મૂલમધ્યમકકારિકા · અધ્યાય 18

આત્મા સ્કન્ધા યદિ ભવેદ્ ઉદયવ્યયભાગ્ ભવેત્ ।
સ્કન્ધેભ્યો ઽન્યો યદિ ભવેદ્ ભવેદ્ અસ્કન્ધલક્ષણઃ

આત્મન્ય્ અસતિ ચાત્મીયં કુત એવ ભવિષ્યતિ ।
નિર્મમો નિરહંકારઃ શમાદ્ આત્માત્મનીનયોઃ

નિર્મમો નિરહંકારો યશ્ ચ સો ઽપિ ન વિદ્યતે ।
નિર્મમં નિરહંકારં યઃ પશ્યતિ ન પશ્યતિ

મમેત્ય્ અહમ્ ઇતિ ક્ષીણે બહિર્ધાધ્યાત્મમ્ એવ ચ ।
નિરુધ્યત ઉપાદાનં તત્ક્ષયાજ્ જન્મનઃ ક્ષયઃ

કર્મક્લેશક્ષયાન્ મોક્ષઃ કર્મક્લેશા વિકલ્પતઃ ।
તે પ્રપઞ્ચાત્ પ્રપઞ્ચસ્ તુ શૂન્યતાયાં નિરુધ્યતે

આત્મેત્ય્ અપિ પ્રજ્ઞપિતમ્ અનાત્મેત્ય્ અપિ દેશિતમ્ ।
બુદ્ધૈર્ નાત્મા ન ચાનાત્મા કશ્ચિદ્ ઇત્ય્ અપિ દેશિતમ્

નિવૃત્તમ્ અભિધાતવ્યં નિવૃત્તશ્ ચિત્તગોચરઃ ।
અનુત્પન્નાનિરુદ્ધા હિ નિર્વાણમ્ ઇવ ધર્મતા

સર્વં તથ્યં ન વા તથ્યં તથ્યં ચાતથ્યમ્ એવ ચ ।
નૈવાતથ્યં નૈવ તથ્યમ્ એતદ્ બુદ્ધાનુશાસનમ્

અપરપ્રત્યયં શાન્તં પ્રપઞ્ચૈર્ અપ્રપઞ્ચિતમ્ ।
નિર્વિકલ્પમ્ અનાનાર્થમ્ એતત્ તત્ત્વસ્ય લક્ષણમ્

પ્રતીત્ય યદ્ યદ્ ભવતિ ન હિ તાવત્ તદ્ એવ તત્ ।
ન ચાન્યદપિ તત્તસ્માન્નોચ્છિન્નં નાપિ શાશ્વતમ્

અનેકાર્થમ્ અનાનાર્થમ્ અનુચ્છેદમ્ અશાશ્વતમ્ ।
એતત્ તલ્ લોકનાથાનાં બુદ્ધાનાં શાસનામૃતમ્

સંબુદ્ધાનામ્ અનુત્પાદે શ્રાવકાણાં પુનઃ ક્ષયે ।
જ્ઞાનં પ્રત્યેકબુદ્ધાનામ્ અસંસર્ગાત્ પ્રવર્તતે