મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.52

યત્રાનુદિતરૂપાત્મ સર્વમ્ અસ્તીદમ્ આતતમ્ ।
મયૂર ઇવ બીજાન્તસ્ તદ્ અહન્ત્વમ્ અગાદિ ચ ॥

તત્ર નાભ્યુદિતં કિઞ્ચિત્ તત્ર સર્વં ચ વિદ્યતે ।
તદ્ અવાચ્યં ગિરાં સ્વર્ગસુખસારે ન વિદ્યતે ॥

તથા ચ મુનયો દેવા ગણાસ્ સિદ્ધા મહર્ષયઃ ।
આસ્વાદયન્તસ્ સ્વં રૂપં સદા તૂર્યપદે સ્થિતાઃ ॥

એતે યે સ્તબ્ધનયનદૃષ્ટયો નિર્નિમેષિણઃ ।
તે દૃશ્યદર્શનાસઙ્ગસ્પન્દત્યાગે વ્યવસ્થિતાઃ ॥

ન સ્થિતા ભાવના યેષાં સ્થિતાનામ્ અપિ કર્મસુ ।
સંવિત્સંવેદ્યસમ્બન્ધસ્પન્દત્યાગે ચ યે સ્થિતાઃ ॥

પ્રાણો ન સ્પન્દતે તેષાં ચિત્રસ્થવપુષામ્ ઇવ ।
ચિત્તચૈત્તસમાસઙ્ગત્યાગે તે સ્વપદે સ્થિતાઃ ॥

સ્પન્દાત્ સંસાધયન્ત્ય્ અર્થં સેનાસ્ સેનેશ્વરં યથા ।
તથૈવ ચિત્તચૈત્તાનિ સ્પન્દાત્ કુર્વન્તિ સંસૃતિમ્ ॥

યથાહ્લાદયતિ સ્વચ્છઃ પલ્લવં રશ્મિર્ ઐન્દવઃ ।
તથાત્માહ્લાદયત્ય્ અન્તર્ દૃશ્યદર્શનસઙ્ગમે ॥

બિમ્બાદ્ દૂરં પ્રયાતસ્ય ભિત્તાવ્ અપતિતસ્ય ચ ।
યદ્ ઇન્દોસ્ તેજસો રૂપં તદ્ રૂપં શુદ્ધસંવિદઃ ॥

ન દૃશ્યં નોપદેશાર્હં નાભ્યાશે ન ચ દૂરતઃ ।
કેવલાનુભવપ્રાપ્યં તદ્ રૂપં શુદ્ધમ્ આત્મનઃ ॥

ન દેહો નેન્દ્રિયગણો ન ચિત્તં ન ચ વાસના ।
ન જીવો નાપિ ચ સ્પન્દો ન સંવિત્તિર્ ન ચૈવ ખમ્ ॥

ન સન્ નાસન્ ન મધ્યસ્થં શૂન્યાશૂન્યે ન ચૈવ હ ।
ન દેશકાલવસ્ત્વાદિ સ એવાસ્તિ ન ચેતરત્ ॥

એતૈસ્ સર્વૈર્ વિનિર્મુક્તં હૃદિ કોશગતે ઽપિ ચ ।
યત્રૈતત્ સ્પન્દતે ઽદૃશ્યં તત્ તદ્ આત્મપદં ભવેત્ ॥

તચ્ ચ નાદ્ય ન કલ્પાન્તે ન શસ્ત્રાગ્ન્યનિલાદિભિઃ ।
નેહ નામુત્ર સદ્રૂપાદ્ અન્યથા ભવતિ ક્વચિત્ ॥

જાયન્તે ચ મ્રિયન્તે ચ દેહકુમ્ભાસ્ સહસ્રશઃ ।
સબાહ્યાભ્યન્તરસ્યાસ્ય નાત્માકાશસ્ય ખણ્ડના ॥

તચ્ ચ દેહાદિ સકલમ્ આત્મૈવાત્મવિદાં વર ।
કેવલં બોધવૈરૂપ્યાદ્ ઈષત્ પૃથગ્ અવસ્થિતમ્ ॥

વિષ્વગ્ આત્મમયં શુદ્ધં બુદ્ધ્વા બુદ્ધ્યા સ્વસિદ્ધયા ।
પ્રજ્વલન્ન્ અપિ કાર્યેષુ નિર્વાણો નિર્મમો ભવ ॥

યદ્ ઇદં દૃશ્યતે કિઞ્ચિજ્ જગત્ સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
તત્ સર્વં બ્રહ્મ નિર્ધર્મ નિર્ગુણં નિર્મમાત્મકમ્ ॥

નિત્યવ્યપેતાવયવમ્ એકમ્ એકાન્તનિર્મલમ્ ।
નિર્વિકારમ્ અનાદ્યન્તં નિત્યં શાન્તં સમાત્મકમ્ ॥

કાલક્રિયાકરણકારણકર્તૃકાર્યજન્મસ્થિતિપ્રલયસંસરણાદિ સર્વમ્ ।
બ્રહ્મેતિ દૃષ્ટવત એવ તવાત્મદૃષ્ટ્યા ભૂયો ઽપિ કિં ભ્રમણમ્ અઙ્ગ સસઙ્ગમ્ એવ ॥