મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.222

અથ કાલેન મહતા સો ઽનુરાગો વિરાગતામ્ ।
પ્રાપ્તો મમ શરચ્છાન્તૌ વિરસḫ પલ્લવો યથા ॥

વૃદ્ધ એકાન્તરસિકો નીરસસ્ સ્નેહવર્જિતઃ ।
ભર્તાજિહ્મમતિર્ મૌની કિમ્ અન્યજ્ જીવિતેન મે ॥

વરં વૈધવ્યમ્ આ બાલ્યાદ્ વરં મરણમ્ એવ વા ।
વરં વ્યાધિર્ અથાપદ્ વા નાહૃદ્યપ્રકૃતિḫ પતિઃ ॥

એતાવજ્ જન્મસાફલ્યં સૌભાગ્યમ્ અવિખણ્ડિતમ્ ।
રસિકḫ પેશલાચારો યન્ નાર્યાસ્ તરુણḫ પતિઃ ॥

હતા નીરસનાથા સ્ત્રી હતાસંસ્કારિણી ચ ધીઃ ।
હતા દુર્જનભુક્તા શ્રીર્ હતા વેશ્યા હૃતા હ્રિયા ॥

સા સ્ત્રી યાનુગતા ભર્ત્રા સા શ્રીર્ યાનુગતા સતા ।
સા તુર્યા મદનોદારા સા ધીર્ યા સમદૃષ્ટિતા ॥

નાધયો વ્યાધયો નૈવ નાપદો ન દુરીતયઃ ।
કુર્વન્તિ મનસો બાધાં દમ્પત્યોર્ અનુરક્તયોઃ ॥

ઉત્ફુલ્લાẖ કુસુમસ્થલ્યો નન્દનોદ્યાનભૂમયઃ ।
ધન્વાયન્તે કુનાથાનાં વિનાથાનાં ચ યોષિતામ્ ॥

સર્વ એવ જગદ્ભાવા યથેચ્છં ગુણલેશતઃ ।
સન્ત્યજ્યન્તે ઽન્યમ્ આદાતું વર્જયિત્વા પતિં સ્ત્રિયા ॥

સ્થિરયૌવનયા દુẖખાન્ય્ એતાનિ મુનિનાયક ।
ભુક્તાનિ વર્ષવૃન્દાનિ પશ્ય દૌર્ભાગ્યજૃમ્ભિતમ્ ॥

અથ ક્રમેણ તેનૈવ સ રાગો મે વિરાગતામ્ ।
આયયૌ હિમદગ્ધાયા નલિન્યા ઇવ નીરસઃ ॥

વિરાગવાસનાપાસ્તસર્વભાવાનુરઞ્જના ।
તવોપદેશેનેચ્છામિ મુને નિર્વાણમ્ આત્મનઃ ॥

અપ્રાપ્તાભિમતાર્થાનામ્ અવિશ્રાન્તધિયાં પરે ।
મરણૈર્ ઉહ્યમાનાનાં જીવિતાન્ મરણં વરમ્ ॥

સ મદ્ભર્તાદ્ય નિર્વાણમ્ ઈહમાનો દિવાનિશમ્ ।
રાજા રાજ્ઞેવ મનસા મનો જેતું પ્રબુધ્યતે ॥

બ્રહ્મંસ્ તત્ તસ્ય મદ્ભર્તુર્ મમ ચાજ્ઞાનશાન્તયે ।
ન્યાયોપપન્નયા વાચા કુરુ સ્મારણમ્ આત્મનઃ ॥

યદા મામ્ અનપેક્ષ્યૈવ સ મદ્ભર્તાત્મનિ સ્થિતઃ ।
તદા વિરાગવૈરસ્યમ્ અનયન્ મે જગત્સ્થિતિમ્ ॥

સંસારવાસનાવેશવર્જિતાસ્મિ તતો ઽવશમ્ ।
નિબધ્યાભિમતાં તીવ્રાં વ્યોમસઞ્ચારધારણામ્ ॥

અર્જયિત્વા તયા વ્યોમ્નિ ગતિં ધારણયા મયા ।
અભ્યસ્તા ધારણા ભૂયસ્ સિદ્ધસઙ્ગફલપ્રદા ॥

તતસ્ સ્વજગદાકાશપૂર્વાપરનિરીક્ષયા ।
સ્થિતાહં ધારણાં બદ્ધ્વા સાપિ મે સિદ્ધિમ્ આગતા ॥

અથ સ્વજગતો દૃષ્ટ્વા હૃદયં તસ્ય બાહ્યગા ।
અહં દૃષ્ટવતી સ્થૂલાં લોકાલોકશિરશ્શિલામ્ ॥

એતાવતાપિ કાલેન દમ્પત્યોર્ આવયોર્ મુને ।
પરં દ્રષ્ટુમ્ અભૂદ્ ઇચ્છા ન કાચન કદાચન ॥

મદ્ભર્તા કેવલં શુદ્ધવેદાર્થૈકાન્તચિન્તયા ।
ન ચ યાતં ન ચાયાતં વેત્ત્ય્ અહો વિગતૈષણઃ ॥

તેનાસૌ મત્પતિર્ વિદ્વાન્ અપિ ન પ્રાપ્તવાન્ પરમ્ ।
અદ્ય સો ઽહં ચ વાઞ્છાવḫ પ્રયત્નેન પરં પદમ્ ॥

તદ્ એતામ્ અર્થિતાં બ્રહ્મન્ સફલીકર્તુમ્ અર્હસિ ।
મહતામ્ અર્થિનો વ્યર્થા ન કદાચન કેચન ॥

ભ્રમન્તી સિદ્ધસેનાસુ સદા નભસિ માનદ ।
ત્વદ્ ઋતે નેહ પશ્યામિ ઘનાજ્ઞાનબલાનલમ્ ॥

બ્રહ્મન્ વિનૈવ કરુણાકર કારણેન સન્તો યતો ઽર્થિજનવાઞ્છિતપૂરણાનિ ।
કુર્વન્તિ તેન શરણાગતતામ્ ઉપેતાં મામ્ અર્હસીહ ન તિરસ્કરણેન યોક્તુમ્ ॥