મૂલમધ્યમકકારિકા · અધ્યાય 11

પૂર્વા પ્રજ્ઞાયતે કોટિર્ નેત્ય્ ઉવાચ મહામુનિઃ ।
સંસારો ઽનવરાગ્રો હિ નાસ્યાદિર્ નાપિ પશ્ચિમમ્

નૈવાગ્રં નાવરં યસ્ય તસ્ય મધ્યં કુતો ભવેત્ ।
તસ્માન્ નાત્રોપપદ્યન્તે પૂર્વાપરસહક્રમાઃ

પૂર્વં જાતિર્ યદિ ભવેજ્ જરામરણમ્ ઉત્તરમ્ ।
નિર્જરા મરણા જાતિર્ ભવેજ્ જાયેત ચામૃતઃ

પશ્ચાજ્ જાતિર્ યદિ ભવેજ્ જરામરણમ્ આદિતઃ ।
અહેતુકમ્ અજાતસ્ય સ્યાજ્ જરામરણં કથમ્

ન જરામરણં ચૈવ જાતિશ્ ચ સહ યુજ્યતે ।
મ્રિયેત જાયમાનશ્ ચ સ્યાચ્ ચાહેતુકતોભયોઃ

યત્ર ન પ્રભવન્ત્ય્ એતે પૂર્વાપરસહક્રમાઃ ।
પ્રપઞ્ચયન્તિ તાં જાતિં તજ્ જરામરણં ચ કિમ્

કાર્યં ચ કારણં ચૈવ લક્ષ્યં લક્ષણમ્ એવ ચ ।
વેદના વેદકશ્ ચૈવ સન્ત્ય્ અર્થા યે ચ કે ચન

પૂર્વા ન વિદ્યતે કોટિઃ સંસારસ્ય ન કેવલમ્ ।
સર્વેષામ્ અપિ ભાવાનાં પૂર્વા કોટી ન વિદ્યતે