મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.32

પ્રહ્લાદ ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય કૃત્વા નારાયણીં તનુમ્ ।
પુનસ્ સઞ્ચિન્તયામ્ આસ પૂજાર્થમ્ અસુરદ્વિષઃ ॥

વપુષો વૈષ્ણવાદ્ અસ્માન્ મરુન્મૂર્તિઃ પરાપરઃ ।
અયં પ્રાણપ્રવાહેણ બહિર્ વિષ્ણુસ્ સ્થિતો ઽપરઃ ॥

વૈનતેયસમારૂઢસ્ સ્ફુટશક્તિચતુષ્ટયઃ ।
શઙ્ખચક્રગદાપાણિશ્ શ્યામલાઙ્ગશ્ ચતુર્ભુજઃ ॥

ચન્દ્રાર્કનયનશ્ શ્રીમાન્ કાન્તનન્દકનન્દનઃ ।
પદ્મપાણિર્ વિશાલાક્ષશ્ શાર્ઙ્ગધન્વા મહાદ્યુતિઃ ॥

તદ્ એનં પૂજયામ્ય્ આશુ પરિવારસમન્વિતમ્ ।
સપર્યયા મનોમય્યા સર્વસમ્ભારરમ્યયા ॥

તત એનં મહાદેવં પૂજયિષ્યામ્ય્ અહં પુનઃ ।
પૂજયા બાહ્યસમ્ભોગમહત્યા બહુરત્નયા ॥

પ્રહ્લાદ ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય સમ્ભારભરભારિણા ।
મનસા પૂજયામ્ આસ માધવં કમલાધવમ્ ॥

રત્નાર્ઘપાત્રપટલૈશ્ ચન્દનાદિવિલેપનૈઃ ।
ધૂપૈર્ દીપૈર્ વિચિત્રૈશ્ ચ નાનાવિભવભૂષણૈઃ ॥

મન્દારમાલાવલનૈર્ હેમાબ્જપટલોત્કરૈઃ ।
કલ્પવૃક્ષલતાગુચ્છૈ રત્નસ્તબકમણ્ડલૈઃ ॥

પલ્લવૈર્ દેવવૃક્ષાણાં નાનાકુસુમદામભિઃ ।
કિઙ્કિરાતૈર્ બુકૈઃ કુન્દૈશ્ ચણ્પકૈર્ અસિતોત્પલૈઃ ॥

કલ્હારૈઃ કુમુદૈઃ કાશૈઃ ખર્જૂરૈશ્ ચૂતકિંશુકૈઃ ।
અશોકૈર્ મદનૈર્ બિલ્વૈઃ કર્ણિકારૈઃ કિરાતકૈઃ ॥

કદમ્બૈઃ કુકુરૈર્ નીપૈસ્ સિન્ધુવારૈસ્ સયૂથિકૈઃ ।
પારિભદ્રૈર્ ગુગ્ગુલુભિર્ વિદુલૈઃ કુય્યકોત્કરૈઃ ॥

પ્રિયઙ્ગુપટલૈઃ પાટૈઃ પાટલૈર્ ધાતુપાટલૈઃ ।
આમ્રૈર્ આમ્રાતકૈર્ ભવ્યૈર્ હરીતકવિભીતકૈઃ ॥

સાલતાલતમાલાનાં લતાકુસુમપલ્લવૈઃ ।
કોમલૈઃ કલિકાજાલૈસ્ સહકારૈસ્ સકુઙ્કુમૈઃ ॥

કેતકૈસ્ સપ્તપર્ણૈશ્ ચ તથેરામઞ્જરીગણૈઃ ।
વિચિત્રપાલીવતજૈર્ નાનાટઙ્કતરૂદ્ભવૈઃ ॥

મનોહરારુકોદ્ભૂતૈર્ માલતીમાધવીગણૈઃ ।
નવશેફાલિકાજાલૈસ્ સુવર્ણસુમનોહરૈઃ ॥

ભક્ષ્યૈર્ ભોજ્યૈસ્ તથા પાનૈર્ લેહ્યૈઃ પેયૈશ્ ચ પિચ્છિલૈઃ ।
રસૈઃ ફલૈઃ પલ્લવૈશ્ ચ વિવિધાસ્વાદજાતિભિઃ ॥

અંશુકૈશ્ શયનૈર્ યાનૈર્ મહાર્હૈર્ હેમવિષ્ટરૈઃ ।
ગેયૈર્ નૃત્તૈર્ વાદનૈશ્ ચ મહાર્હલલનાગણૈઃ ॥

ઉદ્યાનોપવનાભોગસમગ્રવિભવાર્પણૈઃ ।
સર્વસૌન્દર્યસમ્માનૈસ્ સ્વયમ્ આત્માર્પણૈર્ અપિ ॥

હરિં પરમયા ભક્ત્યા જગદ્વિભવભવ્યયા ।
મનસા પૂજયામ્ આસ પ્રહ્લાદો ઽન્તઃપુરે પતિમ્ ॥

અથ દેવગૃહે તસ્મિન્ બાહ્યાર્થૈઃ પરિપૂર્ણયા ।
પૂજયા પૂજયામ્ આસ દાનવેશો જનાર્દનમ્ ॥

બહિર્દૃશ્યેન તેનૈવ ક્રમેણ પરમેશ્વરમ્ ।
પુનઃ પુનઃ પૂજયિત્વા તુષ્ટિમાન્ દાનવો ઽભવત્ ॥

તતસ્ તતઃ પ્રભૃત્ય્ એવ પ્રહ્લાદઃ પરમેશ્વરમ્ ।
તથૈવ પ્રત્યહં ભક્ત્યા પૂજયામ્ આસ પૂર્ણયા ॥

અથ તસ્મિન્ પુરે દૈત્યાસ્ તતઃ પ્રભૃતિ વૈષ્ણવાઃ ।
સર્વ એવાભવન્ ભવ્યા રાજા હ્ય્ આચારકારણમ્ ॥

જગામ વાર્ત્તા ગગનં દેવલોકમ્ અથો હરિમ્ ।
વિષ્ણોર્ દ્વેષં પરિત્યજ્ય ભક્તા દૈત્યાસ્ સ્થિતા ઇતિ ॥

દેવા વિસ્મયમ્ આજગ્મુશ્ શક્રાદ્યાસ્ સમરુદ્ગણાઃ ।
ગૃહીતા વૈષ્ણવી ભક્તિર્ દૈત્યૈઃ કિમ્ ઇતિ રાઘવ ॥

ક્ષીરોદે ભોગિભોગસ્થં વિબુધા વિસ્મયાકુલાઃ ।
જગ્મુર્ અમ્બરમ્ ઉત્સૃજ્ય હરિમ્ આહવશાલિનં ॥

તત્રૈતં દૈત્યવૃત્તાન્તં કથયામ્ આસુર્ અસ્ય તે ।
પપ્રચ્છુશ્ ચૈનમ્ આસીનમ્ અપૂર્વાશ્ચર્યવિસ્મયાત્ ॥

કિમ્ એતદ્ ભગવન્ દૈત્યા વિરુદ્ધા યે સદૈવ તે ।
તે હિ ત્વન્મયતાં યાતા માયેયમ્ ઇતિ ભાવ્યતે ॥

ક્વ કિલાત્યન્તદુર્વૃત્તા દાનવા દલિતાદ્રયઃ ।
ક્વ પાશ્ચાત્યમહાજન્મલભ્યા ભક્તિર્ જનાર્દને ॥

પ્રાકૃતો ગુણવાઞ્ જાત ઇત્ય્ એષા ભગવન્ કથા ।
અકાલપુષ્પમાલેવ સુખાયોદ્વેજનાય ચ ॥

નોપપન્નં હિ યદ્ યત્ર તત્ર તન્ ન વિરાજતે ।
મધ્યે કાચકલાપસ્ય મહામૂલ્યો મણિર્ યથા ॥

યો યો યાદૃગ્ગુણો જન્તુસ્ સ તામ્ એવૈતિ સંસ્થિતિમ્ ।
સદૃશેષ્વ્ અપ્ય્ અજેષુ શ્વા ન મન્યે રમતે ક્વચિત્ ॥

ન તથા દુઃખયન્ત્ય્ અઙ્ગે મજ્જન્ત્યો વજ્રસૂચયઃ ।
વૈસાદૃશ્યેન સમ્બદ્ધા યથૈતા વસ્તુદૃષ્ટયઃ ॥

યદ્ યત્ર ક્રમસમ્પ્રાપ્તમ્ ઉપપન્નમ્ અનિન્દિતમ્ ।
તદ્ એવ રાજતે તત્ર જલે ઽમ્ભોજં ન તુ સ્થલે ॥

ક્વાધમઃ પ્રાકૃતારમ્ભો હીનકર્મરતિસ્ સદા ।
વરાકો દાનવસ્ તુચ્છજાતિર્ ભક્તિઃ ક્વ વૈષ્ણવી ॥

કમલિની પરુષોષરભૂગતા સુખયતીહ યથા ન દુરાશ્રયા ।
દનુસુતો ઽપિ હિ માધવભક્તિમાન્ ઇતિ કથા ન તથેશ સુખાય નઃ ॥