિર્મુક્તે રૂપે રૂપં પ્રસજ્યતે ।
આહેતુકં ન ચાસ્ત્ય્ અર્થઃ કશ્ચિદ્ આહેતુકઃ ક્વ ચિત્

રૂપેણ તુ વિનિર્મુક્તં યદિ સ્યાદ્ રૂપકારણમ્ ।
અકાર્યકં કારણં સ્યાદ્ નાસ્ત્ય્ અકાર્યં ચ કારણમ્

રૂપે સત્ય્ એવ રૂપસ્ય કારણં નોપપદ્યતે ।
રૂપે ઽસત્ય્ એવ રૂપસ્ય કારણં નોપપદ્યતે

નિષ્કારણં પુના રૂપં નૈવ નૈવોપપદ્યતે ।
તસ્માદ્ રૂપગતાન્ કાંશ્ચિન્ ન વિકલ્પાન્ વિકલ્પયેત્

ન કારણસ્ય સદૃશં કાર્યમ્ ઇત્ય્ ઉપપદ્યતે ।
ન કારણસ્યાસદૃશં કાર્યમ્ ઇત્ય્ ઉપપદ્યતે

વેદનાચિત્તસંજ્ઞાનાં સંસ્કારાણાં ચ સર્વશઃ ।
સર્વેષામ્ એવ ભાવાનાં રૂપેણૈવ સમઃ ક્રમઃ

વિગ્રહે યઃ પરીહારં કૃતે શૂન્યતયા વદેત્ ।
સર્વં તસ્યાપરિહૃતં સમં સાધ્યેન જાયતે

વ્યાખ્યાને ય ઉપાલમ્ભં કૃતે શૂન્યતયા વદેત્ ।
સર્વં તસ્યાનુપાલબ્ધં સમં સાધ્યેન જાયતે