મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.42

એષ દેવસ્ સ પરમઃ પૂજ્ય એષ સદા સતામ્ ।
ચિન્માત્રમ્ અનુભૂતાત્મા સર્વગસ્ સર્વસંશ્રયઃ ॥

ઘટે પટે વટે કુડ્યે શકટે વાનરે સ્થિતઃ ।
શિવો હરો હરિર્ બ્રહ્મા શક્રો વૈશ્રવણો યમઃ ॥

બહિર્ અન્તશ્ ચ સર્વાત્મા સદા સ્વાત્મા સુબુદ્ધિભિઃ ।
દ્વિવિધેન ક્રમેણૈષ ભગવાન્ પરિપૂજ્યતે ॥

બહિસ્ તાવન્ મહાબુદ્ધે ક્રમેણ પરિપૂજ્યતે ।
યેન તં શૃણુ તત્ત્વજ્ઞ શ્રોષ્યસ્ય્ અન્તઃક્રમં તતઃ ।
પૂજાક્રમેષુ સર્વેષુ નેહ દાર્ભં પવિત્રકમ્ ॥

પૂજનં ધ્યાનમ્ એવાત્ર ધ્યાનમ્ એવાત્ર પૂજનમ્ ।
તસ્માત્ ત્રિભુવનાધારે નિત્યં ધ્યાનેન પૂજયેત્ ॥

ચિદ્રૂપં સૂર્યલક્ષાભં સમસ્તાભાસભાસનમ્ ।
અન્તસ્સ્થચિત્પ્રકાશં સ્વમ્ અહન્તાસારમ્ આશ્રયેત્ ॥

અપારપરમાકાશવિપુલાભોગકન્ધરમ્ ।
અનન્તાધસ્પદાકાશકોશપાદસરોરુહમ્ ॥

અનન્તદિક્તટાભોગભુજમણ્ડલમણ્ડિતમ્ ।
નાનાવિધમહાલોકગૃહીતપરમાયુધમ્ ॥

હૃત્કોશકોણવિશ્રાન્તબ્રહ્માણ્ડૌઘપરમ્પરમ્ ।
પ્રકાશપરમાકાશપારગાપારવિગ્રહમ્ ॥

બ્રહ્મેન્દ્રહરિરુદ્રેશપ્રમુખામ્ અમરાદિકામ્ ।
ઇમાં ભૂતશ્રિયં તસ્ય રોમાલીં પરિચિન્તયેત્ ॥

વિવિધારમ્ભકારિણ્યસ્ ત્રિજગદ્યન્ત્રરજ્જવઃ ।
ઇચ્છાદ્યાશ્ શક્તયસ્ સર્વાશ્ ચિન્તનીયાશ્ શરીરગાઃ ॥

અનન્તૈકપદાધારસ્ સત્તામાત્રૈકવિગ્રહઃ ।
વિવર્તિતજગજ્જાલઃ કાલો ઽસ્ય દ્વારપાલકઃ ॥

સશૈલભુવનાભોગમ્ ઇદં બ્રહ્માણ્ડમણ્ડલમ્ ।
દેહકોણે ઽસ્ય કસ્મિંશ્ચિત્ સ્વાઙ્ગાવયવતાં ગતમ્ ॥

વિચિન્તયેન્ મહાદેવં સહસ્રચરણેક્ષણમ્ ।
સહસ્રશિરસં શાન્તં સહસ્રભુજભૂષણમ્ ॥

સર્વત્રેક્ષણશક્ત્યાઢ્યં સર્વતો ઘ્રાણશક્તિગમ્ ।
સર્વત્ર સ્પર્શનમયં સર્વતો રસનાન્વિતમ્ ॥

સર્વત્ર શ્રવણાકીર્ણં સર્વત્ર મનસાન્વિતમ્ ।
સર્વતો મનનાતીતં સર્વત્ર પરમં શિવમ્ ॥

સર્વદા સર્વકર્તારં સર્વસઙ્કલ્પિતાર્થદમ્ ।
સર્વભૂતાન્તરાલસ્થં સર્વં સર્વૈકસાધનમ્ ॥

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય દેવેશમ્ અર્ચયેદ્ વિધિવત્ તતઃ ।
વિધાનમ્ અર્ચનસ્યેદં શૃણુ બ્રહ્મવિદાં વર ॥

દેવં સ્વસંવિદાત્માનં નોપહારેણ પૂજયેત્ ।
ન દીપેન ન ધૂપેન ન પુષ્પવિભવાર્પણૈઃ ॥

નાન્નદાનાદિદાનેન ન ચન્દનવિલેપનૈઃ ।
ન ચ કુઙ્કુમકર્પૂરૈર્ ભોગૈશ્ ચિત્રૈર્ ન ચેતરૈઃ ॥

નિત્યમ્ અક્લેશલભ્યેન શીતલેનાવિનાશિના ।
એકેનૈવામૃતેનૈષ બોધેન સ્વેન પૂજ્યતે ॥

એતદ્ એવ પરં ધ્યાનં પૂજૈષૈવ પરા સ્મૃતા ।
યદ્ અનારતમ્ અન્તસ્સ્થશુદ્ધચિન્માત્રવેદનમ્ ॥

પશ્યઞ્ શૃણ્વન્ સ્પૃશઞ્ જિઘ્રન્ન્ અશ્નન્ ગચ્છન્ સ્વપઞ્ શ્વસન્ ।
પ્રલપન્ વિસૃજન્ ગૃહ્ણઞ્ શુદ્ધસંવિન્મયો ભવેત્ ॥

ધ્યાનામૃતેન સમ્પૂજ્યસ્ સ્વયમ્ આત્માયમ્ ઈશ્વરઃ ।
પરમાસ્વાદયુક્તેન મુક્તેન કુસુમેહિતૈઃ ॥

ધ્યાનોપહાર એવાત્મધ્યાનં હ્ય્ અસ્ય સમીહિતમ્ ।
ધ્યાનમ્ અર્ઘ્યં ચ પાદ્યં ચ શુદ્ધસંવેદનાત્મકમ્ ॥

ધ્યાનસંવેદનં પુષ્પં ધૂપં દીપં પરં વિદુઃ ।
વિના તેનેતરેણાયમ્ આત્મા લભ્યત એવ નો ॥

ધ્યાનાત્ પ્રસાદમ્ આયાતસ્ સર્વલોકસુખશ્રિયમ્ ।
અયમ્ આત્મા મુને ભુઙ્ક્તે દેહે ભૂપો ગૃહે યથા ॥

ધ્યાનેનાનેન સુમુને નિમેષાંસ્ તુ ત્રયોદશ ।
પૂર્ણો ઽપિ પૂજયત્વ્ ઈશં ગોપ્રદાનં લભેત વૈ ॥

પૂજયિત્વા નિમેષાણાં શતમ્ એકમ્ ઇતિ પ્રભુમ્ ।
અશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમ્ આપ્નોતિ માનવઃ ॥

ધ્યાનબલ્યુપહારેણ સ્વયમ્ આત્માનમ્ આત્મના ।
ઘટિકાં પૂજયેદ્ યસ્ તુ રાજસૂયં લભેત સઃ ॥

મધ્યાહ્નપૂજનાદ્ ઇત્થં રાજસૂયૈકલક્ષભાક્ ।
દિવસં પૂજયિત્વૈવં પરે ધામ્નિ વસેન્ નરઃ ॥

એષો ઽસૌ પરમો યોગ એષા સા પરમા ક્રિયા ।
બાહ્યસમ્પૂજનં પ્રોક્તમ્ એતદ્ ઉત્તમમ્ આત્મનઃ ॥

એતત્ પવિત્રમ્ અખિલાઘવિનાશહેતું યસ્ ત્વ્ આચરિષ્યતિ નરઃ ક્ષણમ્ અપ્ય્ અખિન્નઃ ।
તં વન્દયિષ્યતિ સુરાસુરલોકપૂગઃ પ્રાપ્તાસ્પદં જગતિ મામ્ ઇવ લોકસારમ્ ॥