મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.86

અથ કિં વીતહવ્યસ્ય સ્થિતં તસ્મિન્ વનોદરે ।
કથમ્ ઉદ્ધૃતવાન્ દેહં સ સમ્પન્નશ્ ચ કિં કથમ્ ॥

અનન્તરમ્ અનન્તાત્મ વીતહવ્યાભિધં મનઃ ।
સ્વમ્ એવાત્મચમત્કારમ્ ઇત્થં તમ્ અવબુદ્ધવાન્ ॥

સર્વસ્યાસ્ય ગણસ્યાભૂત્ પ્રાગ્જાતિસ્મરણે સ્વયમ્ ।
ઇચ્છા કદાચિત્ સકલપ્રાગ્જન્માલોકનં પ્રતિ ॥

અશેષાન્ સ દદર્શાથ નષ્ટાન્ નષ્ટાન્ સ્વદેહકાન્ ।
અનષ્ટાનાં તતો મધ્યાત્ તં ધરાકોટરસ્થિતમ્ ॥

યદૃચ્છયૈવ પ્રોદ્ધર્તું દેહં તસ્યાભવન્ મતિઃ ।
શરીરં વીતહવ્યાખ્યં ધરાકોટરપીડિતમ્ ॥

પ્રાવૃડોઘોપનીતં સ્વપૃષ્ઠસ્થં પઙ્કમણ્ડલમ્ ।
તૃણજાલાવકીર્ણત્વં દેહપૃષ્ઠમૃદસ્ તથા ॥

એતદ્ દૃષ્ટ્વા મહાતેજા ધરાવિવરયન્ત્રિતઃ ।
ભૂયો ઽપિ ચિન્તયામ્ આસ ધિયા પરમબોધયા ॥

સર્વસમ્પિણ્ડિતાઙ્ગત્વાત્ કાયો મે પ્રાણવાયુભિઃ ।
મૂકશ્ ચલિતુમ્ આક્રાન્તશ્ શક્નોતિ ન મનાગ્ અપિ ॥

તદ્ ગત્વા પ્રવિશામ્ય્ આશુ દેહમ્ એતં વિવસ્વતઃ ।
તદીયઃ પિઙ્ગલો દેહમ્ ઉદ્ધરિષ્યતિ મે તતઃ ॥

અથ વા કિં મમૈતેન શામ્યામ્ય્ અહમ્ અવિઘ્નતઃ ।
નિર્વામિ સ્વં પદં યામિ કો ઽર્થો મે દેહલીલયા ॥

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય મનસા વીતહવ્યો મહામતે ।
તૂષ્ણીં સ્થિત્વા ક્ષણં ભૂયશ્ ચિન્તયામ્ આસ ભૂતલે ॥

ઉપાદેયો હિ દેહસ્ય ન મે ત્યાગો ન સંશ્રયઃ ।
યાદૃશો દેહસન્ત્યાગસ્ તાદૃશો દેહસંશ્રયઃ ॥

તદ્ યાવદ્ અસ્તિ દેહો ઽયં ન યાવદ્ અણુતાં ગતઃ ।
તાવદ્ એનમ્ ઉપારુહ્ય કિઞ્ચિત્ પ્રવિચરામ્ય્ અહમ્ ॥

પિઙ્ગલેન શરીરં સ્વમ્ ઉદ્ધર્તું તાપનં વપુઃ ।
પ્રવિશામિ નભસ્સંસ્થં મકુરં પ્રતિબિમ્બવત્ ॥

ઇત્ય્ અસૌ મુનિર્ આદિત્યં વિવેશાનિલરૂપધૃત્ ।
પુર્યષ્ટકવપુર્ ભૂત્વા શસ્ત્રપિણ્ડમ્ ઇવાનલઃ ॥

ભગવાન્ રવિર્ અપ્ય્ એનં હૃદ્ગતં મુનિનાયકમ્ ।
દૃષ્ટ્વા સો ઽચિન્તયત્ કાર્યપૌર્વાપર્યમ્ ઉદારધીઃ ॥

વિન્ધ્યકન્દરભૂદેશમ્ અગ્રં મુનિકલેવરમ્ ।
તૃણોપલપરિચ્છન્નં દદર્શ ગતસંવિદમ્ ॥

ઋષેશ્ ચિકીર્ષિતં જ્ઞાત્વા ભાનુર્ ગગનમધ્યગઃ ।
ધરાતો મુનિમ્ ઉદ્ધર્તુમ્ આદિદેશાગ્રગં ગણમ્ ॥

વીતહવ્યમુનેસ્ સંવિત્ સા પુર્યષ્ટકરૂપિણી ।
રવિં વાતમયી પૂજ્યં પ્રણનામાશુ ચેતસા ॥

ભાનુનાથાભ્યનુજ્ઞાતો માનપૂર્વકમ્ અગ્રગમ્ ।
વિવેશ પિઙ્ગલાકારં વિન્ધ્યકન્દરગામિનમ્ ॥

પિઙ્ગલો ઽસૌ નભસ્ ત્યક્ત્વા કુઞ્જકુઞ્જરસુન્દરમ્ ।
પ્રાપ વિન્ધ્યવનં પ્રાવૃણ્મત્તાભ્રામ્બરભાસુરમ્ ॥

ઉદ્દધાર ધરાકોશાન્ નખનિષ્કૃષ્ટભૂધરઃ ।
કલેવરં મુનેઃ પઙ્કાન્ મૃણાલમ્ ઇવ સારસઃ ॥

મૌનં પુર્યષ્ટકમ્ અથ સ્વં વિવેશ કલેવરમ્ ।
નભસ્તલપરિશ્રાન્તો વિહઙ્ગમ ઇવાલયમ્ ॥

પ્રણમ્યાશુ મિથો મૂર્તી વીતહવ્યનભશ્ચરૌ ।
બભૂવતુસ્ સ્વકાર્યૈકતત્પરૌ તેજસાં નિધી ॥

જગામ પિઙ્ગલો વ્યોમ મુનિશ્ ચ વિમલં સરઃ ।
તારકાકારકુમુદં સૂર્યાંશુકચદાકૃતિ ॥

વીતહવ્યો મમજ્જાશુ સરસ્ય્ ઉત્ફુલ્લપઙ્કજે ।
પઙ્કપલ્વલલીલાન્તે વને કલભકો યથા ॥

તત્ર સ્નાત્વા જપં કૃત્વા પૂજયિત્વા દિવાકરમ્ ।
તપોભૂષિતયા તન્વા પૂર્વવત્ પુનર્ આબભૌ ॥

મૈત્ર્યા તયા સમતયા પરયા ચ શાન્ત્યા સત્પ્રજ્ઞયા મુદિતયા કૃપયા શ્રિયા ચ ।
યુક્તો મુનિસ્ સકલસઙ્ગવિમુક્તચેતા વિન્ધ્યે સરિત્તટગતો દિનમ્ એવ રેમે ॥