મોક્ષોપાય · અધ્યાય 4.31

અથ કાનનમધ્યસ્થં ચુમ્બિતામ્બુદમણ્ડલમ્ ।
મધ્યાહ્નખિન્નસૂર્યાશ્વસેવિતસ્કન્ધમણ્ડપમ્ ॥

મિમાનમ્ ઇવ દિક્કુક્ષીર્ દીર્ઘૈર્ વિટપબાહુભિઃ ।
આલોકયન્તં કકુભો વિકાસિકુસુમેક્ષણૈઃ ॥

વાતાવલુલિતાનલ્પભ્રમદ્ભ્રમરકુન્તલમ્ ।
પ્રમાર્જયન્તમ્ આશાનાં મુખં પલ્લવપાણિભિઃ ॥

કચ્છૈર્ ઉરુગુલુચ્છાચ્છમઞ્જરીપુઞ્જપિઞ્જરૈઃ ।
આસ્યૈર્ ઇવ સતામ્બૂલૈર્ હસન્તમ્ અલિમાલિતૈઃ ॥

લતાવિલાસનોલ્લાસિપુષ્પકેસરધૂલિભિઃ ।
આબદ્ધમણ્ડલાભોગં પૂર્ણેન્દુમ્ ઇવ દીપ્તિભિઃ ॥

સઙ્કટં વિટપાવલ્યા કુઞ્જકૂજચ્ચકોરયા ।
ગાયત્કિન્નરયા સિદ્ધવીથ્યેવ જગદ્ ઉચ્ચયા ॥

લતાપીઠોપવિષ્ટાનામ્ અધોલમ્બૈઃ કલાપિનામ્ ।
કલાપૈશ્ શોભિતં વ્યોમ સેન્દ્રચાપૈર્ ઇવામ્બુદૈઃ ॥

મગ્નોન્મગ્નૈઃ પ્રતિસ્કન્ધં ચામરૈર્ ભાસિતં સિતૈઃ ।
ચકોરાનુગતૈઃ પૂર્ણૈસ્ સંવત્સરમ્ ઇવેન્દુભિઃ ॥

કપિઞ્જલકલાલાપૈઃ કલકોકિલકૂજિતૈઃ ।
જીવજીવવિરાવૈશ્ ચ પ્રગાયન્તમ્ ઇવોર્જિતૈઃ ॥

કાદમ્બકકદમ્બૈશ્ ચ કુલાયકૃતકેલિભિઃ ।
સ્વર્ગકોટરવિશ્રાન્તૈસ્ સિદ્ધૈર્ જગદ્ ઇવાવૃતમ્ ॥

પ્રવાલારુણહસ્તાભિર્ અલિનેત્રાભિર્ આશ્રિતમ્ ।
અપ્સરોભિર્ ઇવ સ્વર્ગં મઞ્જરીભિર્ ઇતસ્ તતઃ ॥

સેન્દ્રચાપં વિલોલેન કુસુમોત્કરરેણુના ।
મઞ્જરીપિઞ્જરં શ્યામં વિદ્યુત્વન્તમ્ ઇવામ્બુદમ્ ॥

સહસ્રભુજશાખાઢ્યં પૂરિતાકાશકોટરમ્ ।
વિશ્વરૂપમ્ ઇવોન્નૃત્તં ચન્દ્રાર્કકૃતકુણ્ડલમ્ ॥

તલે નિષણ્ણનાગેન્દ્રં વ્યોમ્નિ તારાગણાકુલમ્ ।
લતાપુષ્પમયં મધ્યે ભૂમણ્ડલમ્ ઇવાપરમ્ ॥

પિતામહમ્ ઇવાશેષશૈલકાનનશાખિનામ્ ।
ફલપલ્લવપુષ્પાણાં કોશમ્ એકમ્ ઇવાવનૌ ॥

દધાનં કલિકાજાલં સ્થગિતં પુષ્પધૂલિભિઃ ।
કચ્છેષ્વ્ અર્કકરચ્છન્નતારાજાલમ્ ઇવામ્બરમ્ ॥

વિલોલવિહગૈસ્ સ્કન્ધૈઃ કુલાયકુલસઙ્કુલૈઃ ।
વલિતં ભૂતલં લોલલોકૈર્ જનપદૈર્ ઇવ ॥

મઞ્જરીસુપતાકાઢ્યં લતામણ્ડપમણ્ડિતમ્ ।
પુષ્પમક્કોલધવલં પુષ્પપ્રકરપૂરિતમ્ ॥

કૂજચ્ચકોરચમરશુકકોકિલશારિકમ્ ।
ઘનસ્તબકસઞ્છન્નકુહરાગ્રગવાક્ષકમ્ ॥

સઞ્ચરત્પક્ષિજનતં મદમન્થરકોટરમ્ ।
સર્વાસાં વનદેવીનામ્ અન્તઃપુરમ્ ઇવોત્તમમ્ ॥

બ્રુડદ્ભૃઙ્ગતરઙ્ગૌઘૈઃ પુષ્પકેસરરાશિભિઃ ।
રાજમાનં પતન્તીભિસ્ સરિદ્ભિર્ ઇવ પર્વતમ્ ॥

ભ્રમદ્ભિઃ પુષ્પપત્ત્રૌઘૈર્ મન્દવાતવિલાસિભિઃ ।
વર્ધમાનૈર્ વૃતસ્કન્ધં શુભ્રાભ્રૈર્ ઇવ ભૂધરમ્ ॥

માતઙ્ગઘટઘૃષ્ટેન જાનુસ્તમ્ભેન પીઠિના ।
આભોગિના બદ્ધપદં તટેનેવ મહાચલમ્ ॥

વિચિત્રવર્ણપક્ષાણાં સ્કન્ધકોટરચારિણામ્ ।
વૃતં ખગાનાં વૃન્દેન ભૂતાનામ્ ઇવ શૃઙ્ગિણમ્ ॥

સ્તબકાઙ્ગુલિજાલેન લોલેનાભિનયક્રિયામ્ ।
દિશન્તમ્ ઇવ વલ્લીનાં પ્રનૃત્તાનાં વનાનિલૈઃ ॥

કશ્ચિદ્ એવ નિરાશો મે નાર્થી ચાપૈતિ તુષ્ટિતઃ ।
નૃત્યન્તમ્ ઇવ પુષ્પાઢ્યૈર્ લતાવલયવલ્ગનૈઃ ॥

લતાકાન્તૈકકાન્તત્વાચ્ છૃઙ્ગારરસનિર્ભરમ્ ।
કાકલ્યેવ પ્રગાયન્તં મત્તાલિજનનિસ્સ્વનૈઃ ॥

આરાદ્ ઉન્મુક્તકુસુમં સિદ્ધાનાં વ્યોમચારિણામ્ ।
સ્વાગતાનીવ કુર્વાણં કોકિલાલિકુલારવૈઃ ॥

ફલપુષ્પલતોલ્લાસમ્ ઔન્નત્યં ચ મહીરુહામ્ ।
વિહસન્તમ્ ઇવાચ્છાભિઃ પુષ્પકુટ્મલદીપ્તિભિઃ ॥

પારિજાતમ્ ઇવાજેતુમ્ ઊર્ધ્વગૈસ્ સ્કન્ધમણ્ડલૈઃ ।
વ્યોમાન્તર્ અભિધાવન્તમ્ અલમ્ ઉદ્ધુરકન્ધરમ્ ॥

મધ્યભાગસ્ફુરદ્ભૃઙ્ગૈસ્ સ્તબકૈર્ ઘનપક્ષ્મભિઃ ।
સહસ્રાક્ષત્વમ્ અતુલૈર્ જેતુમ્ ઐન્દ્રમ્ ઇવોદ્યતમ્ ॥

કચત્કુસુમગુચ્છાચ્છફણામણિગણાવૃતમ્ ।
પાતાલાદ્ ઉત્થિતં શેષમ્ ઇવ વ્યોમદિદૃક્ષયા ॥

રજસોદ્ધૂલિતાકારં દ્વિતીયમ્ ઇવ શઙ્કરમ્ ।
છાયયા ફલશાલિન્યા સમસ્તમુનિશઙ્કરમ્ ॥

નિબિડદલનિબદ્ધભિત્તિભાગૈઃ કુસુમલતાનવમણ્ડપૈર્ ઉપેતમ્ ।
પુરમ્ ઇવ ગગને કદમ્બવૃક્ષં ખગકુલનાગરસઙ્કટં દદર્શ ॥