મોક્ષોપાયટીકા · અધ્યાય 4.26

ઇતિ નિર્ણીય દૈત્યેન્દ્રો દામવ્યાલકટાન્વિતામ્ ।
સેનાં સમ્પ્રેષયામ્ આસ ભૂતલં દેવનાશિનીમ્ ॥

દૈત્યાઃ સાગરકુઞ્જેભ્યઃ કન્દરેભ્યઃ સુરાચલાત્ ।
ઉદગુર્ ભીમનિર્હ્રાદાઃ સપક્ષગિરિલીલયા ॥

રોદસીકોટરં હસ્તપ્રહારહતભાસ્કરમ્ ।
દાનવાઃ પૂરયામ્ આસુર્ દામવ્યાલકટેરિતાઃ ॥

અથોત્તસ્થુર્ નિકુઞ્જેભ્યઃ કન્દરેભ્યઃ સુરાચલાત્ ।
પ્રલયાન્ત ઇવાક્ષુબ્ધા ભીતાઃ સ્વર્વાસિનાં ગણાઃ ॥

દેવાસુરપતાકિન્યોસ્ તદ્ યુદ્ધમ્ અભવત્ તયોઃ ।
અકાલોલ્બણકલ્પાન્તભીષણમ્ ન્17: °ઓલ્⟨લ્⟩બણ° ભુવનાન્તરે ॥

પેતુઃ પ્રલયપર્યસ્તસચન્દ્રાર્કાદ્રિવદ્ દિવઃ ।
શિરાંસિ કુણ્ડલોદ્વાન્તતેજઃપીતતમાંસ્ય્ અધઃ ॥

જુઘૂર્ણુર્ ભટનિર્મુક્તસિંહનાદવિરાવિતાઃ ।
પ્રલયાનિલસમ્પૂરૈઃ સાટ્ટહાસા ન્17: °હા[સા] મિત્ શ્1;શ્3. ઇવાદ્રયઃ ॥

રેજુર્ આત્મશિલાતુલ્યહેતિપાતાર્તવૃત્તયઃ ન્17: °તા⟨ન્⟩[ર્]તવૃ° ।
કુલાચલતટા ભીતવિભ્રાન્તહરિમણ્ડલાઃ ॥

ચેરુઃ પરસ્પરાઘાતહતહેતિસમુત્થિતાઃ ન્17: °ર(ં)*સ્*પરા° ।
લોલાનલકણાઃ કલ્પવિશીર્ણા ઇવ તારકાઃ ॥

વિલેસૂ રક્તમાંસૌઘપૂર્ણૈકાર્ણવતીરગાઃ ।
કલ્પતાલતનૂત્તાલા વેતાલાસ્ તારતાલિનઃ ॥

પ્રસ્ફુરદ્રુધિરાસારશાન્તપાંસુપયોધરે ।
વ્યોમ્નિ હેતિહતક્ષુણ્ણમૌલિકુણ્ડલકોટયઃ ॥

બભૂવુર્ ભાસ્કરાકારૈઃ કલ્પભૂરુહબાહુભિઃ ।
પ્રહારદલિતાદ્રીન્દ્રૈર્ ન્17: °આ⟨ન્⟩દ્રીન્° દૈત્યૈર્ નિર્વિવરા દિશઃ ॥

જગ્મુર્ જ્વલદસિવ્રાતપાતપાતિતભિત્તયઃ ।
કણપ્રકરતાં શૈલાઃ કલ્પાગ્નિવલિતા ઇવ ॥

દેવાઃ તેજઃ સમાજગ્મુર્ અશ્વમેધૈધિતા ઇવ ।
અસુરાન્ અનુસસ્રુસ્ તાઞ્ જલદાન્ ઇવ વાયવઃ ॥

જગૃહુસ્ તાન્ અથાક્રમ્ય જરદાખૂન્ ઇવોતવઃ ન્17: ઇવ્(ઔ)*ઓ*ત° ।
રેજુઃ સુરાસુરાઃ ન્17: °સુર્(આ)[આ]ઃ ફુલ્લવનલોલાદ્રિવદ્ દિવિ ॥

તે ઃન્યોઃન્યમ્ પૂરયામ્ આસુઃ શસ્ત્રપૂરૈર્ દિશો દશ ।
વનાનિ કુસુમવ્રાતૈઃ સુમેરોર્ ઇવ મારુતાઃ ॥

ઘોરં સમભવદ્ યુદ્ધં દેવદાનવસૈન્યયોઃ ।
રોદોરન્ધ્રોડુમ્બરાન્તર્ ન્17: રો⟨ધ્⟩[દ્]ઓરન્ધ્રોડ્⟨અ⟩[ઉ]મ્બરા° મહામષકસઙ્ઘયોઃ ॥

અથોદપતદ્ ઉલ્લાસૈર્ ન્17: ઉ⟨ન્ન્⟩[લ્લ્]આસૈર્ મિત્ શ્1; શ્3: ઉત્તાલૈર્. લોકપાલેભમણ્ડલૈઃ ।
કલ્પાભ્રૈઃ પૂરિતાકારો દારુણઃ સમરારવઃ ॥

પિણ્ડગ્રહેણ નભસિ ન્17: ન(ર)*ભ*સિ ભૂભાગ ન્17: ભૂ⟨ત્⟩[ભ્]આગ ઇવ કુટ્ટિમમ્ ।
મુષ્ટિગ્રાહ્યો મહામેઘમન્થરોદરપીવરઃ ॥

પ્રથમાપાતસમ્પિષ્ટશસ્ત્રશૈલરટત્તટઃ ।
સ્ફુટદ્ધૃદયનિઃસત્ત્વકર્કશાક્રન્દઘર્ઘરઃ ॥

પ્રલયપ્રત્યયોલ્લાસિકલ્પાભ્રારવબૃંહણઃ ।
દ્વાદશાદિત્યસઙ્ઘટ્ટદ્રવત્કાઞ્ચનસન્નિભઃ ન્17: °આદિત્ય(આનાં યઃ)સઙ્ઘટ્⟨ઠ્⟩[ટ્]અ° ॥

બ્રહ્માણ્ડકુડ્યસઙ્ઘટ્ટાત્ પરાવૃત્યાવનિં ન્17: °વૃત્⟨ત્⟩યા° ગતઃ ।
મહાસ્રોતઃપયઃપૂરઃ સેત્વાહત ઇવાકરમ્ ॥

ચલત્સપક્ષશૈલેન્દ્રપક્ષવાતબલધ્વનિઃ ।
કઠિનાપૂરણોડ્ડીનસ્ફુટશૈલેન્દ્રકન્ધરઃ ન્17: °કન્⟨દ્⟩[ધ્]અરઃ. વ્ગ્લ્. સ્છ્મિદ્ત્, નછ્ત્ર્. સોwઇએ મ્ટ્ (ઇવ્) 26,48દ્. ॥

મન્દરોદ્ધૂતદુગ્ધાબ્ધિસઙ્ક્ષોભસદૃશાંશકઃ ।
પ્રતિશ્રુદ્ઘુઙ્ઘુમાસ્ફોટઘટિતદ્વીપજન્તુભૂઃ ન્17: °ઘટ્⟨ટ્⟩ઇત° ॥

સેનયોઃ ક્રુદ્ધયોર્ આસીદ્ યુદ્ધમ્ ઉદ્ધતદાનવમ્ ।
નિષ્પિષ્ટનગરગ્રામગિરિકાનનમાનવમ્ ॥

મહાહેતિશતચ્છિન્નદાનવાચલપૂર્ણદિક્ ।
અન્યોઃન્યહતહેત્યદ્રિચૂર્ણપૂર્ણામ્બરોદરમ્ ॥

ભુસુણ્ડીમણ્ડલાસ્ફોટસ્ફુટન્મેરુશિરઃશતમ્ ।
શરમારુતનિર્લૂનદૈત્યદેવાસુરામ્બુજમ્ ॥

ચક્રાવર્તશતભ્રાન્તદેવદૈત્યજરત્તૃણમ્ ।
સેનાપ્રવાહકલ્લોલવલનાવલિતામ્બરમ્ ॥

હેત્યદ્રિપાતનિષ્પિષ્ટપતદ્વૈમાનિકવ્રજમ્ ।
હસ્તાનીતાબ્ધિવાર્યોઘપ્લાવિતવ્યોમપત્તનમ્ ન્17: °વાર્ય્(એ)*ઓ*ઘ° ॥

વહન્મહાસ્ત્રાવર્તાસિશૂલશક્તિનદીશતમ્ ।
શૈલપક્ષોદ્ભટાસ્ફોટજડબ્રહ્માણ્ડમણ્ડલમ્ ॥

દૈત્યપાર્ષ્ણિપ્રહારૌઘપતલ્લોકેશપત્તનમ્ ન્17: °પત્[ત્]અનમ્ મિત્ શ્1;શ્3 ।
નારીહલહલારાવરવત્કનકમન્દિરમ્ ॥

લુઠદ્દૈત્યાચલોદ્ધૂતમત્તાર્ણવજલાદ્રિભિઃ ।
ધૌતરક્તનભો યોધમુક્તનાદદ્રવદ્વ્રજમ્ ॥

લોકપાનેકપામ્ભોદચ્છન્નચ્છન્નાર્યમાન્વિતમ્ ।
પુનઃ સુરાસુરોદ્દ્યોતૈર્ દૃષ્ટસૈન્યકુલાકુલમ્ ॥

સપક્ષપર્વતાકારદાનવાદ્રિગમાગમૈઃ ।
વહત્પચપચાશબ્દભૂરિભાક્કરભીષણમ્ ન્17: °ભા⟨ઙ્(ક્)ક્*આ*ર⟩[ભાક્કર]°, મિત્ મ્ટ્. શ્1;શ્3: ભાઙ્કાર° ॥

આયુધાદ્રિવિભિન્નોગ્રદૈત્યપર્વતનિર્ઝરૈઃ ।
રક્તૈર્ અરુણિતાશેષવસુધાર્ણવપર્વતમ્ ॥

ઉત્સન્નરાષ્ટ્રનગરવિપિનગ્રામગહ્વરૈઃ ।
ધૃતાસઙ્ખ્યાસુરેભાશ્વમનુષ્યરથપર્વતમ્ ॥

સુતાલોત્તાલનારાચરાજિરેચિતચારણમ્ ।
મુષ્ટિપ્રહારપિષ્ટાંસમત્તૈરાવણવારણમ્ ॥

કલ્પાભ્રપટલાસારધારાદલિતપર્વતમ્ ન્17: કલ્[પ્]આ° મિત્ શ્1;શ્3 ।
મહાશનિવિનિષ્પેષપિષ્ટોડ્ડીનકુલાચલમ્ ॥

કુપિતાગ્નિજ્વલજ્જ્વાલાજાલૈર્ જ્વલિતદાનવમ્ ।
એકાઞ્જલિપુટાનીતસમુદ્રોત્સાદિતાનલમ્ ॥

ચાન્દ્રશૈત્યાદિસમ્ભારશિલીકૃતમહાજલમ્ ।
વનવ્યૂહેન્ધનાગ્ન્યર્ચિર્દ્રાવિતામ્બુશિલોચ્ચયમ્ ॥

અસ્ત્રનિર્મિતદુર્વારતમઃકલ્પાન્તરાત્રિકમ્ ।
માયાસૂર્યગણોદ્દ્યોતપીતાતનુતમઃપટમ્ ॥

માયાગ્નિવર્ષનિપતત્કલ્પાન્તગણવર્ષણમ્ ન્17: °ર્ષ(મવ)નિપ° ।
સશીકારાગ્નિપવનશસ્ત્રસઙ્ઘટ્ટકર્ષણમ્ ॥

વજ્રવર્ષવિનિર્ધૂતશૈલવર્ષાસ્ત્રસમ્ભવમ્ ।
નિદ્રાબોધાસ્ત્રયુદ્ધાઢ્યં સવર્ષાવગ્રહાસ્ત્રકમ્ ॥

વહત્ક્રકચવૃક્ષાસ્ત્રં જલાગ્ન્યસ્ત્રરણાન્વિતમ્ ।
બ્રહ્માસ્ત્રયુદ્ધવિષમં તમસ્તેજોઃસ્ત્રશારિતમ્ ॥

અસ્ત્રોદ્ગીર્ણાયુધાનેકનીરન્ધ્રસકલામ્બરમ્ ।
શિલાવર્ષાસ્ત્રવલિતં વહ્નિવર્ષાસ્ત્રભાસુરમ્ ॥

પતાકામૃષ્ટશશકૈશ્ ચક્રચીત્કારગર્જિતૈઃ ।
મુહૂર્તેન રથૈર્ લઙ્ઘિતોદયાસ્તમયાચલમ્ ॥

વજ્રપ્રહારાવિરતમ્રિયમાણમહાસુરમ્ ।
શુક્રામરમહાવિદ્યાજાયમાનાપરાસુરમ્ ॥

શુભગ્રહમહાકેતુપાલિતાનામ્ ઇતસ્ તતઃ ।
ઉત્પાતમઙ્ગલૌઘાનાં યુદ્ધૈર્ ઉદ્ધતકન્ધરમ્ ॥

સાદ્રિખોર્વીસમુદ્રદ્યુ જગદ્ રુધિરવારિભિઃ ।
ફુલ્લૈકકિંશુકવનં કુર્વદ્ દુર્વારવૈરતઃ ॥

પર્વતપ્રતિમાસઙ્ખ્યશવપૂર્ણમહાર્ણવમ્ ।
સમગ્રતરુશાખાંસલમ્બલોલમહાશવમ્ ॥

નીયમાનૈઃ સ્વવાતાક્તૈઃ ન્17: °આ⟨ં⟩ક્તૈઃ પક્ષપુષ્પલસત્ફલૈઃ ।
તાલોત્તાલૈઃ શરવ્રાતવનૈર્ ન્17: °વ⟨ત્⟩[ન્]ઐર્ વ્યાપ્તનભસ્તલમ્ ॥

પર્વતપ્રતિમાસઙ્ખ્યકબન્ધવનબાહુભિઃ ।
નૃત્યદ્ભિઃ પતિતામ્ભોદવિમાનસુરતારકમ્ ॥

શરશક્તિગદાપ્રાસપટ્ટિસપ્રોતપર્વતમ્ ।
લોકસપ્તકવિભ્રષ્ટકુડ્યખણ્ડાચિતામ્બરમ્ ॥

અનારતરસન્મત્તકલ્પાભ્રદૃઢદુન્દુભિ ।
પૃષ્ઠશબ્દશ્રવોન્નાદપાતાલતલવારણમ્ ન્17: પૃષ્⟨ટ્⟩[ઠ્]અ° ॥

વિનાયકકરાકૃષ્ટદીર્ઘદાનવપર્વતમ્ ।
એકદિક્તટનિઃસ્પન્દસિદ્ધસાધ્યમરુદ્ગણમ્ ॥

પલાયમાનગન્ધર્વકિન્નરામરચારણમ્ ।
શવીભૂતક્ષતક્ષીણપતદ્ગન્ધર્વનાયકમ્ ॥

કિઞ્ચિલ્લબ્ધજયપ્રાયદૈત્યદાનવમણ્ડલમ્ ।
દૂયમાનસુરાનીકમ્ ન્17: °રા*ની*કમ્ એકાન્તોદ્વિગ્નવાસવમ્ ॥

ઉત્તરાશામિલદ્વહ્નિરક્તહેતિવૃહત્પ્રભમ્ ।
પ્રતિક્ષણં લસદ્દાહપ્રકાશતિમિરોલ્બણમ્ ન્17: °ઓલ્⟨લ્⟩બ° ॥

વવુર્ અશનિનિપાતપિણ્ડિતાઙ્ગા દલિતશિલાશકલા દિશામ્ મુખેષુ ।
પ્રલયસમયસૂચકાઃ સુરાણામ્ ઉરુતરઘર્ઘરઘસ્મરાઃ સમીરાઃ ॥