મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.234

અથાવનિપયસ્તેજḫપવનાનાં યુગક્ષયે ।
જાતે પરમસઙ્ક્ષોભે બભૂવાસ્મિઞ્ જગત્ત્રયમ્ ॥

તાપિઞ્છવિપિનોડ્ડીતિનિભભસ્માભ્રભાસુરમ્ ।
મહાર્ણવમહાવર્તવૃત્તિધૂમવિવર્તનમ્ ॥

લીનજ્વાલાલવોલ્લાસહેલાટિમિટિમારટિ ।
સ્કન્નબાષ્પાભ્રસમ્ભારપૂર્ણલોકાન્તરાન્તરમ્ ॥

ઉચ્છલદ્દીર્ઘઝાઙ્કારૈશ્ છમચ્છમમયાત્મકૈઃ ।
તૂર્યૈર્ ઉન્નમદાસારવિસારિજયઘોષણમ્ ॥

ભ્રમદ્ભસ્માભધૂમ્રાભ્રં બૃહત્કલ્પાભ્રસમ્ભ્રમમ્ ।
બાષ્પાભ્રવિભ્રમોદ્ભ્રાન્તં શીકરોગ્રાભ્રવૃન્દવત્ ॥

બ્રહ્માણ્ડભિત્તિભાઙ્કારભીષણૈર્ માતરિશ્વનઃ ।
પ્રસરૈર્ અમ્બરોડ્ડીનદગ્ધેન્દ્રાદિપુરોત્કરમ્ ॥

જલાનિલાનલોલ્લાસસ્ફુટત્કોટિશતાશ્મનામ્ ।
પ્રવિઘટ્ટનટાઙ્કારૈર્ જડીભૂતાન્તકશ્રુતિ ॥

નભસ્સ્તમ્ભનિભાબદ્ધધારાનીરન્ધ્રવર્ષણૈઃ ।
કર્ષણૈẖ કલ્પવલ્લીનાં છમચ્છમઘનધ્વનિ ॥

ગઙ્ગા તરઙ્ગિકા યેષાં તાદૃશૈસ્ સરિતાં ગણૈઃ ।
અભ્રૈર્ ઇવ નભો ભીમૈḫ પૂર્યમાણાખિલાર્ણવમ્ ॥

તાપિઞ્છપત્ત્રવૃન્દસ્થપુષ્પગુચ્છસમોપમૈઃ ।
તપદ્ભિર્ અર્કૈર્ આલીઢપીતકલ્પાભ્રમણ્ડલમ્ ॥

વહદ્ગિરિસરિદ્વ્યૂઢશિખરિદ્વીપપત્તનમ્ ।
કલ્પાનિલઘનક્ષોભકૃતપર્વતકુટ્ટનમ્ ॥

ગ્રહતારાગણૈર્ ઉગ્રૈર્ વ્યગ્રૈર્ વિગ્રહદુર્ગ્રહૈઃ ।
પતદ્ભિર્ દ્વિગુણાલાતલતમ્ આવર્તપાતિભિઃ ॥

અર્ણવોત્થજલાદ્રીન્દ્રસઙ્ઘટ્ટાસ્ફોટઘટ્ટિતમ્ ।
મહાપ્રલયપર્યસ્તપર્વતપ્રાન્તકુટ્ટિતમ્ ॥

ઘનશાત્કૃતબાષ્પાભ્રૈẖ કલ્પાભ્રૈર્ અપિ મેદુરૈઃ ।
અન્ધીકૃતાર્કજાલાંશુતમોનિબિડમન્થરમ્ ॥

વિશીર્ણવસુધાપીઠખણ્ડખણ્ડૈર્ ગલત્તટૈઃ ।
ઉહ્યમાનૈર્ લુઠચ્છૈલપત્તનૈસ્ સઙ્કટાર્ણવમ્ ॥

ઊર્મ્યદ્ર્યુન્નયનચ્છિન્નઘનૈર્ ઘર્ઘરમારુતૈઃ ।
સમુદ્રઘોષૈર્ ગમ્ભીરનિર્ઘાતૈર્ ભગ્નદિક્તટમ્ ॥

બ્રહ્માણ્ડકુડ્યક્રોડાગ્રકુટ્ટકૈẖ કટુટાઙ્કૃતૈઃ ।
કલ્પાભ્રવિકટાસ્ફોટૈર્ ઘટ્ટિતૈકાર્ણવારટિ ॥

સ્વર્ગપાતાલભૂલોકખણ્ડખણ્ડૈર્ વિમિશ્રિતૈઃ ।
યથાસ્વભાવં તિષ્ઠદ્ભિર્ મરુદ્ભુગ્નૈર્ વૃતામ્બરમ્ ॥

મૃતાર્ધમૃતદગ્ધાર્ધદગ્ધાઙ્ગૈર્ દેવદાનવૈઃ ।
અન્યોઽન્યદર્શનાદ્ વાતવેલ્લિતૈર્ ભ્રમિતાયુધમ્ ॥

કલ્પાન્તપવનોદ્ભ્રાન્તૈર્ લોકાન્તરજરત્તૃણૈઃ ।
આરબ્ધાર્જુનવાતાખ્યસ્તમ્ભમ્ ઉદ્ધૂમભસ્મભિઃ ॥

ઉહ્યમાનશિલાજાલપ્રહારવિલુઠત્તટૈઃ ।
પતલ્લોકાન્તરૈસ્ તારટુષ્કારકટુટાઙ્કૃતમ્ ॥

વાતોદ્વ્યૂઢગિરિવ્રાતગુહાભાઙ્કારભાસુરમ્ ।
પતદ્ભિર્ વિહિતાવર્તં લોકપાલપુરીપુરૈઃ ॥

કૃતકર્કશનિર્હ્રાદૈર્ અસુરૈર્ ઇવ મારુતૈઃ ।
ઉહ્યમાનવનવ્યૂહપ્રોતવાતાયનૈર્ વૃતમ્ ॥

પુરમણ્ડલદૈત્યાગ્નિસુરનાગવિવસ્વતામ્ ।
નિકુરુમ્બં દધદ્ વ્યોમ્નિ મષકાનામ્ ઇવોચ્ચયમ્ ॥

નશ્યન્ નગવરાભોગભાગૈર્ ભગ્નસુરાલયૈઃ ।
આવર્તઘર્ઘરારાવૈર્ જલમ્ ઊર્ધ્વમ્ અધો ઽનલમ્ ॥

કુર્વજ્ જલાદ્રિનિષ્પેષૈર્ દિક્પાલપુરકુટ્ટનમ્ ।
નિપતદ્દેવદૈત્યેન્દ્રસિદ્ધગન્ધર્વપત્તનમ્ ॥

કુટ્ટનં પર્વતાદીનાં પ્રશાન્તાઙ્ગારરૂપિણામ્ ।
વાતૈẖ કુર્વત્ પદાર્થાનામ્ આસારં રજસામ્ ઇવ ॥

પુરાણ્ય્ અમરદૈત્યાનાં ભ્રમદ્ભિત્તીનિ શાતયત્ ।
રત્નૈẖ ખનખનાયન્તિ પયાંસીવ પયસ્વતામ્ ॥

પૂર્ણામ્બરં પરિપતલ્લોકસપ્તકમન્દિરૈઃ ।
ચક્રાવૃત્ત્યા ભ્રમદ્રૂપૈર્ અપરૈસ્ સાગરૈર્ ઇવ ॥

હેમસ્ફટિકવૈડૂર્યસસારમણિમન્દિરૈઃ ।
દિવḫ પતદ્ભિર્ આકીર્ણમ્ ઉદ્યજ્ઝણઝણસ્વનૈઃ ॥

ઉત્પેતુર્ ધૂમભસ્માબ્દાḫ પેતુર્ ધારાપુરોત્કરાઃ ।
ઉન્મમજ્જુસ્ તરઙ્ગૌઘા મમજ્જુર્ ભૂતલાદ્રયઃ ॥

આવર્તઘર્ઘરારાવા મિથોવિદલનોદ્યતાઃ ।
જુઘૂર્ણુર્ અર્ણવાẖ કીર્ણાḫ પર્ણવત્પ્રૌઢપર્વતાઃ ॥

ક્રન્દચ્છિષ્ટામરગણં દલત્સજ્જીવભૂતકમ્ ।
ભ્રમત્કેતુશતોત્પાતં દુષ્પ્રેક્ષમ્ અભવજ્ જગત્ ॥

મૃતાર્ધમૃતયા ભૂતસન્તત્યાનિલલોલયા ।
અભૂન્ નીરન્ધ્રમ્ આકાશં જીર્ણપર્ણસવર્ણયા ॥

જગદ્ આસીત્ પતચ્છૃઙ્ગસ્થૂલધારૌઘનિર્ભરમ્ ।
ભ્રશ્યદ્બૃહદ્ગિરિપુરવ્રાતપૂર્ણસરિચ્છતમ્ ॥

શામ્યચ્છમશમાશબ્દશતસઙ્ગિહુતાશનમ્ ।
ચલાબ્ધિવલનાદોલાલોલશૈલસરિત્તટમ્ ॥

તૃણરાશિસરિન્ન્યાયમિશ્રદ્વીપાર્ણવોત્કરમ્ ।
અત્યન્તદૂરદિગ્વ્યોમક્ષણજ્વાલામહાવનમ્ ॥

વર્ષશામ્યદ્ધુતાશોત્થભસ્મામોદપતત્સુરમ્ ।
ભૂતપૂર્વજગદ્ભૂતં પરિવિસ્મૃતસર્ગકમ્ ॥

નિરર્ગલોલ્લસન્નાદં સાર્ગલોપશમક્રમમ્ ।
સર્ગલોભોલ્લસચ્છેષં વર્ગલોકવિવર્જિતમ્ ॥

અનારતવિપર્યાસકારિમારુતનિર્ધુતમ્ ।
બીજરાશિમ્ ઇવાજસ્રં પૂયમાનં પુનḫ પુનઃ ॥

ઉલ્મુકાન્યોઽન્યનિષ્પેષવહ્નિ ચૂર્ણસુવર્ણજૈઃ ।
રજોભિર્ વિવૃતૈર્ હેમકુટ્ટિમાકાશકોટરમ્ ॥

ભૂમણ્ડલબૃહત્ખણ્ડૈર્ ભ્રષ્ટૈસ્ સદ્વીપસાગરૈઃ ।
પૂર્ણસપ્તમપાતાલં લુઠત્પાતાલમણ્ડલૈઃ ॥

આસપ્તમસુતાલાન્તમ્ આમહીતલપર્વતમ્ ।
આવ્યોમૈકાર્ણવીભૂતં પૂર્ણં પ્રલયવાયુભિઃ ॥

એકાર્ણવો ઽથ વવૃધે શનૈશ્ શીઘ્રં સરિચ્છતૈઃ ।
ભુવને જડકલ્લોલૈẖ કોપો મૂર્ખાશયે યથા ॥

મુસુલોપમયા પૂર્વં તતસ્ સ્તમ્ભનિભાઙ્ગયા ।
તતસ્ તાલદ્રુમાકારધારયાસારસારયા ॥

તતો નદીપ્રવાહોગ્રજલપાતૈકપાતયા ।
સપ્તદ્વીપમહીપીઠસમમેદુરમેઘયા ॥

વહ્નિર્ વિદાહકૃદ્ વૃષ્ટ્યા શમમ્ અભ્યાયયૌ તથા ।
શાસ્ત્રસજ્જનસદ્દૃષ્ટ્યા મૌર્ખ્યમ્ આપત્પ્રદં યથા ॥

ઊર્ધ્વાધરસ્થપરિવૃત્તપદાર્થજાતમ્ અન્તẖક્વણત્ખનખનાયિતશૈલમજ્જમ્ ।
બ્રહ્માણ્ડકોટરમ્ અભૂદ્ વિધુરં કુબાલલીલાવિલોલમ્ ઇવ બિલ્વફલં વિશુષ્કમ્ ॥