મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.168

શસ્ત્રાણિ દયિતાઙ્ગાનિ મગ્નાન્ય્ અઙ્ગે નિરમ્બરે ।
યો બુધ્યમાનસ્ સુસમસ્ સ પરસ્મિન્ પદે સ્થિતઃ ॥

તાવત્ પુરુષયત્નેન ધૈર્યેણાભ્યાસમ્ આહરેત્ ।
યાવત્ સુષુપ્તતોદેતિ પદાર્થોદયનં પ્રતિ ॥

યથાભૂતાર્થતત્ત્વજ્ઞમ્ આધયો ઽઙ્ગગતા અપિ ।
ન મનાગ્ અપિ લિમ્પન્તિ પયાંસીવ સરોરુહમ્ ॥

શસ્ત્રાઙ્ગનાનભાંસ્ય્ અઙ્ગલગ્નાન્ય્ અલમ્ અસંવિદન્ ।
અલગ્નાનીવ શાન્તાત્મા યḫ પશ્યતિ સ પશ્યતિ ॥

વિષં યથા સ્વાન્તર્ એવ ઘુગ્ઘુન્થીભવતિ સ્વયમ્ ।
ન ચ ઘુગ્ઘુન્થતા નામ વિષાદ્ અન્યાસ્તિ કાચન ॥

સ્વરૂપમ્ અજહન્ન્ એવ જીવતામ્ અધિતિષ્ઠતિ ।
તથાત્મા તત્પરિજ્ઞાનમાત્રૈકપ્રવિલાયિનીમ્ ॥

જીવીભવતિ ઘુગ્ઘુન્થો મૃત્યાત્મૈવ યથા તથા ।
અત્યજન્તી નિજં રૂપં ચિજ્ જડં રૂપમ્ ઋચ્છતિ ॥

બ્રહ્મણ્ય્ અનન્યો ઽપ્ય્ અન્યાભો ઘુગ્ઘુન્થકવદ્ ઉત્થિતઃ ।
તત્સ્થસ્ સ એવાસ ઇવાપ્ય્ અતત્સ્થ ઇવ સર્ગકઃ ॥

વિષં વિષત્વમ્ અજહદ્ યથા સ્વાન્તẖ ક્રિમિẖ ક્રમાત્ ।
ન જાયતે ન મ્રિયતે જાયતે મ્રિયતે ઽપિ ચ ॥

સ્વેનૈવ સંવિદર્થેન પદાર્થાનામ્ અરૂપિણા ।
તીર્યતે ગોષ્પદમ્ ઇવ ન તુ દૈવાદ્ ભવાર્ણવઃ ॥

સર્વભાવાન્તરાવસ્થા સર્વભાવાતિશાયિની ।
અન્તશ્શીતલતા યસ્મિંસ્ તસ્મિન્ કિમ્ અવહેલનમ્ ॥

જગત્પદાર્થસત્તાન્તસ્ સામાન્યેનાશુ ભાવ્યતામ્ ।
મનોઽહઙ્કારબુદ્ધ્યાદિẖ કẖ કલઙ્કો ઽમલાત્મનિ ॥

યથા ઘટપટાદ્ય્ અર્થાન્ પશ્યસ્ય્ અર્થં શરીરકમ્ ।
તથાહન્ત્વમનોબુદ્ધિવેદનાદ્ય્ અપિ પશ્ય હે ॥

જગત્પદાર્થસાર્થૌઘં મનોબુદ્ધ્યાદિસંયુતમ્ ।
જ્ઞ એવાસંવિદંસ્ તિષ્ઠ પરિનિષ્ઠિતનિષ્ઠયા ॥

ન કેનચિત્ કસ્યચિદ્ એવ કશ્ચિદ્ દોષો ન ચૈવેહ ગુણẖ કદાચિત્ ।
સુખેન દુẖખેન ભવાભવેન ન ચાસ્તિ ભોક્તા ન ચ કર્તૃતેતિ ॥