મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.76

અથાભવદ્ અસૌ સૂચી કર્કટી રાક્ષસી પુનઃ ।
સૂક્ષ્મૈવ સ્થૌલ્યમ્ આયાતા મેઘલેખેવ વાર્ષિકી ॥

નિજમ્ આકારમ્ આસાદ્ય કિઞ્ચિત્ પ્રમુદિતા સતી ।
બૃહદ્રાક્ષસગર્વં તદ્બોધાત્ કઞ્ચુકવજ્ જહૌ ॥

તત્રૈવ ધ્યાયિની તસ્થૌ બદ્ધપદ્માસનસ્થિતિઃ ।
આલમ્બ્ય સંવિદં શુદ્ધાં સંસ્થિતા ગિરિકૂટવત્ ॥

અથ સા માસષટ્કેન ધ્યાનાદ્ બોધમ્ ઉપાગતા ।
મહાજલદનાદેન પ્રાવૃષીવ શિખણ્ડિની ॥

પ્રબુદ્ધા સા બહિર્વૃત્તિર્ બભૂવ ક્ષુત્પરાયણા ।
યાવજ્જીવં સ્વભાવો ઽસ્ય દેહસ્ય ન નિવર્તતે ॥

અથ સા કિં ગ્રસ ઇતિ ચિન્તયામ્ આસ ચિન્તયા ।
ભોક્તવ્યં પરકીયં ચ ન્યાયેન ન વિના મયા ॥

યદ્ આર્યગર્હિતં યદ્ વા ન્યાયેન ન સમર્જિતમ્ ।
તસ્માદ્ ગ્રાસાદ્ વરં મન્યે મરણં દેહિનામ્ ઇહ ॥

યદિ દેહં ત્યજામીમં તન્ ન્યાયોપાર્જિતં વિના ।
ન કિઞ્ચિદ્ અદ્મિ નિર્ન્યાયં ભુક્તો ઽર્થો હિ ગરાયતે ॥

યન્ ન લોકક્રમપ્રાપ્તં તેન ભુક્તેન કિં ભવેત્ ।
ન જીવિતેન નો મૃત્યા કિઞ્ચિત્ કારણમ્ અસ્તિ મે ॥

મનોમાત્રમ્ અહં હ્ય્ આસં દેહાદિભ્રમમાત્રકમ્ ।
તચ્ છાન્તં સ્વાવબોધેન દેહાદેહદૃશૌ કુતઃ ॥

એવં સ્થિતા મૌનવતી શુશ્રાવ ગગનાદ્ ગિરમ્ ।
રક્ષસ્સ્વભાવસન્ત્યાગતુષ્ટેનોક્તાં નભસ્વતા ॥

ગચ્છ કર્કટિ મૂઢાંસ્ ત્વં જ્ઞાનેનાશ્વ્ અવબોધય ।
મૂઢોત્તારણમ્ એવેહ સ્વભાવો મહતામ્ ઇતિ ॥

બોધ્યમાનો ભવત્યાપિ યો ન બોધમ્ ઉપૈષ્યતિ ।
સ્વનાશાયૈવ જાતો ઽસૌ ન્યાય્યો ગ્રાસો ભવેત્ તવ ॥

શ્રુત્વેત્ય્ અનુગૃહીતાસ્મિ ત્વયેત્ય્ ઉક્તવતી શનૈઃ ।
ઉત્તસ્થૌ શૈલશિખરાત્ ક્રમાદ્ અવરુરોહ ચ ॥

અધિત્યકામ્ અતીત્યાશુ ગત્વા ચોપત્યકાતટાત્ ।
વિવેશ શૈલપાદસ્થં કિરાતજનમણ્ડલમ્ ॥

બહ્વન્નપશુલોકૌઘદ્રવ્યસસ્યૌષધામિષમ્ ।
અનન્તમૂલપાનાન્નમૃગકીટખગાદિકમ્ ॥

પ્રચલિતગલિતાઞ્જનાચલાભા હિમગિરિપાદનિષેવિતં સુદેશમ્ ।
તદનુ ગતવતી નિશાચરી સા નિશિ સુઘનાન્ધતમિસ્રમાર્ગભૂમૌ ॥