મોક્ષોપાય · અધ્યાય 4.8
ઇતિ નિર્ણીય દૈત્યેન્દ્રો દામવ્યાલકટાન્વિતામ્ ।
સેનાં સમ્પ્રેષયામ્ આસ ભૂતલં દેવનાશિનીમ્ ॥
દૈત્યાસ્ સાગરકુઞ્જેભ્યઃ કન્દરેભ્યસ્ સુરાચલાત્ ।
ઉદગુર્ ભીમનિર્હ્રાદાસ્ સપક્ષગિરિલીલયા ॥
રોદસીકુહરં હસ્તપ્રહારહતભાસ્કરમ્ ।
દાનવાઃ પૂરયામ્ આસુર્ દામવ્યાલકટેરિતાઃ ॥
અથોત્તસ્થુર્ નિકુઞ્જેભ્યઃ કન્દરેભ્યસ્ સુરાચલાત્ ।
પ્રલયાન્ત ઇવાક્ષુબ્ધા ભીતાસ્ સ્વર્વાસિનાં ગણાઃ ॥
દેવાસુરપતાકિન્યોસ્ તદ્ યુદ્ધમ્ અભવત્ તયોઃ ।
અકાલોલ્બણકલ્પાન્તભીષણં ભુવનાન્તરે ॥
પેતુઃ પ્રલયપર્યસ્તસચન્દ્રાર્કાદ્રિવદ્ દિવઃ ।
શિરાંસિ કુણ્ડલોદ્વાન્તતેજઃપીતતમાંસ્ય્ અધઃ ॥
જુઘૂર્ણુર્ ભટનિર્મુક્તસિંહનાદવિરાવિતાઃ ।
પ્રલયાનિલસમ્પૂરૈસ્ સાટ્ટહાસા ઇવાદ્રયઃ ॥
રેજુર્ આત્મશિલાતુલ્યહેતિપાતાર્તવૃત્તયઃ ।
કુલાચલતટા ભીતવિભ્રાન્તહરિમણ્ડલાઃ ॥
તેરુઃ પરસ્પરાઘાતહતહેતિસમુત્થિતાઃ ।
લોલાનલકણાઃ કલ્પવિશીર્ણા ઇવ તારકાઃ ॥
વિલેસૂ રક્તમાંસૌઘપૂર્ણૈકાર્ણવતીરગાઃ ।
કલ્પતાલતનૂત્તાલા વેતાલાસ્ તારતાલિનઃ ॥
પ્રસ્ફુરદ્રુધિરાસારશાન્તપાંસુપયોધરે ।
વ્યોમ્નિ હેતિહતક્ષુણ્ણમૌલિકુણ્ડલકોટયઃ ॥
બભૂવુર્ ભાસ્કરાકારૈઃ કલ્પપાદપબાહુભિઃ ।
પ્રહારદલિતાદ્રીન્દ્રૈર્ દૈત્યૈર્ નિર્વિવરા દિશઃ ॥
જગ્મુર્ જ્વલદસિવ્રાતપાતપાટિતભિત્તયઃ ।
કણપ્રકરતાં શૈલાઃ કલ્પાગ્નિવલિતા ઇવ ॥
દેવાસ્ તેજસ્ સમાજગ્મુર્ અશ્વમેધૈધિતા ઇવ ।
અસુરાન્ અનુસસ્રુસ્ તાઞ્ જલદાન્ ઇવ વાયવઃ ॥
જગૃહુસ્ તાન્ અથાક્રમ્ય જરદાખૂન્ ઇવોતવઃ ।
રેજુસ્ સુરાસુરાઃ ફુલ્લવનલોલાદ્રિવદ્ દિવિ ॥
તે ઽન્યોઽન્યં પૂરયામ્ આસુશ્ શસ્ત્રપૂરૈર્ દિશો દશ ।
વનાનિ કુસુમવ્રાતૈસ્ સુમેરોર્ ઇવ મારુતાઃ ॥
ઘોરં સમભવદ્ યુદ્ધં દેવદાનવસૈન્યયોઃ ।
રોદોરન્ધ્રોડુમ્બરાન્તર્ મહામષકસઙ્ઘયોઃ ॥
અથોદપતદ્ ઉન્નાસૈર્ લોકપાલેભમણ્ડલૈઃ ।
કલ્પાભ્રૈઃ પૂરિતાકારો દારુણસ્ સમરારવઃ ॥
પિણ્ડગ્રહેણ નભસિ ભૂભાગ ઇવ કુટ્ટિમમ્ ।
મુષ્ટિગ્રાહ્યો મહામેઘમન્થરોદરપીવરઃ ॥
પ્રથમાપાતસમ્પિષ્ટશસ્ત્રશૈલરટત્તટઃ ।
સ્ફુટદ્ધૃદયનિસ્સત્ત્વકર્કશાક્રન્દઘર્ઘરઃ ॥
પ્રલયપ્રત્યયોલ્લાસિકલ્પાભ્રારવબૃંહણઃ ।
દ્વાદશાદિત્યસઙ્ઘટ્ટદ્રવત્કાઞ્ચનસન્નિભઃ ॥
બ્રહ્માણ્ડકુડ્યસઙ્ઘટ્ટાત્ પરાવૃત્યાવનિં ગતઃ ।
મહાસ્રોતઃપયઃપૂરસ્ સેત્વાહત ઇવાકરમ્ ॥
ચલત્સપક્ષશૈલેન્દ્રપક્ષવાતબલધ્વનિઃ ।
કઠિનાપૂરણોડ્ડીનસ્ફુટચ્છૈલેન્દ્રકન્દરઃ ॥
મન્દરોદ્ધૂતદુગ્ધાબ્ધિસઙ્ક્ષોભસદૃશાંશકઃ ।
પ્રતિશ્રુદ્ઘુઙ્ઘુમાસ્ફોટઘટ્ટિતદ્વીપજન્તુભૂઃ ॥
સેનયોઃ ક્રુદ્ધયોર્ આસીદ્ યુદ્ધમ્ ઉદ્ધતદાનવમ્ ।
નિષ્પિષ્ટનગરગ્રામગિરિકાનનમાનવમ્ ॥
મહાહેતિશતચ્છિન્નદાનવાચલપૂર્ણદિક્ ।
અન્યોઽન્યહતહેત્યદ્રિચૂર્ણપૂર્ણામ્બરોદરમ્ ॥
ભુસુણ્ડીમણ્ડલાસ્ફોટસ્ફુટન્મેરુશિરશ્શતમ્ ।
શરમારુતનિર્લૂનદૈત્યદેવાસુરામ્બુજમ્ ॥
ચક્રાવર્તશતભ્રાન્તદેવદૈત્યજરત્તૃણમ્ ।
સેનાપ્રવાહકલ્લોલવલનાવલિતામ્બરમ્ ॥
હેત્યદ્રિપાતનિષ્પિષ્ટપતદ્વૈમાનિકવ્રજમ્ ।
હસ્તાનીતાબ્ધિવાર્યોઘપ્લાવિતવ્યોમપત્તનમ્ ॥
વહન્મહાસ્ત્રાવર્તાસિશૂલશક્તિનદીશતમ્ ।
શૈલપક્ષોદ્ભટાસ્ફોટજડબ્રહ્માણ્ડમણ્ડપમ્ ॥
દૈત્યપાર્ષ્ણિપ્રહારૌઘપતલ્લોકેશપત્તનમ્ ।
નારીહલહલારાવરવત્કનકમન્દિરમ્ ॥
લુઠદ્દૈત્યાચલોદ્ધૂતમત્તાર્ણવજલાદ્રિભિઃ ।
ધૌતરક્તનભોયોધમુક્તનાદદ્રવદ્વ્રજમ્ ॥
લોકપાનેકપામ્ભોદચ્છન્નચ્છન્નાર્યમાન્વિતમ્ ।
પુનસ્ સુરાસુરોદ્દ્યોતૈર્ દૃષ્ટસૈન્યકુલાકુલમ્ ॥
સપક્ષપર્વતાકારદાનવાદ્રિગમાગમૈઃ ।
વહત્પચપચાશબ્દભૂરિભાઙ્કરભીષણમ્ ॥
આયુધાદ્રિવિભિન્નાગ્રદૈત્યપર્વતનિર્ઝરૈઃ ।
રક્તૈર્ અરુણિતાશેષવસુધાર્ણવપર્વતમ્ ॥
ઉત્સન્નરાષ્ટ્રનગરવિપિનગ્રામગહ્વરૈઃ ।
વૃતાસઙ્ખ્યાસુરેભાશ્વમનુષ્યરથપર્વતમ્ ॥
સુતાલોત્તાલનારાચરાજિરેચિતચારણમ્ ।
કલ્પાભ્રપટલાસારધારાદલિતપર્વતમ્ ॥
મુષ્ટિપ્રહારપિષ્ટાંસમત્તૈરાવણવારણમ્ ।
મહાશનિવિનિષ્પેષપિષ્ટોડ્ડીનકુલાચલમ્ ॥
કુપિતાગ્નિજ્વલજ્જ્વાલાજાલૈર્ જ્વલિતદાનવમ્ ।
એકાઞ્જલિપુટાનીતસમુદ્રોત્સાદિતાનલમ્ ॥
ચાન્દ્રશૈત્યાદિસમ્ભારશિલીકૃતમહાજલમ્ ।
વનવ્યૂહેન્ધનાગ્ન્યર્ચિર્દ્રાવિતામ્બુશિલોચ્ચયમ્ ॥
અસ્ત્રનિર્મિતદુર્વારતમઃકલ્પાન્તરાત્રિકમ્ ।
માયાસૂર્યગણોદ્દ્યોતપીતાતનુતમઃપટમ્ ॥
માયાગ્નિવર્ષનિપતત્કલ્પાન્તગણવર્ષણમ્ ।
સધ્રીઙ્કારાગ્નિપવનશસ્ત્રસઙ્ઘટ્ટકર્ષણમ્ ॥
વજ્રવર્ષવિનિર્ધૂતશૈલવર્ષાસ્ત્રસમ્ભવમ્ ।
નિદ્રાબોધાસ્ત્રયુદ્ધાઢ્યં સવર્ષાવગ્રહાસ્ત્રકમ્ ॥
વહત્ક્રકચવૃક્ષાસ્ત્રં જલાગ્ન્યસ્ત્રરણાન્વિતમ્ ।
બ્રહ્માસ્ત્રયુદ્ધવિષમં તમસ્તેજોઽસ્ત્રશારિતમ્ ॥
અસ્ત્રોદ્ગીર્ણાયુધાનીકનીરન્ધ્રસકલામ્બરમ્ ।
શિલાવર્ષાસ્ત્રવલિતં વહ્નિવર્ષાસ્ત્રભાસુરમ્ ॥
પતાકામૃષ્ટશશિકૈશ્ ચક્રચીત્કારગર્જિતૈઃ ।
મુહૂર્તેન રથૈર્ લઙ્ઘિતોદયાસ્તમયાચલમ્ ॥
વજ્રપ્રહારાવિરતમ્રિયમાણમહાસુરમ્ ।
શુક્રામરમહાવિદ્યાજાયમાનાપરાસુરમ્ ॥
શુભગ્રહમહાકેતુપાલિતાનામ્ ઇતસ્ તતઃ ।
ઉત્પાતમઙ્ગલૌઘાનાં યુદ્ધૈર્ ઉદ્ધતકન્ધરમ્ ॥
સાદ્રિખોર્વીસમુદ્રદ્યુ જગદ્ રુધિરવારિભિઃ ।
ફુલ્લૈકકિંશુકવનં કુર્વદ્ દુર્વારવૈરતઃ ॥
પર્વતપ્રતિમાસઙ્ખ્યશવપૂર્ણમહાર્ણવમ્ ।
સમગ્રતરુશાખાંસલમ્બલોલમહાશવમ્ ॥
નીયમાનૈસ્ સ્વવાતાક્તૈઃ પક્ષપુષ્પલસત્ફલૈઃ ।
તાલોત્તાલૈશ્ શરવ્રાતવનૈર્ વ્યાપ્તનભસ્તલમ્ ॥
પર્વતપ્રતિમાસઙ્ખ્યકબન્ધવનબાહુભિઃ ।
નૃત્યદ્ભિઃ પતિતામ્ભોદવિમાનસુરતારકમ્ ॥
શરશક્તિગદાપ્રાસપટ્ટિસપ્રોતપર્વતમ્ ।
લોકસપ્તકવિભ્રષ્ટકુડ્યખણ્ડાચિતામ્બરમ્ ॥
અનારતરસન્મત્તકલ્પાભ્રદૃઢદુન્દુભિ ।
પૃષ્ઠશબ્દશ્રવોન્નાદપાતાલતલવારણમ્ ॥
વિનાયકકરાકૃષ્ટદીર્ઘદાનવપર્વતમ્ ।
એકદિક્તટનિસ્સ્પન્દસિદ્ધસાધ્યમરુદ્ગણમ્ ॥
પલાયમાનગન્ધર્વકિન્નરામરચારણમ્ ।
શવીભૂતક્ષતક્ષીણપતદ્ગન્ધર્વનાયકમ્ ॥
કિઞ્ચિલ્લબ્ધજયપ્રાયદૈત્યદાનવમણ્ડલમ્ ।
દૂયમાનસુરાનીકમ્ એકાન્તોદ્વિગ્નવાસવમ્ ॥
ઉત્તરાશામિલદ્વહ્નિરક્તહેતિબૃહત્પ્રભમ્ ।
પ્રતિક્ષણં લસદ્દાહપ્રકાશતિમિરોલ્બણમ્ ॥
વવુર્ અશનિનિપાતપિણ્ડિતાઙ્ગા દલિતશિલાશકલા દિશાં મુખેષુ ।
પ્રલયસમયસૂચકાસ્ સુરાણામ્ ઉરુતરઘર્ઘરઘસ્મરાસ્ સમીરાઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0