મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.76

બ્રહ્મણસ્ સમુપાયાન્તિ જગન્તીમાનિ રાઘવ ।
સ્થૈર્યં યાન્ત્ય્ અવિવેકેન શામ્યન્ત્ય્ અઙ્ગ વિવેકતઃ ॥

જગજ્જાલજલાવર્તવૃત્તયો બ્રહ્મવારિધૌ ।
સઙ્ખ્યાતું કેન શક્યન્તે ભાસાં ચ ત્રસરેણવઃ ॥

અસમ્યક્પ્રેક્ષણં વિદ્ધિ કારણં જગતસ્ સ્થિતૌ ।
સંસારશાન્તાવ્ એકાન્તકારણં સમ્યગીક્ષણમ્ ॥

અયં હિ રામ દુષ્પારો ઘોરસ્ સંસારસાગરઃ ।
વિના યુક્તિપ્રયત્નાભ્યામ્ અસ્માન્ નામ ન તીર્યતે ॥

અયં હિ સાગરઃ પૂર્ણો મોહામ્બુભરપૂરિતઃ ।
અગાધમરણાવર્તઃ કલ્લોલાકુલકોટરઃ ॥

પ્રભ્રમત્પુણ્યદિણ્ડીરો જ્વલન્નરકવાડવઃ ।
તૃષ્ણાવિલોલલહરિર્ મનોજલમતઙ્ગજઃ ॥

આલીનજીવિતસરિદ્ ભોગરત્નસમુદ્ગકઃ ।
ક્રુદ્ધરોગોરગાકીર્ણ ઇન્દ્રિયગ્રાહઘર્ઘરઃ ॥

પશ્યાસ્મિન્ પ્રસૃતા રામ વીચયશ્ ચારુચઞ્ચલાઃ ।
ઇમા મુગ્ધાઙ્ગનાનામ્ન્યશ્ શિખરાકર્ષણક્ષમાઃ ॥

છદશ્રીપદ્મરાગાઢ્યા નેત્રનીલોત્પલાકુલાઃ ।
દન્તમુક્તાફલાકીર્ણાસ્ સ્મિતફેનોપશોભિતાઃ ॥

કેશેન્દ્રનીલવલયા ભ્રૂવિલાસતરઙ્ગિતાઃ ।
નિતમ્બપુલિનસ્ફીતાઃ કણ્ઠકમ્બુવિભૂષિતાઃ ॥

લલાટમણિપટ્ટાઢ્યા વિલાસગ્રાહસઙ્કુલાઃ ।
કટાક્ષલોલશફરા વર્ણકાઞ્ચનવાલુકાઃ ॥

એવંવિલોલલહરીભીમાત્ સંસારસાગરાત્ ।
ઉત્તીર્યતે ચેન્ મગ્નેન તત્ પરં પૌરુષં ભવેત્ ॥

સત્યાં પ્રજ્ઞામહાનાવિ વિવેકે સતિ નાવિકે ।
સંસારસાગરાદ્ અસ્માદ્ યો ન તીર્ણો ધિગ્ અસ્તુ તમ્ ॥

અપારાવારમ્ આક્રમ્ય પ્રમેયીકૃત્ય સર્વતઃ ।
સંસારાબ્ધિં ગાહતે યસ્ સ એવ પુરુષસ્ સ્મૃતઃ ॥

વિચાર્યાર્યૈસ્ સહાલોક્ય ધિયા સંસારસાગરમ્ ।
એતસ્મિંસ્ તદનુ ક્રીડા શોભતે રામ નાન્યથા ॥

ઇહ ભવ્યો ભવાન્ સાધો વિચારપરયા ધિયા ।
ત્વયા યૂનૈવ યેનાયં સંસારઃ પ્રવિચાર્યતે ॥

ભવાન્ ઇવ વિચાર્યાદૌ સંસારમ્ અતિકાન્તયા ।
મત્યા યો ગાહતે લોકે નેહાસૌ પરિમજ્જતિ ॥

પૂર્વં ધિયા વિચાર્યૈતે ભોગા ભોગિભયપ્રદાઃ ।
ભોક્તવ્યાશ્ ચરમં રામ ગરુડેનેવ પન્નગાઃ ॥

વિચાર્ય તત્ત્વમ્ આલોક્ય સેવ્યન્તે યા વિભૂતયઃ ।
તા ઉદર્કોદયા જન્તોશ્ શેષા દુઃખાય કેવલમ્ ॥

બલં બુદ્ધિશ્ ચ તેજશ્ ચ દૃષ્ટતત્ત્વસ્ય વર્ધતે ।
સવસન્તસ્ય વૃક્ષસ્ય સૌન્દર્યાદ્યા ગુણા ઇવ ॥

ઘનરસાયનપૂરણશીતયા વિમલયા સમયા સતતં ધિયા ।
શિશિરરશ્મિર્ ઇવાતિવિરાજતે વિદિતવેદ્યસુખં રઘુનન્દન ॥