મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.227

અદ્યાહં ચિન્મયાકાશસ્ ત્વ્ અન્યાકાશમયીં સ્થિતિમ્ ।
પરાં ગ્રહીતુમ્ ઇચ્છામિ તેનેહોપસ્થિતẖ ક્ષયઃ ॥

મહાપ્રલયકાલે ઽસ્મિંસ્ ત્યક્તુમ્ એષા મયાધુના ।
મુનીન્દ્ર નૂનમ્ આરબ્ધા તેન વૈરસ્યમ્ આગતા ॥

આકાશત્વાદ્ યદાદ્યાયં પરાકાશો ભવામ્ય્ અહમ્ ।
તદા મહાપ્રલયતા વાસનાયાશ્ ચ સઙ્ક્ષયઃ ॥

તેનૈષા વિરસીભૂતા મન્માર્ગમ્ અભિધાવતિ ।
નાનુગચ્છતિ કો નામ નિર્માતારમ્ ઉદારધીઃ ॥

ઇહાદ્યાયં કલેર્ અન્તશ્ ચતુર્યુગવિપર્યયઃ ।
પ્રજામન્વિન્દ્રદેવાનામ્ અદ્યૈવાન્તો ઽયમ્ આગતઃ ॥

અદ્યૈવ ચાયં કલ્પાન્તો મહાકલ્પાન્ત એવ ચ ।
મમાયં વાસનાન્તો ઽદ્ય દેહવ્યોમાન્ત એવ ચ ॥

તેનેયં વાસના બ્રહ્મન્ ક્ષયં ગન્તું સમુદ્યતા ।
ક્વેવ પદ્માકરાશોષે ગન્ધલેખાવતિષ્ઠતામ્ ॥

યથા જલાબ્ધિલેખાયા જાયતે લહરી ચલા ।
વાસનાયાસ્ તથૈવેચ્છા મુધોદેત્ય્ અપકારણમ્ ॥

આભિમાનિકદેહાયા વાસનાયાસ્ સ્વભાવતઃ ।
અસ્યા આત્માવલોકેચ્છા સ્વયમ્ એવોપજાયતે ॥

આત્મતત્ત્વં ત્વ્ અપશ્યન્ત્યા ધારણાભ્યાસયોગતઃ ।
દૃષ્ટો ઽનયા ભવત્સર્ગો વર્ગવ્યગ્રાનિરર્ગલઃ ॥

અનયામ્બરસઞ્ચારપરયાદ્રિશિરશ્શિલા ।
દૃષ્ટા સ્વજગદાધારભૂતાસ્માકં તુ ખાત્મિકા ॥

એતદ્ અસ્મજ્જગદ્ યત્ર તદ્ દૃષત્ ત્વજ્જગદ્ગિરૌ ।
અસ્મજ્જગત્પદાર્થેષુ સન્ત્ય્ અન્યાનિ જગન્ત્ય્ અપિ ॥

વયં તાનિ ન પશ્યામો ભેદદૃષ્ટૌ સ્થિતા ઇમે ।
બોધૈકતાં ગતાસ્ ત્વ્ આશુ પશ્યામસ્ તાનિ વીક્ષણાત્ ॥

ઘટે પટે વટે કુડ્યે ખે ઽનિલે ઽમ્ભસિ તેજસિ ।
જગન્તિ સન્તિ સર્વત્ર શિલાયામ્ ઇવ સર્વદા ॥

જગન્ નામ મુધાભ્રાન્તિẖ કિલ સ્વપ્નપુરોપમા ।
મિથ્યૈવેયં ક્વ નામાસૌ ચિદ્રૂપાસ્ત્ય્ અથ નાસ્તિ વા ॥

પરિજ્ઞાતા સતી યેષાં સૈષા ચિન્નભસૈકતામ્ ।
ગતા તે ન વિમુહ્યન્તિ શિષ્ટાસ્ તુ ભ્રમભાજનમ્ ॥

અથાન્યધારણાભ્યાસાત્ સ્વવિરાગવશોદિતમ્ ।
સાધયન્ત્યાર્થમ્ આત્મીયં દૃષ્ટસ્ ત્વમ્ અનયા મુને ॥

ઇતિ માયેવ દુષ્પારા ચિચ્છક્તિḫ પરિજૃમ્ભતે ।
ઇયમ્ આદ્યન્તરહિતા બ્રાહ્મી શક્તિર્ અનામયા ॥

પ્રવર્તન્તે નિવર્તન્તે નેહ કાર્યાણિ કાનિચિત્ ।
દ્રવ્યકાલક્રિયોદ્દ્યોતા ચિતિસ્ તપતિ કેવલમ્ ॥

દેશકાલક્રિયાદ્રવ્યમનોબુદ્ધ્યાદિકં ત્વ્ ઇદમ્ ।
ચિચ્છિલાઙ્ગકમ્ એવૈકં વિદ્ધ્ય્ અનસ્તમયોદયમ્ ॥

ચિદ્ એવેયં શિલાકારમ્ ઇવ તિષ્ઠતિ બિભ્રતી ।
અઙ્ગમ્ અસ્યા જગજ્જાલં મરુતસ્ સ્પન્દનં યથા ॥

વિજ્ઞાનઘનમ્ આત્માનં જગદ્ ઇત્ય્ અવબુધ્યતે ।
અનાદ્યન્તાપિ સાદ્યન્તં ચિત્ત્વાદ્ અતિગતાપિ ચિત્ ॥

ચિચ્છિલેયમ્ અનાદ્યન્તા સાદ્યન્તાસ્મીતિ બોધતઃ ।
સાકારાપિ નિરાકારા જગદઙ્ગેતિ સંસ્થિતા ॥

યદ્વત્ સ્વપ્ને ચિદ્ એવ સ્વં રૂપં વ્યોમૈવ પત્તનમ્ ।
વેત્તિ તદ્વદ્ ઇયં વેત્તિ પાષાણં જગદઙ્ગકમ્ ॥

ન સરન્તીહ સરિતો ન ચક્રં પરિવર્તતે ।
નાર્થાḫ પરિણમન્ત્ય્ અન્તẖ કચત્ય્ એતચ્ ચિદમ્બરમ્ ॥

ન મહાકલ્પકલ્પાન્તસંવિદસ્ સંવિદમ્બરે ।
સમ્ભવન્તિ પૃથગ્રૂપાḫ પયસીવ પયોઽન્તરમ્ ॥

જગન્તિ સન્ત્ય્ એવ ન સન્તિ શાન્તે ચિદમ્બરે સર્વગતૈકમૂર્તૌ ।
નભોઽન્તરાણીવ મહાનભોઽન્તશ્ ચેત્ સન્તિ તત્ તાનિ પરામ્બરાણિ ॥

વસિષ્ઠ તદ્ ગચ્છ મુને જગત્ સ્વં ત્વં વાસને સમ્પ્રતિ શાન્તિમ્ એહિ ।
બુદ્ધ્યાદિરૂપાણિ પરં વ્રજન્તુ વયં બૃહદ્બ્રહ્મપદં વ્રજામઃ ॥