મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.164

તતસ્ તસ્ય મયા બ્રહ્મંસ્ તચ્ છ્રુત્વા પાવનં વચઃ ।
ઇદમ્ ઉક્તં યથાપૃષ્ટં સુસ્પષ્ટપદયા ગિરા ॥

સાધુ વિદ્યાધરાધીશ દિષ્ટ્યા બુદ્ધો ઽસિ ભૂતયે ।
ભવાન્ધકૂપકુહરાચ્ ચિરેણોત્થાતુમ્ ઇચ્છસિ ॥

પાવનીયં તવ મતી રાજતે શુદ્ધરૂપિણી ।
વિવેકેનાનલેનેવ કનકદ્રવસન્તતિઃ ॥

ઉપદેશગિરામ્ અર્થમ્ આદત્તે હારિહેલયા ।
મકુરે નિર્મલે દ્રવ્યમ્ અયત્નેનૈવ બિમ્બતે ॥

યદ્ ઇદં વચ્મિ તત્ સર્વમ્ ઓમ્ ઇત્ય્ આદાતુમ્ અર્હસિ ।
અસ્માભિશ્ ચિરમ્ અન્વિષ્ટં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥

યત્ કિઞ્ચિત્ સ્વદતે ઽન્તસ્ તે વસ્તુ વસ્તુતયાશ્રિતમ્ ।
તદ્ અસ્વાદ્વ્ ઇતિ નિર્વિઘ્નં ત્યજંસ્ તિષ્ઠ યથાસુખમ્ ॥

નિરહઙ્કારિતાં સત્યાં બુધ્યસ્વાબોધમ્ ઉત્સૃજન્ ।
નાસિ ત્વં ચિરમ્ અપ્ય્ અન્તḫ પ્રેક્ષિતો ઽસિ ન લક્ષ્યસે ॥

નાહન્ત્વમ્ અસ્તિ ન જગદ્ ઇતિ નિશ્ચયિનસ્ તવ ।
સર્વમ્ અસ્તિ શિવં તચ્ ચ ન દુẖખાય સુખાય નો ॥

કિમ્ અજ્ઞત્વાજ્ જગજ્ જાતં જગતો ઽથ કિમ્ અજ્ઞતા ।
વિચાર્યાપીતિ નો વિદ્મ એકત્વાદ્ અલમ્ એતયોઃ ॥

મૃગતૃષ્ણામ્બુવદ્ વિશ્વં અવસ્તુત્વાત્ સદ્ અપ્ય્ અસત્ ।
યચ્ ચેદં ભાતિ તત્રૈવ કિઞ્ચિદ્ ઇત્ય્ એવ નિશ્ચયઃ ॥

મૃગતૃષ્ણામ્બુવદ્ વિશ્વં અવસ્તુત્વાત્ સદ્ અપ્ય્ અસત્ ।
યચ્ ચેદં ભાતિ તદ્ બ્રહ્મ નકિઞ્ચિત્ કિઞ્ચિદ્ એવ વા ॥

મૃગતૃષ્ણામ્બુવદ્ વિશ્વં ન સન્ નાસન્ ન કિઞ્ચન ।
પ્રતિભાસવશાત્ સત્યમ્ અવસ્તુત્વાદ્ અસત્ સદા ॥

મૃગતૃષ્ણામ્બુવદ્ વિશ્વં નાસ્તિ સત્યમ્ અથાસ્તિ ચ ।
પ્રતિભાતાપિ નાસ્ત્ય્ અત્ર તદભાવાદ્ અતશ્ શિવમ્ ॥

વિશ્વબીજમ્ અહન્ત્વં ત્વં વિદ્ધિ તસ્માદ્ ધિ જાયતે ।
સાદ્રિદ્યૂર્વીનદીશાદિજગજ્જરઢપાદપઃ ॥

અહન્ત્વબીજાદ્ અણુતો જાયતે ઽસૌ જગદ્દ્રુમઃ ।
તસ્યેન્દ્રિયરસાઢ્યાનિ મૂલાનિ ભુવનાનિ ચ ॥

તારકા બાલકલિકા ઋક્ષૌઘẖ કોરકોત્કરઃ ।
વાસરા ગુચ્છવિસરાḫ પૂર્ણચન્દ્રાḫ ફલાલયઃ ॥

સ્વર્ગાદયો બૃહદ્વર્ગા મહાવિટપકોટરાઃ ।
મેરુમન્દરસહ્યાદ્યા ગિરયḫ પત્ત્રરાજયઃ ॥

સપ્તાબ્ધયો ઽઙ્ગ સ્રુતયḫ પાતાલં મૂલકોટરમ્ ।
અગાનિ ઘુણવૃન્દાનિ પર્વાણિ પુરપઙ્ક્તયઃ ॥

અજ્ઞાનમ્ ઉત્પત્તિમહી વિહગા ભૂતકોટયઃ ।
ઉપલમ્ભો બૃહત્સ્તમ્ભો દાવો નિર્વાણનિર્વૃતિઃ ॥

રૂપાલોકમનસ્કારા વિવિધામોદવૃત્તયઃ ।
વનં વિપુલમ્ આકાશં શુક્લા જલમુચસ્ ત્વચઃ ॥

વિચિત્રશાખા ઋતવ ઉપશાખા દિશો દશ ।
સંવિદ્ રસમહાપૂરો વાતસ્પન્દો વિવર્તનઃ ॥

ચન્દ્રાર્કરુચયો લોલા મજ્જનોન્મજ્જનોન્મુખાઃ ।
રમ્યાẖ કુસુમમઞ્જર્યસ્ તિમિરભ્રમરભ્રમાઃ ॥

પાતાલમ્ આશાગણમ્ અન્તરિક્ષમ્ આપૂર્ય તિષ્ઠત્ય્ અસદ્ એવ સદ્વત્ ।
તસ્યાનહન્તાગ્નિહતે ઽહમર્થબીજે પુનર્ નાસ્તિ સતો ઽપિ રોહઃ ॥