મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.154

વિચ્છિન્નશરદભ્રાંશવિલયં પ્રવિલીયતે ।
સત્તાવશેષ એવાસ્તે પઞ્ચમીં ભૂમિકામ્ ઇતઃ ॥

સમસ્તશબ્દશબ્દાર્થભાવનાભાવનાત્મકમ્ ।
બીજાઙ્કુરસમુત્સેધસત્તાસુષમમ્ આસ્યતામ્ ॥

અનહન્તાદિમનનં સમં સર્વગતં સ્થિરમ્ ।
અવેદ્યવેદનં પુષ્પવિકાસસમમ્ આસ્યતામ્ ॥

અદ્વૈતૈક્યં સમં શાન્તં વિજ્ઞાનૈકઘનં પરમ્ ।
આકાશકોશવિશદં જ્ઞḫ પશ્યન્ ન વિનશ્યતિ ॥

ભેદબુદ્ધ્યા પુરાત્તાનાં સમ્પ્રત્ય્ અદ્વયભાવનમ્ ।
સ્થિરીકુર્વન્ પદાર્થાનાં સમમ્ આસ્તે સુષુપ્તવત્ ॥

સુષુપ્તઘનવિજ્ઞાનભાસુરાવરણક્ષયઃ ।
નાસ્તમ્ એતિ ન ચોદેતિ ન તિષ્ઠતિ ન ગચ્છતિ ॥

ગલિતદ્વૈતનિર્ભાસમ્ ઉદિતો ઽન્તḫ પ્રબોધવાન્ ।
સુષુપ્તઘનમ્ એવાસ્તે પઞ્ચમીં ભૂમિકામ્ ઇતઃ ॥

અહન્ત્વં ચેતમાનસ્ય ન કદાચન શામ્યતિ ।
હૃત્પદ્મકોશભ્રમરી સંસૃત્યાખ્યાવિષૂચિકા ॥

અમનોબુદ્ધ્યહઙ્કારમ્ આવર્તાદિ યથા પયઃ ।
સંવેત્તિ દેશકાલાદિ તથા બ્રહ્મ જગત્ત્રયમ્ ॥

અહન્ત્વં ચેતમાનસ્ય ન કદાચન શામ્યતિ ।
અહન્ત્વતિલતૈલશ્રીસ્ સંસારોગ્રવિષૂચિકા ॥

અહન્ત્વમુકુલસ્યાન્તર્ યત્ સ્વં સંસારસૌરભમ્ ।
તદ્ અસ્ય સવિકાસસ્ય બહિર્ દૃશ્યતયા સ્થિતમ્ ॥

ન યથા પદ્મસૌગન્ધ્યે વ્યતિરિક્તે કદાચન ।
અહન્ત્વદૃશ્યે ન તથા વ્યતિરિક્તે કદાચન ॥

અહન્ત્વં સ્વસ્વરૂપસ્ય દ્રષ્ટૃદૃશ્યમયાત્મની ।
અન્તર્ બહિર્ ઇતિ સ્વૈરં કૃતવન્ નામ નામની ॥

પ્રેક્ષિતં સન્ ન ચાહન્ત્વં નાન્તર્ ન બહિર્ અસ્તિ ચ ।
માયૈષા ભાત્ય્ અસદ્રૂપા સ્વાલોચનપલાયિની ॥

યદ્ અસન્ મૃગતૃષ્ણામ્બુ ભાસતે તત્ પરીક્ષિતમ્ ।
કથં વિલાપ્યતે તદ્વદ્ એવાહન્તાદિવિભ્રમઃ ॥

દ્રષ્ટા દૃશ્યં દર્શનં ચ મૃગતૃષ્ણામ્બ્વ્ ઇતિ ત્રયમ્ ।
નાસ્તિ કસ્યચિદ્ એવાતશ્ શાન્તં શિવમ્ ઇદં તતમ્ ॥

ઇતિ નિશ્ચયવાન્ ઐક્યદ્વૈતાતીતવપુશ્ શિવમ્ ।
સમમ્ આસ્તે મહાસત્ત્વḫ પઞ્ચમીં ભૂમિકામ્ ઇતઃ ॥

અન્તર્મુખતયા તિષ્ઠન્ બહિર્વૃત્તિપરો ઽપિ સન્ ।
પરિશાન્તતયા નિત્યં નિદ્રાલુર્ ઇવ લક્ષ્યતે ॥

લોકસંવ્યવહારે ઽસ્મિન્ નાન્તર્ ન વ્યોમ્નિ નો બહિઃ ।
રમતે ઽથ ભ્રમતિ વા વ્યોમરૂપો ગલન્મનાઃ ॥

સુષુપ્તવજ્ જાગ્રતિ દૃશ્યવિભ્રમં ત્વ્ અભાવયન્ ભાવપરિક્ષયોદયી ।
ચિતિત્વમ્ અપ્ય્ અન્તરસંવિદન્ન્ ઇદં પ્રતિષ્ઠતે ચિત્રનરોપમો બુધઃ ॥