મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.21

આસીત્ કિઞ્ચિત્પુરાકલ્પે જગદ્ યચ્ ચિરવિસ્મૃતમ્ ।
સન્નિવેશેનામુનૈવ તદ્ યદ્ અદ્યાતિદૂરગમ્ ॥

તદ્ એતદ્ વૃત્તમ્ અભ્યાસાદ્ વર્તમાનેન વર્ણિતમ્ ।
મયા મુનીન્દ્ર બોધાય પ્રાગ્જગત્સામ્યદર્શિના ॥

અદ્ય મે ફલિતં પુણ્યૈશ્ ચિરકાલોપબૃંહિતૈઃ ।
નિર્વિઘ્નમ્ એવં પશ્યામિ યદ્ ભવન્તં મુને તતઃ ॥

ઇદં નીડમ્ ઇમાશ્ શાખા અયં ચાહમ્ અયં દ્રુમઃ ।
અદ્ય પાવનતાં પ્રાપ્તાન્ય્ એતાનિ તવ દર્શનાત્ ॥

ઇદમ્ અર્ઘ્યમ્ ઇદં પાદ્યં ગૃહીત્વા વિભવાર્પિતમ્ ।
નૂનં પાવનતાં નીત્વા શેષેણાદિશ માં મુને ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વાર્ઘ્યં ચ પાદ્યં ચ ભૂયો દત્તવતિ સ્વયમ્ ।
ભુસુણ્ડવિહગે તસ્મિન્ન્ ઇદં રામાહમ્ ઉક્તવાન્ ॥

ભ્રાતરસ્ તે વિહઙ્ગેશ તાદૃક્સત્ત્વા મહાધિયઃ ।
ઇહ કસ્માન્ ન દૃશ્યન્તે ત્વમ્ એવૈકો હિ દૃશ્યસે ॥

તિષ્ઠતામ્ ઇહ નઃ કાલો મહાન્ અતિગતો મુને ।
યુગાનાં પઙ્ક્તયઃ ક્ષીણા દિવસાનામ્ ઇવાનઘ ॥

એતાવતા ચ કાલેન સર્વ એવ મમાનુજાઃ ।
તનૂસ્ તૃણમ્ ઇવ ત્યક્ત્વા શિવે પરિણતાઃ પરે ॥

દીર્ઘાયુષો મહાન્તો ઽપિ સન્તો ઽપિ બલિનો ઽપિ ચ ।
સર્વ એવ નિગીર્યન્તે કાલેનાકલિતાત્મના ॥

સ્કન્ધરૂઢાર્કશશિષુ વહત્સ્વ્ અવિરતં જવાત્ ।
વાતસ્કન્ધાતિવાતેષુ કચ્ચિત્ તાત ન ખિદ્યસે ॥

દગ્ધોદયાસ્તશૈલેન્દ્રવનવ્યૂહૈ રવેઃ કરૈઃ ।
ચિરમ્ અત્યન્તમ્ આસન્નૈઃ કથં તાત ન ખિદ્યસે ॥

ઇન્દોર્ અથ કરૈશ્ શીતૈઃ પાષાણીકૃતવારિભિઃ ।
આસન્નતરતાં યાતૈઃ કચ્ચિત્ તાત ન ખિદ્યસે ॥

અજસ્રમ્ ઇહ વિશ્રાન્તૈઃ કલ્પજીમૂતમણ્ડલૈઃ ।
પરશુચ્છેદ્યનીહારૈઃ કથં તાત ન ખિદ્યસે ॥

વિષમૈર્ જાગતૈઃ ક્ષોભૈર્ ઉચ્ચૈસ્તરપદસ્થિતઃ ।
કથં ન ક્ષોભમ્ આયાતિ કલ્પવૃક્ષો ઽયમ્ ઉન્નતઃ ॥

નિરાલમ્બાસ્પદા બ્રહ્મન્ સર્વલોકાવધીરિતા ।
તુચ્છેયં સર્વભૂતાનાં મધ્યે વિહગજીવિકા ॥

યદ્ ઈદૃશેષુ દૂરેષુ નિર્જનેષુ વનેષુ ચ ।
કલ્પિતાસ્યાસ્ સ્થિતિર્ ધાત્રા શૂન્યે વા વ્યોમધન્વનિ ॥

કથમ્ અસ્યાં પ્રભો જાતૌ જાતસ્ય કિલ જીવતઃ ।
આશાપાશનિબદ્ધસ્ય વિહગસ્ય વિશોકતા ॥

વયં તુ ભગવન્ નિત્યં સ્વાત્મસન્તોષસંયુતાઃ ।
ન કદાચન નીરૂપૈર્ મુહ્યામો જાગતૈર્ ભ્રમૈઃ ॥

સ્વભાવમાત્રસન્તુષ્ટાઃ કષ્ટૈર્ મુક્તા વિચેષ્ટિતૈઃ ।
ક્ષિપામઃ કેવલં કાલમ્ અસ્મિન્ બ્રહ્મન્ નિજાલયે ॥

ન જીવિતાન્ ન મરણાત્ કુર્મો દેહસ્ય રોધનમ્ ।
યથા સ્થિતેન તિષ્ઠામસ્ તથૈવાસ્તઙ્ગતેહિતાઃ ॥

આલોકિતા લોકદશા દૃષ્ટા દૃષ્ટાન્તદૃષ્ટયઃ ।
નૂનં સન્ત્યક્તમ્ અસ્માકં મનસા ચઞ્ચલં વપુઃ ॥

અનારતનિજાલોકે નિત્યં ચાપરિતાપિનિ ।
કલ્પાગસ્યોપરિ સદા વેદ્મિ કાલકલાગતિમ્ ॥

રત્નગુચ્છપ્રકાશાઢ્યે બ્રહ્મન્ કલ્પલતાગૃહે ।
પ્રાણાપાનપ્રવાહેણ વેદ્મિ કાલમ્ અખણ્ડિતમ્ ॥

અવિજ્ઞાતદિવારાત્રે ઽપ્ય્ અસ્મિન્ન્ ઉચ્ચૈશ્ શિલોચ્ચયે ।
જાનામિ નિજયા બુદ્ધ્યા લોકકાલક્રમસ્થિતિમ્ ॥

સારાસારપરિચ્છેદિ બોધાદ્ વિશ્રાન્તિમ્ આગતમ્ ।
નિરસ્તચાપલં શાન્તં જાતમ્ એવ મુને મનઃ ॥

સંસારવ્યવહારોત્થૈર્ આશાપાશૈર્ અસન્મયૈઃ ।
ઉદ્ગાલૈર્ ઇવ ભૂકાકો ન વૈવશ્યં વ્રજામ્ય્ અહમ્ ॥

પરોપશમધર્મિણ્યા વયમ્ આલોકશીતયા ।
પશ્યન્તો જાગતીં માયાં ધિયા ધૈર્યમ્ ઉપાગતાઃ ॥

ભીમાસ્વ્ અપિ મહાબુદ્ધે દશાસ્વ્ અચલબુદ્ધયઃ ।
બિભિમો નોપલાકારાસ્ સમ્પ્રાપ્તાસુ યથાક્રમમ્ ॥

ઇયમ્ આરમ્ભસુભગા તરલા જાગતી સ્થિતિઃ ।
ભૂયો ભૂયઃ પરામૃષ્ટા નેહ કિઞ્ચન સન્મયમ્ ॥

સર્વાણ્ય્ એવ પ્રયાન્ત્ય્ એવ સમાયાન્તિ ચ વા ન વા ।
ભગવન્ ભૂતજાલાનિ ભયમ્ અસ્માકમ્ અત્ર કિમ્ ॥

ભૂતજાલતરઙ્ગિણ્યા વિશન્ત્યાઃ કાલસાગરમ્ ।
વયં સંસારસરિતસ્ તટસ્થા અપ્ય્ અનાકુલાઃ ॥

નોજ્ઝામો ન ચ ગૃહ્ણીમસ્ તિષ્ઠામો નૈવ ચ સ્થિતાઃ ।
મૃદવો ઽપિ ભૃશં ક્રૂરા વયમ્ અસ્મિન્ દ્રુમે સ્થિતાઃ ॥

વીતશોકભયાયાસૈસ્ ત્વાદૃશૈઃ પુરુષોત્તમૈઃ ।
તુષ્ટૈર્ અનુગૃહીતાસ્ સ્મસ્ સંસ્થિતા વિગતજ્વરાઃ ॥

નેતશ્ ચેતશ્ ચ પર્યસ્તં લુલિતં ન ચ વૃત્તિષુ ।
નાપરામૃષ્ટતત્ત્વાર્થમ્ અસ્માકં ભગવન્ મનઃ ॥

નિર્વિકારે ગતક્ષોભે સ્વાત્મન્ય્ ઉપશમં ગતે ।
અતરઙ્ગાઃ પ્રપૂર્ણાસ્ સ્મઃ પર્વણીવ મહાબ્ધયઃ ॥

ભવદાગમનાદ્ બ્રહ્મન્ન્ ઇદાનીં મુદિતાશયાઃ ।
ફલિતાશેષસઙ્કલ્પાઃ પરમાં પૂર્ણતાં ગતાઃ ॥

રસાયનમયી શીતા પરમાનન્દદાયિની ।
નાનન્દયતિ કં નામ સાધુસઙ્ગતિચન્દ્રિકા ॥

સત્સઙ્ગમાનન્દરસઃ કેનાયમ્ ઉપમીયતે ।
મન્દરોદ્ધૂતસર્વામ્બુઃ ક્ષીરોદો યેન ખર્વ્યતે ॥

નાતઃ પરતરં કિઞ્ચિન્ મન્યે કુશલમ્ આત્મનઃ ।
સન્તો યદ્ અનુગમ્યન્તે સન્ત્યક્તસકલૈષણમ્ ॥

આપાતમાત્રરમ્યેભ્યો ભોગેભ્યઃ કિમ્ અવાપ્યતે ।
સત્સઙ્ગચિન્તામણિતસ્ સર્વં સારમ્ અવાપ્યતે ॥

સ્નિગ્ધગમ્ભીરમસૃણમધુરોદારધીરવાક્ ।
ત્રૈલોક્યપદ્મકોશે ઽસ્મિંસ્ ત્વમ્ એકષ્ ષટ્પદાયસે ॥

અધિગતપરમાત્મનો ઽપિ મન્યે ભવદવલોકનશાન્તદુષ્કૃતસ્ય ।
મમ સફલમ્ ઇહાદ્ય જન્મ સાધો સકલભયાપહરો હિ સાધુસઙ્ગઃ ॥