મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.69

એષ દૃષ્ટો યથાનેન ભિક્ષુણા ચેતનાભ્રમઃ ।
ભૂતં પ્રત્યેકમ્ એવૈવં પૃથઙ્ મૃત્વા તુ પશ્યતિ ॥

સર્વસ્ય નામ જીવસ્ય મૃતિજન્મમયી સ્થિતિઃ ।
ભવત્ય્ એવ ચિદાકાશરૂપિણો ઽપ્ય્ આકૃતિં ગતા ॥

પૃથક્ પ્રત્યેકમ્ અભ્યેતિ ખાત્મા સંસારષણ્ડકઃ ।
પૃથગ્ આમોદસાર્થસ્ય યથા કુસુમષણ્ડકઃ ॥

સર્વ એવ મૃતો જન્તુઃ પૃથક્ સ્વપ્રતિભાત્મકમ્ ।
પશ્યત્ય્ એવં ખરૂપો ઽપિ દેહી ચામોક્ષમ્ આકુલઃ ॥

જીવ એષ મયા તુભ્યં કથિતઃ કથયાનયા ।
પરાત્ પ્રસ્પન્દિતાત્મેતિ ન ભિક્ષૂ રામ કેવલઃ ॥

મોહાન્ મોહાન્તરં યાતિ જીવો જરઢજીવિતઃ ।
પર્વતાગ્રપરિભ્રષ્ટો હ્ય્ અધો ઽધ ઉપલો યથા ॥

પરમાત્મપદભ્રષ્ટો જીવસ્ સ્વપ્નમ્ ઇમં દૃઢમ્ ।
પશ્યત્ય્ અસ્માદ્ અપિ સ્વપ્નાદ્ યાતિ સ્વપ્નાન્તરં પુનઃ ॥

સ્વપ્નાત્ સ્વપ્ને ઽપિ નિપતન્ મૃષૈવેદં શિલાદૃઢમ્ ।
પરિપશ્યતિ દેહો ઽન્તર્ માયયા જર્જરીકૃતઃ ॥

ક્વચિત્ કેનચિદ્ એવૈષ કદાચિદ્ વા ન વા સ્વયમ્ ।
દેહેન મોહનિદ્રાતો મુચ્યતે સમ્પ્રબુધ્યતે ॥

અહો નુ વિષમો મોહો જીવસ્યાસ્યોપજાયતે ।
પદાચ્ ચ્યુતસ્ય સ્તોકેન નાનાકારવિકારદઃ ॥

મિથ્યાજ્ઞાનોગ્રયામિન્યા માયયા નિપુણાદ્ ઇદમ્ ।
અહો નુ ખલુ વૈષમ્યં ભીમં નિજપદચ્યુતેઃ ॥

ભગવન્ સર્વદા સર્વં સર્વથૈવ જગત્સ્થિતૌ ।
ત્વયા સમ્ભવતીત્ય્ ઉક્તં મયા તચ્ ચાનુભૂયતે ॥

એવંગુણવિશિષ્ટાત્મા સુમહાત્મન્ સ ભિક્ષુકઃ ।
ક્વચિદ્ અસ્તિ ન વેત્ય્ અન્તર્ આલોક્ય કથયાશુ મે ॥

અત્ર રાત્રૌ સમાધિસ્થસ્ ત્રિલોકીમઠિકામ્ ઇમામ્ ।
ભિક્ષુર્ એષો ઽસ્તિ નાસ્તીતિ પ્રેક્ષ્ય પ્રાતર્ વદામ્ય્ અહમ્ ॥

મુનાવ્ એવં કથયતિ બહિર્ મધ્યાહ્નદિણ્ડિમઃ ।
ઉદભૂત્ પ્રલયક્ષુબ્ધઘનગર્જિતમાંસલઃ ॥

તત્યજુઃ પાદયોસ્ તસ્ય પુષ્પાઞ્જલિપરમ્પરાઃ ।
નૃપાઃ પૌરા વિટપિનઃ પુષ્પં વાતયુતા ઇવ ॥

પૂજયિત્વા મુનિશ્રેષ્ઠાન્ ઉદતિષ્ઠત્ સ વિષ્ટરાત્ ।
મુનિના સહ ભૂપાલ ઉદયાદ્રેર્ ઇવાંશુમાન્ ॥

સભા તદનુ સોત્તસ્થૌ સપ્રણામપરસ્પરમ્ ।
ક્રમેણ હ્યસ્તનેનૈવ જગ્મુઃ ખેચરભૂચરાઃ ॥

સ્વાસ્પદેષુ યથાશાસ્ત્રમ્ અહર્વ્યાપારમ્ આદૃતાઃ ।
સર્વે સમ્પાદયામ્ આસુર્ નિજધર્મક્રમોચિતમ્ ॥

ચિન્તયન્તો મુનિપ્રોક્તં મહીચરનભશ્ચરાઃ ।
જ્ઞાનં ક્ષપાં ક્ષણમ્ ઇવ નિન્યુઃ કલ્પમ્ ઇવાપિ ચ ॥

પ્રાતઃ પુનઃ પ્રસૃતકાર્યપરમ્પરે ઽસ્મિઞ્ જાતે જને ખચરભૂચરસિદ્ધસઙ્ઘઃ ।
આસ્થાનલોકરચનેન તથૈવ તસ્થાવ્ અન્યોઽન્યસંવદનપૂજિતપૂજ્યલોકઃ ॥