મોક્ષોપાય · અધ્યાય 4.6

મહાનરકસંરાજો મત્તદુષ્કૃતવારણાઃ ।
આશાશરશલાકાઢ્યા દુર્જયા હીન્દ્રિયારયઃ ॥

સ્વાશ્રયં પ્રથમં દેહં કૃતઘ્ના નાશયન્તિ યે ।
તે કુકાર્યમહાકોશા દુર્જયાસ્ સ્વેન્દ્રિયારયઃ ॥

કલેવરાશ્રયં પ્રાપ્ય વિષયામિષગર્ધતઃ ।
અક્ષગૃધ્રા વિવલ્ગન્તિ કાર્યાકાર્યોગ્રપક્ષિણઃ ॥

વિવેકતન્તુજાલેન ગૃહીતા યેન તે શઠાઃ ।
તસ્યાઙ્ગાનિ ન લુમ્પન્તિ પાષાણકવલં યથા ॥

આપાતરમણીયેષુ રમન્તિ વિષયેષુ યે ।
અત્યન્તવિરસાન્તેષુ પતન્તિ નરકેષુ તે ॥

વિવેકધનવાન્ અસ્મિન્ કુકલેવરપત્તને ।
ઇન્દ્રિયારિભિર્ અન્તસ્સ્થૈર્ અવશો નાભિભૂયતે ॥

તથા ન સુખિતા ભૂપા મૃણ્મયોગ્રપુરીજુષઃ ।
યથા સ્વાધીનમનસસ્ સ્વશરીરપુરીશ્વરાઃ ॥

સ્વાક્રાન્તેન્દ્રિયભૃત્યસ્ય સુગૃહીતમનોરિપોઃ ।
વસન્ત ઇવ મઞ્જર્યો વર્ધન્તે બુદ્ધબુદ્ધયઃ ॥

પ્રક્ષીણચિત્તદર્પસ્ય નિગૃહીતેન્દ્રિયદ્વિષઃ ।
પદ્મિન્ય ઇવ હેમન્તે ક્ષીયન્તે ભોગવાસનાઃ ॥

તાવન્ નિશીવ વેતાલ્યો વલ્ગન્તે હૃદિ વાસનાઃ ।
એકતત્ત્વદૃઢાભ્યાસાદ્ યાવન્ ન વિજિતં મનઃ ॥

ભૃત્યો ઽભિમતકર્તૃત્વાન્ મન્ત્રી સત્કાર્યકારણાત્ ।
સામન્તસ્ સ્વેન્દ્રિયાક્રાન્તેર્ મનો મન્યે વિવેકિનઃ ॥

લાલનાત્ સ્નિગ્ધલલના પાલનાત્ પાવનઃ પિતા ।
સુહૃદ્ ઉત્તમવિશ્વાસાન્ મનો મન્યે મનીષિણામ્ ॥

સ્વાલોકિતં શાસ્ત્રદૃશા સુધ્યાતં સ્વનુનાથિતમ્ ।
પ્રયચ્છતિ પરાં સિદ્ધિં ત્યક્ત્વાત્માનં મનઃપિતા ॥

સુઘૃષ્ટસ્ સુપરામૃષ્ટસ્ સુધૃતસ્ સ્વનુબોધિતઃ ।
સુગુણાયોજિતો ભાતિ હૃદિ હૃદ્યો મનોમણિઃ ॥

જન્મવૃક્ષકુઠારાણિ તથોદર્કોદયાનિ ચ ।
દિશત્ય્ એષ મનોમન્ત્રી કર્માણિ શુભકર્મણઃ ॥

એવં મનોમણિં રામ બહુપઙ્કકલઙ્કિતમ્ ।
વિવેકવારિણા સિદ્ધ્યૈ પ્રક્ષાલ્યાલોકવાન્ ભવ ॥

ભવભૂમિષુ ભીમાસુ વિવેકવિતતો ઽપિ સન્ ।
મા પતોત્પાતપૂર્ણાસુ વિવશઃ પ્રાકૃતો યથા ॥

સંસારમાયામ્ ઉદિતામ્ અનર્થશતસઙ્કુલામ્ ।
મા મહામોહમિહિકામ્ ઇમાં ત્વમ્ અવધીરય ॥

વિવેકં પરમ્ આશ્રિત્ય બુદ્ધ્યા સત્યમ્ અવેક્ષ્ય ચ ।
ઇન્દ્રિયારીન્ અલં જિત્વા તીર્ણો ભવ ભવાર્ણવાત્ ॥

અસત્ય્ એવ શરીરે ઽસ્મિન્ સુખદુઃખેષ્વ્ અસત્સુ ચ ।
દામવ્યાલકટન્યાયો મા તે ભવતુ રાઘવ ॥

અયમ્ અહમ્ ઇતિ નિશ્ચયો વૃથા યસ્ તમ્ અલમ્ અપાસ્ય મહામતે સુબુદ્ધ્યા ।
યદ્ ઇતરદ્ અવલમ્બ્ય તત્ પદં ત્વં વ્રજ પિબ ભુઙ્ક્ષ્વ ન બધ્યસે ઽમનસ્કઃ ॥