મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.38

અથાખિલજગજ્જાલક્રમપાલનદેવનઃ ।
ક્ષીરોદનગરે શેષશય્યાસનગતો હરિઃ ॥

પ્રાવૃણ્નિદ્રાવ્યુપરમે દેવાર્થમ્ અરિસૂદનઃ ।
ધિયા વિલોકયામ્ આસ કદાચિજ્ જાગતીં સ્થિતિમ્ ॥

ત્રૈવિષ્ટપં સ્વમનસા પાર્થિવં ચાવલોક્ય સઃ ।
આચારમ્ આજગામાશુ પાતાલમ્ અરિપાલિતમ્ ॥

તત્ર સ્થિરસમાધાનસ્થિતે પ્રહ્લાદદાનવે ।
દૃષ્ટ્વાપદમ્ અરીન્દ્રસ્ય પુરે પ્રૌઢિમ્ ઉપાગતામ્ ॥

વ્યાલતલ્પતલસ્થસ્ય ક્ષીરોદાર્ણવશાયિનઃ ।
શઙ્ખચક્રગદાપાણેર્ દેહસ્યાન્તરચારિણા ॥

પદ્માસનસ્થસ્ય મનશ્શરીરેણાતિભાસ્વતા ।
ઇદં સઞ્ચિન્તયામ્ આસ ત્રૈલોક્યાબ્જમહાલિના ॥

પ્રહ્લાદે પદવિશ્રાન્તે પાતાલે ગતનાયકે ।
કષ્ટં સૃષ્ટિર્ ઇયં પ્રાયો નિર્દૈત્યત્વમ્ ઉપાગતા ॥

દૈત્યાભાવે સુરશ્રેણી નિર્જિગીષુપદં ગતા ।
શમમ્ એષ્યત્ય્ અદૃષ્ટાબ્દપટલેવ સરિદ્ વરા ॥

મોક્ષાખ્યં વિગતદ્વન્દ્વં તતો યાસ્યતિ તત્ પદમ્ ।
ક્ષીણાભિમાના વિરસા લતેવ પરિશુષ્કતામ્ ॥

દેવૌઘે શાન્તિમ્ આયાતે ભુવિ યજ્ઞતપઃક્રિયાઃ ।
અદેવત્વફલાસ્ સર્વાશ્ શમમ્ એષ્યન્ત્ય્ અસંશયમ્ ॥

ક્રિયાસ્વ્ અથોપશાન્તાસુ ભૂલોકો ઽસ્તમ્ ઉપૈષ્યતિ ।
અસંસારપ્રસઙ્ગો ઽથ શેષો ઽપ્ય્ અર્થો ભવિષ્યતિ ॥

આકલ્પાન્તં ત્રિભુવનં યદ્ ઇદં નિર્મિતં મયા ।
લયમ્ એષ્યત્ય્ અકાલે તત્ તાપે હિમકણો યથા ॥

કિમ્ એવમ્ અસ્મિન્ન્ આભાસે વિલીય ક્ષયમ્ આગતે ।
કૃતં મયેહ ભવતિ સ્વલીલાક્ષયકારિણા ॥

તતો ઽહમ્ અપિ શૂન્યે ઽસ્મિન્ નષ્ટચન્દ્રાર્કતારકે ।
વપુઃપ્રશાન્તિમ્ આદાય સ્થિતિમ્ એષ્યામિ તત્પદે ॥

અકાણ્ડ એવમ્ એવં હિ જગત્ય્ ઉપશમં ગતે ।
નેહ શ્રેયો ઽનુપશ્યામિ મન્યે જીવન્તુ દાનવાઃ ॥

દૈત્યોદ્વેગેન વિબુધાસ્ તતો યજ્ઞતપઃક્રિયાઃ ।
તેન સંસારસંસ્થાનમ્ અસંસારક્રમો ઽન્યથા ॥

તસ્માદ્ રસાતલં ગત્વા યથાવત્ સ્થાપયામ્ય્ અહમ્ ।
સ્વે ક્રમે દાનવાધીશમ્ ઋતુઃ પુનર્ ઇવ દ્રુમમ્ ॥

વિના પ્રહ્લાદમ્ અથ ચેદ્ ઇતરં દાનવેશ્વરમ્ ।
કરોમિ તદ્ અસૌ મન્યે દેવાન્ ઉત્સાદયિષ્યતિ ॥

પ્રહ્લાદસ્ય ત્વ્ અયં દેહઃ પશ્ચિમઃ પાવનો મહાન્ ।
આકલ્પમ્ ઇહ વસ્તવ્યં દેહેનાનેન તેન ચ ॥

એવં હિ નિયતિર્ દૈવી નિશ્ચિતા પારમેશ્વરી ।
પ્રહ્લાદેન યથાકલ્પં સ્થાતવ્યમ્ ઇહ દેહિના ॥

તસ્માત્ તમ્ એવ ગત્વાશુ દૈત્યેન્દ્રં બોધયામ્ય્ અહમ્ ।
ગર્જન્ ગિરિદરીસુપ્તં મયૂરમ્ ઇવ વારિદઃ ॥

જીવન્મુક્તસમાધિસ્થઃ કરોત્વ્ અસુરનાથતામ્ ।
મણિર્ મુક્તમનસ્કારઃ પ્રતિબિમ્બક્રિયામ્ ઇવ ॥

ન વિનશ્યતિ સર્ગો ઽયમ્ એવં સહ સુરાસુરૈઃ ।
ભવિષ્યતિ ચ નાદ્વન્દ્વં તન્ મે ક્રીડા ભવિષ્યતિ ॥

સર્ગક્ષયોદયાવ્ એતૌ સુસમૌ મમ યદ્ય્ અપિ ।
તથાપીદં યથાસંસ્થં ભવત્વ્ અન્યેન કિં મમ ॥

ભાવાભાવેષુ યત્ તુલ્યં તન્નાશે તત્સ્થિતૌ ચ વા ।
યઃ પ્રયત્નઃ કુબુદ્ધિત્વાત્ તદ્ વ્યોમહનનં ભવેત્ ॥

તસ્માત્ પ્રયામિ પાતાલં બોધયામ્ય્ અસુરેશ્વરમ્ ।
સ્થૈર્યં નયામિ સંસારં લીલાં સમ્પાદયામ્ય્ અહમ્ ॥

અસુરપુરમ્ અવાપ્ય પ્રોદ્ધતાચારઘોરં કમલમ્ ઇવ વિવસ્વાન્ દૈત્યમ્ ઉદ્બોધયામિ ।
જગદ્ ઇદમ્ અખિલાસ્થં સ્થૈર્યમ્ અભ્યાનયામિ ઘનવિધિર્ ઇવ શૈલે ચઞ્ચલં મેઘજાલમ્ ॥