મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.53

અથ લબ્ધવરા દેહેનાનેનૈવ મહીપતિમ્ ।
પતિં પ્રાપ્તું પ્રયામ્ય્ એષા નભોમાર્ગેણ વિષ્ટપમ્ ॥

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય સાનન્દમ્ ઉદ્દામમકરધ્વજા ।
પુપ્લુવે પેશલાકારા પક્ષિણીવ નભસ્તલે ॥

કુમારી તત્ર સા પ્રાપ જ્ઞપ્ત્યૈવ પ્રહિતાં હિતામ્ ।
સ્વસઙ્કલ્પમહાદર્શાત્ પુરતો નિર્ગતામ્ ઇવ ॥

દુહિતાસ્મિ સખિ જ્ઞપ્તે સ્વાગતં તે ઽસ્તુ સુન્દરિ ।
પ્રતીક્ષમાણા ત્વામ્ એવ સ્થિતાસ્મીહ નભઃપથે ॥

દેવિ ભર્તૃસમીપં માં નય નીરજલોચને ।
મહતાં દર્શનં યસ્માન્ ન કદાચન નિષ્ફલમ્ ॥

એહિ તત્રૈવ ગચ્છાવ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા કુમારિકા ।
પુરસ્ તસ્યાસ્ સ્થિતા વ્યોમ્નિ માર્ગદર્શનતત્પરા ॥

તતસ્ તદનુયાતા સા પ્રાપ કોટરમ્ અમ્બરમ્ ।
નિર્મલં કરવાલાઙ્ગં યથા લક્ષણલેખિકા ॥

મેઘમાર્ગમ્ અથોલ્લઙ્ઘ્ય વાતસ્કન્ધાન્તરોત્થિતા ।
સૂર્યમાર્ગાદ્ અતિગતા તારામાર્ગમહીમ્ ઇતા ॥

વાય્વિન્દ્રસુરસિદ્ધાનાં લોકાન્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય લાઘવાત્ ।
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનાં પ્રાપ બ્રહ્માણ્ડકર્પરમ્ ॥

હિમશૈત્યં યથાન્તસ્સ્થં કુમ્ભભિત્તેર્ બહિર્ ભવેત્ ।
તથા સઙ્કલ્પસિદ્ધા સા બ્રહ્માણ્ડાન્ નિર્ગતા બહિઃ ॥

સ્વચિત્તમાત્રદેહૈષા સ્વસઙ્કલ્પપ્રભાવજમ્ ।
અન્તરે વાનુભવતિ કિલૈવં નામ વિભ્રમમ્ ॥

તતો બ્રહ્માણ્ડપારસ્થાઞ્ જલાદ્યાવરણાન્ નવ ।
સમુલ્લઙ્ઘ્ય પુરઃ પ્રાપ મહાચિદ્ગગનાન્તરમ્ ॥

અદૃષ્ટપારપર્યન્તમ્ અતિવેગેન ધાવતા ।
સર્વતો ગરુડેનાપિ કલ્પકોટિશતૈર્ અપિ ॥

તત્ર બ્રહ્માણ્ડલક્ષાણિ સન્ત્ય્ અસઙ્ખ્યાનિ ભૂરિશઃ ।
અન્યોઽન્યં તાન્ય્ અદૃષ્ટાનિ ફલાનીવ મહાવને ॥

તત્રૈકસ્મિન્ પુરસ્સંસ્થે વિતતાવરણાન્વિતે ।
વેધયિત્વા વિવેશાન્તર્ વદનં ક્રિમિકો યથા ॥

પુનર્ બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણ્વાદિ લોકાન્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય ભાસુરાન્ ।
સા મહીમણ્ડલં શ્રીમત્ પ્રાપ તારાપથાદ્ અધઃ ॥

તત્ર તન્ મણ્ડલં પ્રાપ્ય તત્પુરં તં ચ મણ્ડપમ્ ।
પ્રવિશ્ય પુષ્પગુપ્તસ્ય શવસ્ય નિકટે સ્થિતા ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે સાત્ર ન દદર્શ કુમારિકામ્ ।
માયામ્ ઇવ પરિજ્ઞાતાં ક્વાપિ યાતાં વરાનના ॥

મુખમ્ આલોક્ય સા તસ્ય સ્વભર્તુશ્ શવરૂપિનઃ ।
ઇદં બુદ્ધવતી સત્યં પ્રતિભાવશતસ્ સ્વતઃ ॥

અયં સ ભર્તા સંગ્રામે નિહતો મમ સિન્ધુના ।
વીરલોકાન્ ઇમાન્ પ્રાપ્ય ક્ષણં શેતે યથાસુખમ્ ॥

અહં દેવ્યાઃ પ્રસાદેન સશરીરૈનમ્ ઈદૃશમ્ ।
ઇહ પ્રાપ્તવતી ધન્યા મદન્યા નાસ્તિ કાચન ॥

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય સા હસ્તે ગૃહીત્વા ચારુચામરમ્ ।
વીજયામ્ આસ ચાન્દ્રેણ તં દ્યૌર્ વાવનિમણ્ડલમ્ ॥

તે ભૃત્યાસ્ તાશ્ ચ વા દાસ્યસ્ સ રાજા વા પ્રબુદ્ધવાન્ ।
વક્ષ્યન્તિ વદતાં દેવિ કિં કયેવ કથં ધિયા ॥

સ રાજા સા ચ તે ભૃત્યાસ્ સર્વ એવ પરસ્પરમ્ ।
ચિદાકાશૈકતાયોગાદ્ આવયોશ્ ચ પ્રભાવતઃ ॥

મહાચિત્પ્રતિભાસાશ્ ચ મહાનિયતિનિશ્ચયાત્ ।
અન્યોઽન્યમ્ એવં વેત્સ્યન્તિ મિથસ્ સમ્પ્રતિબિમ્બિતમ્ ॥

ઇયં મે સહજા ભાર્યા મમેયં સહજા સખી ।
મમેયં સહજા રાજ્ઞી ભૃત્યો ઽયં સહજો મમ ॥

કેવલં ત્વમ્ અહં સા ચ યથાવૃત્તમ્ અખણ્ડિતમ્ ।
જ્ઞાસ્યામ મહદાશ્ચર્યં ન તુ કશ્ચિદ્ અપીતરઃ ॥

અમુનૈવ શરીરેણ કિમર્થં નાગતા પતિમ્ ।
એષા વરે ઽપિ સંપ્રાપ્તે લીલા લલિતવાદિનિ ॥

અપ્રબુદ્ધધિયસ્ સિદ્ધલોકાન્ પુણ્યવશોદિતાન્ ।
ન સમર્થાસ્ સ્વદેહેન પ્રાપ્તું છાયા ઇવાતપાન્ ॥

આદિસર્ગે હિ નિયતિસ્ સ્થાપિતેતિ પ્રબોધિભિઃ ।
યથા સત્યમ્ અલીકેન ન મિલત્ય્ એવ કિઞ્ચન ॥

યાવદ્ વેતાલસઙ્કલ્પો બાલસ્ય કિલ વિદ્યતે ।
નિર્વેતાલધિયસ્ તાવદ્ ઉદયસ્ તસ્ય કઃ કથમ્ ॥

અવિવેકજ્વરોષ્ણત્વં વિદ્યતે યાવદ્ આત્મનિ ।
તાવદ્ વિવેકશીતાંશુશૈત્યં કુત ઉદેત્ય્ અલમ્ ॥

અહં પૃથ્વ્યાદિદેહઃ ખેગતિર્ નાસ્તિ મમોત્તમા ।
ઇતિ નિશ્ચયવાન્ યો ઽન્તઃ કથં સ્યાત્ સો ઽન્યનિશ્ચયઃ ॥

અતો જ્ઞાનવિવેકેન પુણ્યેનાથ વરેણ વા ।
પુણ્યદેહે ન ગચ્છન્તિ પરં લોકમ્ અનેન નો ॥

શુષ્કપર્ણં કિલાઙ્ગારે પતદ્ એવાશુ દહ્યતે ।
અયં દેવમયીં દેહઃ પ્રાપ્ત એવ વિશીર્યતે ॥

એતાવદ્ એવ ભવતિ વરલાભવિજૃમ્ભિતૈઃ ।
યથા સંવિત્ સ એવાહં તથા સ્મૃત ઇતિ સ્થિતિઃ ॥

યસ્ સર્પપ્રત્યયો રજ્જ્વાં સ કથં સર્પકાર્યકૃત્ ।
આત્મન્ય્ એવ હિ યો નાસ્તિ તસ્ય કા કાર્યકારિતા ॥

યત્ ત્વ્ એતન્ મૃત ઇત્ય્ એવ મિથ્યા સમનુભૂયતે ।
પ્રાગભ્યાસસ્ય પુષ્ટસ્ય નામૈતત્ પ્રવિજૃમ્ભિતમ્ ॥

સ્વાનુભૂતે જગજ્જાલે સુગમે સંસૃતિભ્રમઃ ।
નાન્યસઙ્કલ્પિતે નામ સર્ગાદ્યભ્યાસ ઈદૃશઃ ॥

અન્તર્ અનુભૂયમાનાસ્ સંસૃતયો બાહ્યભૂતજાલાનામ્ ।
અવિદિતવેદ્યદૃશામ્ અતિદૂરે પુંસામ્ ઇવૈન્દવં બિમ્બમ્ ॥