મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.170

જગત્પ્રસરપૂરસ્ય ન દેશ ઉપયુજ્યતે ।
ન કાલો ધારણે સ્તમ્ભ આલોકસ્યામ્બરે યથા ॥

મનોમનનનિર્માણમાત્રમ્ એતજ્ જગત્ત્રયમ્ ।
શાન્તં તનુ લઘુ સ્વચ્છં વાતાન્તસ્ સૌરભાદ્ અપિ ॥

ચિચ્ચમત્કૃતિમાત્રસ્ય સાધો જગદણોẖ કિલ ।
વાતાન્તસ્ સૌરભં મેરુર્ અન્યાનુભવયોગતઃ ॥

યં પ્રત્ય્ ઉદેતિ સર્ગો ઽયં સ એવેહ હિ ચેતતિ ।
પદાર્થસ્ સન્નિવેશં સ્વમ્ ઇહ સ્વપ્નં પુમાન્ ઇવ ॥

અત્રૈવોદાહરન્તીમમ્ ઇતિહાસં પુરાતનમ્ ।
યદ્ વૃત્તં દેવરાજસ્ય ત્રસરેણૂદરે પુરા ॥

ક્વચિત્ કદાચિત્ કસ્મિંશ્ચિત્ કિઞ્ચિત્ કલ્પદ્રુમે ઽભવત્ ।
કસ્યાઞ્ચિદ્ યુગશાખાયાં ફલં જગદુડુમ્બરમ્ ॥

સસુરાસુરભૂતૌઘમષકાહિતઘુઙ્ઘુમમ્ ।
શૈલમાંસલપાતાલદ્યુભૂમ્યુગ્રકવાટકમ્ ॥

ચિચ્ચમત્કૃતિચારૂચ્ચૈર્ વાસનારસપીવરમ્ ।
વિવિધાનુભવામોદં ચિત્તાસ્વાદમનોહરં ॥

બૃહદ્બ્રહ્મતરુપ્રૌઢસત્તાવ્રતતિકોટિગમ્ ।
અહઙ્કારમહાવૃન્તં સમાલોકસમુજ્જ્વલમ્ ॥

મોક્ષદ્વારવિકાસાસ્યં સરિદબ્ધિસિરાવૃતમ્ ।
માત્રાપઞ્ચકકોશસ્થં તરત્તારકશીકરમ્ ॥

કલ્પાવસાનજરઢં કાલકોકિલરૂપયા ।
પાતિતં શાન્તમ્ આયાતં ક્વાપ્ય્ અન્તર્ધાનમ્ આગતમ્ ॥

તત્રાભૂદ્ અમરાધીશશ્ શક્રસ્ ત્રિભુવનેશ્વરઃ ।
ક્ષૌદ્રકુમ્ભનિષણ્ણાનાં ક્ષુદ્રાણામ્ ઇવ નાયકઃ ॥

ગુરૂપદેશસ્વાભ્યાસાત્ સ ક્ષીણાવરણો ઽભવત્ ।
મહાત્મા ભાવિતાત્માન્તḫ પૂર્વાપરવિદાં વરઃ ॥

નારાયણાદિષુ તતẖ કદાચિદ્ વીર્યશાલિષુ ।
ક્વચિદ્ એવ નિલીનેષુ સત્સ્વ્ એકસ્ સ સુરાધિપઃ ॥

શસ્ત્રજ્વાલાનલોદ્ગારૈર્ અયુધ્યત મહાસુરૈઃ ।
વિજિતસ્ તૈર્ મહાવીરૈર્ અતો વ્યદ્રવદ્ આદ્રુતમ્ ॥

દિશો દશ સ વેગેન દુદ્રાવાભિદ્રુતો ઽરિભિઃ ।
ન વિશ્રમાસ્પદં પ્રાપ પરલોક ઇવાધમઃ ॥

ઉદ્ભ્રાન્તવૃત્તિષ્વ્ અરિષુ મનાક્ છિદ્રમ્ અવાપ્ય સઃ ।
પ્રશમં કાર્યસઙ્કલ્પં નીત્વા સ્વં સ્વાન્તર્ એવ હિ ॥

કમ્ અપ્ય્ અર્કાંશુકોટિસ્થં ત્રસરેણું વિવેશ સઃ ।
સંવિદ્રૂપતયા પદ્મકોશં સ મધુપો યથા ॥

સ તત્રાશુ વિશશ્રામ ચિરાદ્ આશ્વાસમ્ આયયૌ ।
અથ વિસ્મૃતસઙ્ગ્રામો નિર્વૃતિં સમુપાગમત્ ॥

કલ્પિતં સદ્મ તત્રાથ સ ક્ષણાદ્ અનુભૂતવાન્ ।
તસ્મિન્ સદ્મનિ પદ્માભે રેમે સ્વ ઇવ વિષ્ટપે ॥

ગૃહસ્થસ્ સ દદર્શાથ કલ્પિતં નગરં હરિઃ ।
મણિમુક્તાપ્રવાલાદિકૃતપ્રાકારમન્દિરમ્ ॥

નગરાન્તર્ગતો ઽપશ્યત્ તતો જનપદં હરિઃ ।
નાનાદ્રિગ્રામગોવાટપત્તનારણ્યસંયુતમ્ ॥

તાદૃગ્રતિશ્ ચેતિતવાન્ સ શક્રો ભુવણં તતઃ ।
સાદ્રિદ્યૂર્વીનદીશાંશં સક્રિયાકાલકલ્પનમ્ ॥

તાદૃગ્રતિશ્ ચેતિતવાન્ સ શક્રસ્ ત્રિજગત્ તતઃ ।
સપાતાલમહીવ્યોમવિષ્ટપાર્કાદિપર્વતમ્ ॥

તત્રાતિષ્ઠત્ સુરેશત્વે સ ભોગભરભૂષિતઃ ।
પુત્રો બભૂવ તસ્યાથ કુન્દો નામાતિવીર્યવાન્ ॥

તતો જીવિતપર્યન્તે ત્યક્ત્વા દેહમ્ અનિન્દિતઃ ।
નિર્વાણમ્ આયયૌ શક્રો નિસ્સ્નેહ ઇવ દીપકઃ ॥

કુન્દસ્ ત્રૈલોક્યરાજો ઽભૂજ્ જનયિત્વા સુતં શુભમ્ ।
કાલેન જીવિતસ્યાન્તે પ્રાપ્તવાન્ પરમં પદમ્ ॥

તત્પુત્રો ઽપિ તથૈવાથ કૃત્વા રાજ્યે સુતં નિજમ્ ।
જગામ જીવિતસ્યાન્તે પાવનં પરમં પદમ્ ॥

એવં પૌત્રસહસ્રાણિ સમતીતાનિ સુન્દર ।
તત્રાદ્યાપિ સુરેશસ્ય યેષાં રાજ્યે સ્થિતો ઽંશકઃ ॥

ઇત્ય્ અદ્ય યાવદ્ અમરેશ્વરવંશ એષ સઙ્કલ્પિતો જગતિ વંશપદં વિધત્તે ।
તસ્મિન્ ક્ષતે ઽપિ ગલિતે ઽપિ હતે ઽપિ નષ્ટે ક્વાપ્ય્ અમ્બરે દિનકરાતપપાવનાણૌ ॥