મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.42

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પુણ્ડરીકાક્ષસ્ સનરામરકિન્નરઃ ।
દ્વિતીય ઇવ સંસારશ્ ચચાલાસુરમન્દિરાત્ ॥

પ્રહ્લાદાદિવિનિર્મુક્તૈઃ પશ્ચાત્ પુષ્પાઞ્જલિવ્રજૈઃ ।
પૂર્યમાણવિહઙ્ગેશપાશ્ચાત્યાઙ્ગરુહોત્કરઃ ॥

ક્રમાત્ ક્ષીરોદમ્ આસાદ્ય વિસૃજ્ય સુરવાહિનીમ્ ।
ભોગિભોગાસને તસ્થૌ શ્વેતાબ્જ ઇવ ષટ્પદઃ ॥

ભોગિભોગાસને વિષ્ણુશ્ શક્રસ્ સ્વર્ગે સહામરૈઃ ।
પાતાલે દાનવાધીશ ઇતિ તસ્થુર્ ગતજ્વરાઃ ॥

એષા તે કથિતા રામ નિશ્શેષમલનાશિની ।
પ્રાહ્લાદી બોધસમ્પ્રાપ્તિર્ ઐન્દવદ્રવશીતલા ॥

ય એતાં માનવા લોકે બહુદુષ્કૃતિનો ઽપિ હિ ।
ધિયા વિચારયિષ્યન્તિ તે પ્રાપ્સ્યન્ત્ય્ અચિરાત્ પદમ્ ॥

સામાન્યેન વિચારેણ ક્ષયમ્ આયાતિ દુષ્કૃતમ્ ।
યોગવાક્યવિચારેણ કો ન યાતિ પરં પદમ્ ॥

અજ્ઞાનમ્ ઉચ્યતે પાપં તદ્ વિચારેણ નશ્યતિ ।
પાપમૂલચ્છિદં તસ્માદ્ વિચારં ન પરિત્યજેત્ ॥

ઇમાં પ્રહ્લાદસંસિદ્ધિં પ્રવિચારયતાં નૃણામ્ ।
સપ્તજન્મકૃતં પાપં ક્ષયમ્ આપ્નોત્ય્ અસંશયમ્ ॥

પરે પદે પરિણતં પાઞ્ચજન્યસ્વનૈર્ મનઃ ।
કથં પ્રબુદ્ધં ભગવન્ પ્રહ્લાદસ્ય મહાત્મનઃ ॥

દ્વિવિધા મુક્તતા લોકે સમ્ભવત્ય્ અનઘાકૃતે ।
સદેહૈકા વિદેહાન્યા વિભાગો ઽયં તયોશ્ શૃણુ ॥

અસંસક્તમતેર્ યસ્ય ત્યાગાદાનેષુ કર્મણામ્ ।
નૈષણા તત્સ્થિતિં વિદ્ધિ ત્વં જીવન્મુક્તતામ્ ઇહ ॥

સૈવ દેહક્ષયે રામ પુનર્જનનવર્જિતા ।
વિદેહમુક્તતા પ્રોક્તા તત્સ્થા નાયાન્તિ દૃશ્યતામ્ ॥

ભૃષ્ટબીજોપમા ભૂયોજન્માઙ્કુરવિવર્જિતા ।
હૃદિ જીવદ્વિમુક્તાનાં શુદ્ધા ભવતિ વાસના ॥

પાવની પરમોદારા સત્ત્વમાત્રાનુપાતિની ।
આત્મધ્યાનમયી નિત્યં સુષુપ્તસ્થેવ તિષ્ઠતિ ॥

અપિ વર્ષસહસ્રાન્તે તે તયૈવાન્તરસ્થયા ।
સતિ દેહે પ્રબુધ્યન્તે જીવન્મુક્તા રઘૂદ્વહ ॥

પ્રહ્લાદો ઽન્તસ્સ્થયા શુદ્ધસત્ત્વવાસનયા સ્વયા ।
બોધમ્ આપ મહાબાહો શઙ્ખશબ્દાવબુદ્ધયા ॥

હરિર્ આત્મા હિ ભૂતાનાં તસ્ય યત્ પ્રતિભાસતે ।
તત્ તથૈવ ભવત્ય્ આશુ સર્વત્રાત્મૈવ કારણમ્ ॥

પ્રબોધમ્ એતુ પ્રહ્લાદો યદૈવેતિ વિચિન્તિતમ્ ।
નિમેષાદ્ વાસુદેવેન તદૈવ તદ્ ઉપસ્થિતમ્ ॥

આત્મન્ય્ અકારણેનૈવ ભૂતાનાં કારણેન ચ ।
સૃષ્ટ્યર્થં વપુર્ આત્તં તદ્ વાસુદેવીયમ્ આત્મના ॥

આત્માવલોકનેનાશુ માધવઃ પરિદૃશ્યતે ।
માધવારાધનેનાશુ સ્વયમ્ આત્માવલોક્યતે ॥

એતાં દૃષ્ટિમ્ અવષ્ટભ્ય રાઘવાત્માવલોકને ।
વિહરાશુ વિરાડાત્મા પદં પ્રાપ્સ્યસિ શાશ્વતમ્ ॥

સુખાસારવતી રામ સંસારપ્રાવૃડ્ આતતા ।
જાડ્યં દદાતિ પરમં વિચારાર્કમ્ અપશ્યતઃ ॥

પ્રસાદાદ્ આત્મનો વિષ્ણોર્ માયેયમ્ અતિભાસુરા ।
પ્રબાધતે ન ધીરાંસ્ તુ યક્ષી મન્ત્રવતો યથા ॥

આત્મેચ્છયૈવ ઘનતાં સમુપાગતાન્તર્ આત્મેચ્છયૈવ તનુતામ્ ઉપયાતિ કાલે ।
સંસારજાલરચનેયમ્ અનન્તમાયા જ્વાલેવ વાતકલયાનઘ પાવકસ્ય ॥