મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.18
અસ્ત્ય્ અસ્મિઞ્ જગતિ જ્યેષ્ઠસ્ સર્વનાકનિવાસિનામ્ ।
દેવદેવો હરો નામ દેવદેવાભિપૂજિતઃ ॥
ષટ્પદશ્રેણિનયના યસ્યોચ્ચસ્તબકસ્તની ।
વિલાસિની શરીરાર્ધે લતા ચૂતતરોર્ ઇવ ॥
હિમહારસિતા યસ્ય લહરીસ્તબકોમ્ભિતા ।
આવેષ્ટિતજટાજૂટા ગઙ્ગા કુસુમમાલિકા ॥
ક્ષીરસાગરસમ્ભૂતઃ પ્રસૃતામૃતનિર્ઝરઃ ।
પ્રતિબિમ્બશશશ્ શ્રીમાન્ યસ્ય ચૂડામણિશ્ શશી ॥
અનારતશિરશ્ચન્દ્રપ્રસ્રવેણામરીકૃતઃ ।
યસ્યેન્દ્રનીલવત્ કાલકૂટઃ કણ્ઠસ્ય ભૂષણમ્ ॥
ધૂલિલેખામહાવર્તં સ્વચ્છં પાવકસમ્ભવમ્ ।
પરમાણુચયં ભસ્મ યસ્ય સ્નાનજલં સિતમ્ ॥
નિર્મલાનિ જિતેન્દૂનિ ઘૃષ્ટાનિ ઘટિતાનિ ચ ।
યસ્યાસ્થીન્ય્ એવ રત્નાનિ દેહે કાન્તિમયાનિ ચ ॥
દશાશાદશમ્ અમ્ભોદનીલં શીતલપલ્લવમ્ ।
તારકાબિન્દુશબલં યસ્ય ચામ્બરમ્ અમ્બરમ્ ॥
ભ્રમચ્છિવાઙ્ગનં પક્વમહામાંસૌદનાકુલમ્ ।
બહુભૂતેર્ ગૃહં યસ્ય શ્મશાનં હિમપાણ્ડુરમ્ ॥
કપાલમાલાભરણાઃ પીતરક્તરસાસવાઃ ।
અન્ત્રસ્રગ્દામવલિતા બન્ધવો યસ્ય માતરઃ ॥
પ્રસ્ફુરન્મૂર્ધમણયશ્ ચોપન્તો મસૃણાઙ્ગકાઃ ।
ભુજગા વલયા યસ્ય પ્રકચત્કનકત્વિષઃ ॥
દૃક્પાતપ્લુષ્ટશૈલેન્દ્રં જગત્કવલનાલસમ્ ।
ભૈરવાચરિતં યસ્ય લીલાસન્ત્રાસિતામરમ્ ॥
સ્વસ્થીકૃતજગજ્જીવસ્ સ્વવ્યાપારસ્થચેતસઃ ।
યદૃચ્છયા કરસ્પન્દો યસ્યાસુરપુરક્ષયઃ ॥
એકાગ્રમૂર્તયસ્ સ્નેહરાગદ્વેષવિવર્જિતાઃ ।
સ્વજના યસ્ય તે શૈલાસ્ સરસા અપિ નીરસાઃ ॥
શિરઃખુરાઃ ખુરકરાઃ કરદન્તા ભુજોદરાઃ ।
ઋક્ષોષ્ટ્રાજાહિવક્ત્રાશ્ ચ પ્રમથા યસ્ય લાલકાઃ ॥
યસ્ય નેત્રત્રયોદ્ભાસિવદનસ્યામરપ્રભોઃ ।
યથા ગણાસ્ તથૈવાન્યઃ પરિવારો હિ માતરઃ ॥
નૃત્યન્તિ માતરસ્ તસ્ય પુરો ભૂતગણાનતાઃ ।
ચતુર્દશવિધાનન્તભૂતજાતૈકભોજનાઃ ॥
ખરોષ્ટ્રકાકવદના રક્તમેદોવસાસવાઃ ।
દિગમ્બરા વિહારિણ્યશ્ શરીરાવયવસ્રજઃ ॥
વસન્તિ ગિરિકૂટેષુ વ્યોમ્નિ લોકાન્તરેષુ ચ ।
અટવીષુ શ્મશાનેષુ શરીરેષુ ચ દેહિનામ્ ॥
જયા ચ વિજયા ચૈવ જયન્તી ચાપરાજિતા ।
વામસ્રોતોગતા એતાસ્ તુમ્બુરું રુદ્રમ્ આશ્રિતાઃ ॥
સિદ્ધા શુષ્કા ચ રક્તા ચ ઉત્પલા ચેતિ દેવતાઃ ।
સ્રોતો દક્ષિણમ્ આશ્રિત્ય ભૈરવં રુદ્રમ્ આશ્રિતાઃ ॥
સર્વાસામ્ એવ માતૄણામ્ અષ્ટાવ્ એતાસ્ તુ નાયિકાઃ ।
આસામ્ અનુગતાસ્ ત્વ્ અન્યા દેવ્યશ્ શતસહસ્રશઃ ॥
રૌદ્રી ચ વૈષ્ણવી બ્રાહ્મી વારાહી વાયવી તથા ।
કૌમારી વાસવી સૌરી ચેત્યાદ્યાસ્ તાસ્ સહસ્રશઃ ॥
આસામ્ અનુગતાસ્ ત્વ્ અન્યા દેવ્યઃ ખેચર્ય ઉત્તમાઃ ।
દેવકિન્નરગન્ધર્વપુરુષાસુરસમ્ભવાઃ ॥
તાસામ્ અનુગતાસ્ ત્વ્ અન્યા ભૂચર્યઃ કોટિશસ્ સ્થિતાઃ ।
રૂપિકાનામધારિણ્યો ભૂમૌ પુરુષભોજનાઃ ॥
હયા ગજાઃ ખરાઃ કાકા ઉષ્ટ્રાજગરમર્કટાઃ ।
ઇત્યાદિવાહનાન્ય્ આસાં ચરન્તીનાં જગત્ત્રયે ॥
તાઃ કાશ્ચિત્ પશુધર્મિણ્યઃ ક્ષુદ્રકર્મસ્વ્ અવસ્થિતાઃ ।
કાશ્ચિદ્ વિદિતવેદ્યત્વાજ્ જીવન્મુક્તપદે સ્થિતાઃ ॥
તાસાં મધ્યે મહાર્હાણાં માતૄણાં મુનિનાયક ।
અલમ્બુસેતિ વિખ્યાતા માતા માનદ વિદ્યતે ॥
વજ્રાશ્રિતુણ્ડશ્ ચણ્ડાખ્ય ઇન્દ્રનીલાચલોપમઃ ।
તસ્યાસ્ તુ વાહનં કાકો વૈષ્ણવ્યા ગરુડો યથા ॥
ઇત્ય્ અષ્ટૈશ્વર્યયુક્તાસ્ તા માતરો રૌદ્રચેષ્ટિતાઃ ।
વ્યોમ્નિ મેલાપકં ચક્રુર્ એકદા સમમ્ આગતાઃ ॥
પૂજયિત્વા જગત્પૂજ્યૌ દેવૌ તુમ્બુરુભૈરવૌ ।
વિચિત્રાર્થાઃ કથાશ્ ચક્રૂ રુધિરાસવતોષિતાઃ ॥
અથેયમ્ આયયૌ તાસાં કથાવસરતઃ કથા ।
અસ્માન્ ઉમાપતિર્ દેવઃ કિં પશ્યત્ય્ અવહેલયા ॥
પ્રભાવં દર્શયામો ઽસ્ય પુનર્ નાસ્માન્ અસૌ યથા ।
દૃષ્ટમાત્રમહાશક્તિઃ કરિષ્યત્ય્ અવધીરણમ્ ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય તા દેવ્યો વિવર્ણવદનાઙ્ગિકામ્ ।
ઉમામ્ એવ વશીકૃત્ય પ્રોક્ષયામ્ આસુર્ આદૃતાઃ ॥
માયયાપહૃતાં ભર્તુર્ અઙ્ગાદ્ ભઙ્ગમ્ ઉપાગતામ્ ।
તામ્ આલોલકચાં દેવ્યશ્ ચક્રુર્ ઓદનતાં ગતામ્ ॥
પાર્વતીપ્રોક્ષણદિને તસ્મિંસ્ તત્ર મહોત્સવઃ ।
બભૂવ તાસાં સર્વાસાં નૃત્તગેયમનોરમઃ ॥
અન્યા નનૃતુર્ ઉદ્દામરવમ્ એવામ્બરામ્બરાઃ ।
દીર્ઘાવયવવિક્ષેપવિકાસિજઘનોદરાઃ ॥
અન્યા જહસુર્ ઉદ્દામતાલક્ષ્વેડાઘનારવમ્ ।
લસદઙ્ગવિકારં ચ ધ્વનડ્ડમરુકાનનાઃ ॥
અન્યા જગુર્ ધ્વનચ્છૈલગુહમ્ આપાનતોષિતાઃ ।
તારારવં રણદ્રન્ધ્રજગન્મણ્ડપકોટરે ॥
અન્યાઃ પાનં પપુઃ પુષ્ટચર્વિતાર્દ્રશિરઃખુરમ્ ।
લીલાઘુરઘુરારાવરણદાકાશકોટરાઃ ॥
પપુર્ ઉદગુર્ અથોચ્ચૈસ્ તેરુર્ આજગ્મુર્ ઊષુર્ જહસુર્ અપુર્ અહૌષુઃ પેતુર્ ઉચ્ચૈર્ વવલ્ગુઃ ।
નનૃતુર્ અનિશમ્ આદુસ્ સ્વાદુમાંસં ચ દેવ્યસ્ ત્રિભુવનમ્ અપવૃત્તં ચક્રુર્ ઉન્મત્તનૃત્તાઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0