મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.4

મેઘગમ્ભીરયા વાચા વિસ્રબ્ધપદસુન્દરમ્ ।
ઇદં દશરથો વાક્યમ્ ઉવાચ મુનિનાયકમ્ ॥

ભગવન્ હ્યસ્તનેન ત્વં વાક્યસન્દર્ભજન્મના ।
કચ્ચિન્ મુક્તો ઽસિ ખેદેન તપઃકાર્શ્યાતિશાયિના ॥

હ્યસ્ ત્વયોક્તો ય આનન્દી વિવિક્તો વચસાં ગણઃ ।
અમૃતાવર્ષણેનેવ તેનેહાશ્વાસિતા વયમ્ ॥

ચન્દ્રાંશવ ઇવોત્સાર્ય તમાંસ્ય્ અમૃતનિર્મિતાઃ ।
અન્તશ્ શીતલયન્ત્ય્ એતા મહતામ્ અમલા ગિરઃ ॥

અપૂર્વાહ્લાદદાયિન્ય ઉચ્ચૈસ્તરપદાશ્રયાઃ ।
અતિમોહાપહારિણ્યસ્ સૂક્તયો ઽમૃતવૃષ્ટયઃ ॥

આત્મરત્નાવલોકૈકદીપિકા પારમાર્થિકી ।
યસ્માદ્ ઉક્તિલતોદેતિ સ વન્દ્યસ્ સજ્જનદ્રુમઃ ॥

દુરીહિતં દુર્વિહિતં સર્વં સજ્જનસૂક્તયઃ ।
પ્રમાર્જયન્તિ શીતાંશોસ્ તમસ્કાણ્ડમ્ ઇવાંશવઃ ॥

તૃષ્ણાલોભાદયો ઽસ્માકં સંસારનિગડા મુને ।
તવોક્ત્યા તનુતાં યાતાશ્ શરદીવાસિતામ્બુદાઃ ॥

સમ્પ્રવૃત્તા વયં દ્રષ્ટુમ્ આત્માનમ્ અપકલ્મષમ્ ।
રસાઞ્જનાનીતદૃશો જાત્યન્ધા ઇવ કાઞ્ચનમ્ ॥

સંસારવાસનાનામ્ની મિહિકા હૃદયામ્બરે ।
પ્રવૃત્તા તનુતાં ગન્તું ત્વદુક્તિશરદેહ નઃ ॥

મુને મન્દારમઞ્જર્યસ્ તરઙ્ગા વામૃતામ્ભસઃ ।
ન તથાહ્લાદયન્ત્ય્ અન્તર્ યથોદારધિયાં ગિરઃ ॥

યદ્ યદ્ રાઘવ સંયાતિ મહાજનસપર્યયા ।
દિનં તદ્ ઇહ સાલોકં શેષાસ્ ત્વ્ અન્ધા દિનાલયઃ ॥

રામ રાજીવપત્ત્રાક્ષ પ્રકૃતાર્થદિદૃક્ષયા ।
મુનિમ્ આબોધય પુનઃ પ્રસાદે સમવસ્થિતમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તે ભૂભૃતા તત્ર રામાભિમુખમ્ આસ્થિતઃ ।
ઉવાચેદમ્ ઉદારાત્મા વસિષ્ઠો ભગવાન્ મુનિઃ ॥

રાઘવ સ્વકુલૈકેન્દો તં મયોક્તં મહામતે ।
કચ્ચિત્ સ્મરસિ વાક્યાર્થં પૂર્વાપરવિચારિતમ્ ॥

ઉત્પત્તીનાં વિચિત્રાણાં સત્ત્વાદિગુણભેદતઃ ।
કચ્ચિત્ સ્મરસિ સર્વાસાં વિભાગમ્ અરિમર્દન ॥

કચ્ચિત્ સર્વમ્ અસર્વં ચ સદ્ અસચ્ ચ સદોદિતમ્ ।
રૂપં સ્મરસિ દેવસ્ય વિમલં પરમાત્મનઃ ॥

યથેદમ્ ઉદિતં વિશ્વં વિશ્વેશાદ્ ઈશ્વરેશ્વરાત્ ।
કચ્ચિત્ સ્મરસિ તત્ સાધો સાધુવાદૈકભાજન ॥

રૂપં કચ્ચિદ્ અવિદ્યાયાઃ ફલ્ગુભઙ્ગુરમ્ આતતમ્ ।
અનન્તમ્ અન્તવચ્ ચૈવ સમ્યક્ સ્મરસિ સન્મતે ॥

ચિત્તમ્ એવ નરો નાન્યદ્ ઇતિ યત્ પ્રતિપાદિતમ્ ।
લવણાદિવિચારેણ કચ્ચિત્ સ્મરસિ સાધુ તત્ ॥

વાક્યાર્થશ્ ચાખિલઃ કચ્ચિત્ ત્વયા રામ વિચારિતઃ ।
હ્યસ્તનસ્ય વિચારસ્ય રાત્રૌ હૃદિ નિવેશિતઃ ॥

ભૂયો ભૂયઃ પરામૃષ્ટં હૃદયે સુનિયોજિતમ્ ।
પ્રયોજનં ફલત્ય્ ઉચ્ચૈર્ ન હેલાહતસંસ્થિતિ ॥

ભાજનં ત્વં વિવિક્તાનાં વચસાં શુદ્ધિશાલિનામ્ ।
વિવિક્તહૃદયો વેણુર્ મુક્તાનામ્ ઇવ માનદ ॥

કમલાસનપુત્રેણ મુનિના સુમહૌજસા ।
એવંવિતીર્ણાવસરો રામો વાક્યમ્ ઉવાચ હ ॥

ભગવન્ સર્વધર્મજ્ઞ તવૈવૈતદ્ વિજૃમ્ભિતમ્ ।
યદ્ અહં પરમોદારં બુદ્ધવાન્ વચનં તવ ॥

યદ્ આદિશસિ તત્ સર્વં તથૈવ ન તદ્ અન્યથા ।
અપાસ્તનિદ્રેણ મયા વાક્યાર્થો નિશિ ચિન્તિતઃ ॥

ભવાન્ધકારક્ષતયે ભવતોર્વીવિવસ્વતા ।
હ્યઃ પ્રસારિતમ્ આહ્લાદિ વાગ્રશ્મિપટલં પ્રભો ॥

તદ્ અદીનમ્ અદીનાત્મન્ સર્વમ્ અન્તઃકૃતં મયા ।
રમ્યં પુણ્યં વિચિત્રં ચ રત્નવૃન્દમ્ ઇવાબ્ધિના ॥

હિતાનુબન્ધિ હૃદ્યં ચ પુણ્યમ્ આનન્દસાધનમ્ ।
શિરસા ધ્રિયતે કૈર્ નો સિદ્ધ્યૈ ત્વદનુશાસનમ્ ॥

પ્રક્ષીયમાણસંસારનીહારાવરણા વયમ્ ।
પ્રસન્નાસ્ ત્વત્પ્રસાદેન વર્ષાન્ત ઇવ વાસરાઃ ॥

આપાતમધુરારમ્ભં મધ્યે સૌભાગ્યવર્ધનમ્ ।
અનુત્તમફલોદર્કં પુણ્યં ત્વદનુશાસનમ્ ॥

વિકાસિ સિતમ્ અમ્લાનમ્ આહ્લાદિ મુદિતાશયમ્ ।
ત્વદ્વચઃકુસુમં નિત્યં શ્રીમત્ફલદમ્ અસ્તુ નઃ ॥

સકલશાશ્વતશાસ્ત્રવિશારદ પ્રસૃતપુણ્યજલૈકમહાહ્રદ ।
ભજ ભૃશં વિતતવ્રત સમ્પ્રતિ પ્રસૃતતાં હતકિલ્બિષ માં પ્રતિ ॥