મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.136

નિરિચ્છેનાચ્છશાન્તેન ચિદાદિત્યેન ચેત્યતે ।
સર્ગાદિષુ સ્વતશ્ ચેત્યં દૃષ્ટ્યા મુક્તાવલીવ ખે ॥

અનન્તરં તદ્ એવેદં શતશાખં વિજૃમ્ભતે ।
ભ્રમે કારણતામ્ એત્ય જગજ્જાલતયેદ્ધયા ॥

યથા સ્વભાવાદ્ ઇતરત્ કારણં નોપપદ્યતે ।
શૂન્યદૃઙ્મૌક્તિકાલોકે તથા ચિચ્ ચેત્યવેદને ॥

ચિચ્ચેત્યયોર્ ન ભેદો ઽસ્તિ યચ્ ચિચ્ ચેત્યં તદ્ એવ હિ ।
યૈવ દૃક્ સૈવ મુક્તાલી બીજમ્ એવાઙ્કુરસ્ સ્મૃતઃ ॥

બીજમ્ એવ ફલં વિદ્ધિ ત્યક્તાશેષવિશેષણમ્ ।
વિશેષકલ્પનાદ્ અસ્ય ન સઙ્કલ્પસ્ય સત્યતા ॥

સત્યતા યદિ સઙ્કલ્પે તસ્માત્ તજ્જા તદ્ એવ વા ।
સ ચ સઙ્કલ્પ એતસ્માદ્ આદ્યાદ્ એવોદિતશ્ શિવાત્ ॥

તસ્માદ્ યદ્ એવ પરમં પદં ચિન્માત્રમ્ અવ્યયમ્ ।
તદ્ એવ સવિકલ્પા ચિચ્ ચેત્યમ્ આદ્યં તદ્ એવ ચ ॥

તદ્ એવ જીવકલનં તદ્ એવાહઙ્કૃતિસ્ સ્ફુરત્ ।
તદ્ એવ બુદ્ધિસ્ તચ્ ચિત્તં તત્ સ્પન્દશ્ ચેન્દ્રિયાણિ તત્ ॥

તદ્ દેહસ્ તજ્ જગત્ કૃત્સ્નં તદ્ દિશસ્ તચ્ ચ રોદસી ।
તદ્ અદ્ર્યુર્વીનદીશાદિ તૃણાન્તં વાબ્જજાદિ ચ ॥

જડો દેહો જડો ઽક્ષૌઘો જડં ચિત્તં જડા મતિઃ ।
જડૈવાહઙ્કલા ચેતિ તથા પ્રસ્પન્દનં જડમ્ ॥

એતેષાં યો ઽનુભવિતા સો ઽસિ સર્વગતો ઽસિ ચ ।
તચ્ ચ નિષ્કલચિન્માત્રં માસ્માત્ સ્વસ્માત્ પદાચ્ ચલ ॥

એવમ્ આદ્યન્તરહિતમ્ એકમ્ એવેદમ્ આતતમ્ ।
ઇત્થમ્ આભાસતે ભાસા સ્વયા નાન્યાસ્તિ કલ્પના ॥

સર્વં શાન્તં સ્વભાસેદં ભાસતે જ્ઞપ્તિમાત્રકમ્ ।
ત્વત્તામત્તાજગજ્જન્મમરણાદિ ન વિદ્યતે ॥

ભ્રાન્તિં પરિત્યજ સમો ભવ નિર્વિકારો નિત્યોદિતો નિરવલમ્બનમ્ અસ્તભાવઃ ।
શાન્તં સમસ્તમ્ અવિકારમ્ અનાદિમધ્યમ્ ઇત્ય્ એવ સત્યમ્ અપરેણ તવાલમ્ અસ્તુ ॥