મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.197

રૂપાલોકમનસ્કારબુદ્ધ્યાદીન્દ્રિયવેદનમ્ ।
સ્વરૂપં વિદુર્ અમ્લાનમ્ અસ્વભાવસ્ય વસ્તુનઃ ॥

અસ્વભાવતનુત્વેન સ્વભાવસ્થિતિશાન્તતા ।
યદોદેતિ તદા સર્ગો ભ્રમાભḫ પ્રતિભાસતે ॥

યદા સ્વભાવવિશ્રાન્તિસ્ સ્થિતિમ્ એતિ શમાત્મિકા ।
જગદ્ દૃશ્યં તદા સ્વપ્નસ્ સુષુપ્ત ઇવ શામ્યતિ ॥

ભોગા ભવમહારોગા બન્ધવો દૃઢબન્ધનમ્ ।
અનર્થાયાર્થસમ્પત્તિર્ આત્મનાત્મનિ શામ્યતામ્ ॥

અસ્વભાવાત્મતા સર્ગસ્ સ્વભાવૈકાત્મતા શિવઃ ।
ભૂયતાં પરમવ્યોમ્ના શામ્યતાં મેહ તામ્યતામ્ ॥

નાત્માનમ્ અવગચ્છામિ ન દૃશ્યં ન જગદ્ભ્રમમ્ ।
બ્રહ્મ શાન્તં પ્રવિષ્ટો ઽસ્મિ બ્રહ્મૈવાસ્મિ નિરામયઃ ॥

ત્વમ્ એવ પશ્યસિ ત્વત્ત્વં મત્ત્વશબ્દાર્થજૃમ્ભિતમ્ ।
પશ્યામિ શાન્તમ્ એવાહં કેવલં પરમં નભઃ ॥

બ્રહ્મણ્ય્ એવ પરાકાશે રૂપાલોકમનોમયાઃ ।
વિભ્રમાસ્ તવ સઞ્જાતાẖ કલ્પસ્પન્દા ઇવાનિલે ॥

બ્રહ્માત્મા વેત્તિ નો સર્ગં સર્ગાત્મા બ્રહ્મ વેત્તિ નો ।
સુષુપ્તો વેત્તિ ન સ્વપ્નં સ્વપ્નસ્થો ન સુષુપ્તકમ્ ॥

પ્રબુદ્ધો બ્રહ્મજગતોર્ જાગ્રત્સ્વપ્નદૃશોર્ ઇવ ।
રૂપં જાનાતિ વારૂપં જીવન્મુક્તḫ પ્રશાન્તધીઃ ॥

યથાભૂતમ્ ઇદં સર્વં પરિજાનાતિ બોધવાન્ ।
સંશામ્યતિ ચ શુદ્ધાત્મા શરદીવ પયોધરઃ ॥

સ્મૃતિસ્થẖ કલ્પનાસ્થો વા યથાખ્યાતશ્ ચ સઙ્ગરઃ ।
સદસદ્ ભ્રાન્તતામાત્રં તથાહન્ત્વજગદ્ભ્રમઃ ॥

આત્મન્ય્ અપિ નાસ્તિ હિ યા દ્રષ્ટા યસ્યા ન વિદ્યતે કશ્ચિત્ ।
ન ચ શૂન્યં નાશૂન્યં ભ્રાન્તિર્ ઇયં ભાસતે સેતિ ॥