મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.184

નિર્વાણો ભવ શાન્તાત્મા યથાપ્રપ્તાનુવૃત્તિમાન્ ।
સન્ન્ એવાસત્સમસ્ સોમ્યસ્ સ્ફટિકાદ્ ઇવ નિર્મિતઃ ॥

એકસ્મિન્ન્ એવ સર્વસ્મિન્ સંસ્થિતે વિતતાત્મનિ ।
નૈકસ્મિન્ ન ચ સર્વસ્મિન્ નાનાતા કલનાẖ કુતઃ ॥

આદ્યન્તરહિતં સર્વં વ્યોમ ચિત્તત્ત્વનિર્ભરમ્ ।
શરીરોત્પત્તિનાશેષુ કા ચિત્તત્ત્વસ્ય ખણ્ડના ॥

સ્ફુરન્તિ હિ જગત્ક્રીડાશ્ ચિચ્ચમત્કારચાપલાત્ ।
અચાપલાત્ પ્રલીયન્તે તરઙ્ગા ઇવ વારિણિ ॥

યથા શુભ્રામ્બુદે વસ્ત્રશઙ્કા ન ફલભાગિની ।
દેહો ઽયમ્ અહમ્ ઇત્ય્ એષા તથા શઙ્કા ન વાસ્તવી ॥

માવસ્તુનિ નિમગ્નસ્ ત્વં ભવ ભૂરિભયપ્રદે ।
વસ્ત્વ્ અનન્તસુખાયાદ્યં ભવ્ય ભાવય ભૂતયે ॥

ચિદ્વ્યોમાનન્ત એવાસ્મિ નેયત્તાસ્તિ મમાત્મનઃ ।
ઇત્ય્ એવં પરમં વસ્તુ વસ્તુતસ્ સ્તુત્યમ્ અસ્તુ તે ॥

એવંનિશ્ચયવાન્ રામ ત્વમ્ એવાસિ નિરઞ્જનઃ ।
ધ્યાતા ધ્યેયં તથા ધ્યાનં સત્યં વાપિ ન કિઞ્ચન ॥

દ્રષ્ટા દૃશ્યં દર્શનં ચ ચિત એતા વિભૂતયઃ ।
અતસ્ તત્ સંવિદો નાન્યદ્ અધ્યેયં ધ્યેયમ્ અસ્તિ વા ॥

ઉદ્યતિ પ્રતિપચ્ચન્દ્રે વહતિ પ્રલયાનિલે ।
આત્મતત્ત્વં સમં સોમ્યં ન ક્ષુભ્યતિ ન શામ્યતિ ॥

યથા નૌયાયિનસ્ સ્થાણુતરુશૈલાદિચોપનમ્ ।
યથા શુક્તૌ રજતધીસ્ તથા દેહાદિ ચેતસઃ ॥

યથા દેહાદિ ચિત્તસ્ય તથા દેહસ્ય ચિત્તકમ્ ।
તથૈવ જીવḫ પરમે દ્વૈતમ્ ઐક્યમ્ અતẖ કુતઃ ॥

સર્વમ્ એવમ્ ઇદં શાન્તં બ્રહ્મ બૃંહિતવેદનમ્ ।
ન કિઞ્ચિજ્ જગદાદ્ય્ અસ્તિ ભ્રાન્તિર્ અન્યા ન વિદ્યતે ॥

ન વિદ્યતે યથા વ્યોમ્નિ વનં સ્નેહશ્ ચ સૈકતે ।
વિદ્યુચ્ છશાઙ્કબિમ્બે વા તથા દેહાદિ ચેતસિ ॥

અવિદ્યમાને એવાસ્મિન્ મા બિભીહિ જગદ્ભ્રમે ।
એતદ્ એવ પરં સત્યં વિદ્ધિ સત્યવિદાં વર ॥

જગદ્ અસ્તિ ન મે વેતિ યાસીદ્ ભ્રાન્તિસ્ તવાદ્ય સા ।
શાન્તા મદુપદેશેન કિમ્ અન્યદ્ બન્ધકારણમ્ ॥

સ્થાલ્યુદઞ્ચનકુમ્ભાદિ યથા મૃણ્માત્રકં તથા ।
ચિત્તમાત્રં જગદ્ ઇદં ક્ષીણં તચ્ ચ વિચારણાત્ ॥

આપત્સુ સમ્પત્સુ ભવાભવેષુ શાન્તૈષણાહર્ષવિષાદસંવિત્ ।
સામ્યાદ્ અહમ્ભાવવિદા વિમુક્તો યથાસ્થિતં તિષ્ઠ વિલીય વાસ્સ્વ ॥

યથાસ્થિતં વસ્ત્વ્ અવગમ્ય સમ્યક્ સ્થિતો ઽસિ ચેદ્ વા સ્વકુલામ્બરેન્દો ।
તદ્ ધર્ષશોકૈષણદૂષણાદિ વિમુચ્ય વાશ્રિત્ય યથેચ્છમ્ આસ્સ્વ ॥