મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.70

વસિષ્ઠમુનિસંયુક્તા વિશ્વામિત્રાદિસંયુતા ।
સ્થિતખેચરસિદ્ધૌઘા વિશ્રાન્તનૃપનાયકા ॥

સરામલક્ષ્મણા સૈવ તથૈવાથ સભા બભૌ ।
સોમ્યા સમસમાભોગા શાન્તવાત્યેવ પદ્મિની ॥

અનપેક્ષ્યૈવ ચ પ્રશ્નમ્ ઉવાચાથ મુનીશ્વરઃ ।
બોધયન્તિ બલાદ્ એવ સાનુકમ્પા હિ સાધવઃ ॥

રાજન્ રઘુકુલાકાશશશાઙ્ક રઘુનન્દન ।
હ્યો મયા ધ્યાનનેત્રેણ સ ભિક્ષુઃ પ્રેક્ષિતશ્ ચિરમ્ ॥

ધ્યાનેનાહં ચિરં ભ્રાન્તસ્ તાદૃગ્ભિક્ષુદિદૃક્ષયા ।
દ્વીપાનિ સપ્ત વિપુલાંસ્ તથૈવ કુલપર્વતાન્ ॥

યાવત્ કુતશ્ચિદ્ અપ્ય્ એવ ભિક્ષુર્ લબ્ધો ન તાદૃશઃ ।
કથં કિલ મનોરાજ્યં બહિર્ અપ્ય્ ઉપલભ્યતે ॥

તતસ્ ત્રિભાગશેષાયાં રાત્રૌ પુનર્ અહં ધિયા ।
ઉત્તરાશાન્તરં યાતો વેલાવાત ઇવાર્ણવમ્ ॥

ચીનનામાથ તત્રાસ્તિ શ્રીમાઞ્ જનપદો મહાન્ ।
વલ્મીકોપરિ તત્રાસ્તિ વિહારો જિનસંશ્રયઃ ॥

તસ્મિન્ વિહારે સ્વકુટીકોશે કપિલમૂર્ધજઃ ।
ભિક્ષુર્ દીર્ઘશયા નામ સ્થિત એવંપરોદયઃ ॥

એકવિંશતિરાત્રં ચ તસ્યૈવંસ્થિતિશાલિનઃ ।
દૃઢાર્ગડં ગૃહં ધ્યાનભઙ્ગભીતા વિશન્તિ નો ॥

ભૃત્યાઃ પ્રાયઃ કિલ તથા સ તિષ્ઠતિ સુભિક્ષુકઃ ।
અદ્યૈવં તસ્ય સમ્પન્નં નિયતેર્ ઈદૃશી સ્થિતિઃ ॥

રાત્રયો ધ્યાનનિષ્ઠસ્ય ગતાસ્ તસ્યૈકવિંશતિઃ ।
સ તુ વર્ષસહસ્રાણિ તથા ચિત્તે ઽનુભૂતવાન્ ॥

કસ્મિંશ્ચિત્ પ્રાક્તને કલ્પે ભિક્ષુર્ એવં પુરાભવત્ ।
અદ્ય ત્વ્ ઇહ દ્વિતીયો ઽસ્તિ તૃતીયો નોપલભ્યતે ॥

મયા તુ પુનર્ અન્વિષ્ટશ્ ચેતસા ચતુરાત્મના ।
તાદૃગ્ ભિક્ષુસ્ તૃતીયો ઽન્યો જગત્પદ્મોદરાલિના ॥

અસ્માત્ સર્ગાત્ તુ નો લબ્ધસ્ તૃતીયસ્ તાદૃગાશયઃ ।
અથાન્યે લીલયા સર્ગા મયા સમ્પ્રેક્ષિતાસ્ તતઃ ॥

યાવત્ કસ્મિંશ્ચિદ્ આકાશકોશશાયિનિ સર્ગકે ।
તૃતીયો વિદ્યતે ભિક્ષુર્ બ્રાહ્મણશ્ ચેદૃશક્રમઃ ॥

એવં તેનૈવ તેનૈવ સન્નિવેશેન ભૂરિશઃ ।
ભવિષ્યન્ત્ય્ અભવન્ સન્તિ પદાર્થાસ્ સર્ગસન્તતૌ ॥

અસ્યાં સભાયામ્ અપિ યે મુનયો બ્રાહ્મણા નૃપાઃ ।
ભાવ્યમ્ એવંસમાચારૈસ્ તૈર્ અન્યૈર્ અપ્ય્ અનેકશઃ ॥

નારદેનામુના ભાવ્યં પુનર્ અન્યેન ચાનઘ ।
એવમ્ એવાત્રિણા ભાવ્યં પુનર્ અન્યેન ચાધુના ॥

એવં કલત્રકર્મભ્યાં યુક્તેનાનેન ભૂરિશઃ ।
એવંજન્માદિના ભાવ્યં વ્યાસેન ચ શુકેન ચ ॥

જનકેન પુનર્ ભાવ્યં ક્રતુના પુલહેન ચ ।
અગસ્ત્યેન પુલસ્ત્યેન ભૃગુણાઙ્ગિરસાપિ ચ ॥

એત એવ તથાન્યે ચ એવંરૂપક્રિયાસ્પદમ્ ।
ચિરાચ્ ચિરાદ્ ભવિષ્યન્તિ માયેયં વિતતા યતઃ ॥

સદૃશાચારજન્માનસ્ ત એવાન્યે ચ ભૂરિશઃ ।
ભૂયો ભૂયો વિવર્તન્તે સર્ગેષ્વ્ અપ્સ્વ્ ઇવ વીચયઃ ॥

અત્યન્તસદૃશાઃ કેચિત્ કેચિદ્ અર્ધસમક્રમાઃ ।
કેચિદ્ ઈષત્સમાઃ કેચિન્ ન કદાચિત્ પુનસ્ તથા ॥

એવમ્ એષાતિવિતતા માયા મનસિ મોહિની ।
ક્ષણો નેહાસ્તિ નો કલ્પઃ પ્રતિપત્તિર્ હિ જૃમ્ભતે ॥

ક્વૈકવિંશત્યહોરાત્રા અનન્તાઃ ક્વ કુયોનયઃ ।
ક્વ તાસામ્ ઉપલમ્ભો ઽલમ્ અહો ભીમા મનોગતિઃ ॥

પ્રતિભામાત્રમ્ એવેદમ્ ઇત્થં વિકસિતં સિતમ્ ।
નાનાકલહકલ્લોલચલં પ્રાતર્ ઇવામ્બુજમ્ ॥

જાતં સંવેદનાદ્ એવ શુદ્ધાદ્ ઇદમ્ અશુદ્ધવત્ ।
સંસારજાલમ્ અખિલં વહ્નિર્ વહ્નિકણાદ્ ઇવ ॥

પ્રત્યેકમ્ એવમ્ ઉદિતઃ પ્રતિભાસષણ્ડષ્ ષણ્ડાન્તરેષ્વ્ અપિ ચ તત્ર વિચિત્રષણ્ડાઃ ।
સર્વે સ્વયં નનુ ચ તે ચ મિથો ન મિથ્યા સર્વાત્મનિ સ્ફુરતિ કારણકારણે ઽસ્મિન્ ॥