મૃગેન્દ્રાગમ · અધ્યાય 1.6

અથ વિશ્વનિમિત્તસ્ય પ્રાપ્તં લક્ષણમાત્મનઃ
તદીશોક્તૌ ગતપ્રાયં તથાપ્યુદ્દેશ ઉચ્યતે ॥

કાર્યં ક્ષિત્યાદિ કર્તેશસ્ તત્કર્તુર્નોપયુજ્યતે
ન સ્વાર્થમપ્યચિદ્ભાવાન્ નાનર્થ્યં કર્તૃગૌરવાત્ ॥

પારિશેષ્યાત્પરાર્થં તત્ ક્ષેત્રજ્ઞઃ સ પરસ્તયોઃ
પરો દેહસ્તદર્થત્વાત્ પરાર્થાઃ ક્ષ્માદયો નનુ ॥

કાયો ઽપ્યચિત્ત્વાદાન્યાર્થ્યં સુતરાં પ્રતિપદ્યતે
ચેતનશ્ચેન્ન ભોગ્યત્વાદ્ વિકારિત્વાચ્ચ જાતુચિત્ ॥

ભોગ્યા વિકારિણો દૃષ્ટાશ્ ચિદ્વિહીનાઃ પટાદયઃ
યસ્મિન્સતિ ચ સત્ત્વાદ્વા ન સત્યપિ શવે ચિતિઃ ॥

પરિણામસય્ વૈશિષ્ટ્યાદ્ અસ્તિ ચેત્ ન સ્મૃતિસ્તદા
નાપ્યેવં સુપ્રતીતત્વાત્ સ્મર્તા કાયેતરો ઽસ્ત્યતઃ ॥

નાવ્યાપકો ન ક્ષણિકો નૈકો નાપિ જડાત્મકઃ
નાકર્તા ભિન્નચિદ્યોગી પાશાન્તે શિવતાશ્રુતેઃ ॥