મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.50

તસ્મિંસ્ તદા વર્તમાને ઘોરે સમ્રમ્ભવિભ્રમે ।
સર્વારિસૈન્યનાશાર્થમ્ એકસ્ સ્વબલશાન્તયે ॥

સસ્માર સ્મૃતિમાન્ અન્તર્ અનન્તોદારધૈર્યભૃત્ ।
અસ્ત્રમ્ અસ્ત્રેશ્વરં શ્રીમદ્ વૈષ્ણવં શઙ્કરોપમમ્ ॥

અથ યો ઽસૌ શરસ્ તેન વૈષ્ણવાસ્ત્રાભિમન્ત્રિતઃ ।
મુક્તસ્ તસ્ય ફલપ્રાન્તાદ્ ઉલ્મુકાનીવ નિર્યયુઃ ॥

પઙ્ક્તયસ્ સ્ફારચક્રાણાં શતાર્કીકૃતદિક્તટાઃ ।
ગદાનામ્ અભિયાન્તીનાં શતવંશીકૃતામ્બરાઃ ॥

વજ્રાણામ્ ઉરુધારાણાં શરચ્છૃઙ્ગીકૃતામ્બરાઃ ।
પટ્ટિસાનાં ચ પટ્ટાનાં તીરવૃક્ષીકૃતામ્બરાઃ ॥

અથ રાજા દ્વિતીયો ઽપિ વૈષ્ણવાસ્ત્રપ્રશાન્તયે ।
દદૌ વૈષ્ણવમ્ એવાસ્ત્રં શસ્ત્રનિષ્ઠીવપૂરકમ્ ॥

તતો ઽપિ નિર્યયુર્ નદ્યો હેતીનાં હતહેતયઃ ।
શરશક્તિગદાપ્રાસપટ્ટિસાદિપયોરયાઃ ॥

શસ્ત્રાસ્ત્રસરિતાં તાસાં વ્યોમ્નિ યુદ્ધમ્ અવર્તત ।
રોદોરન્ધ્રક્ષયકરં કુલશૈલેન્દ્રદારણમ્ ॥

શરશાતિતશૂલાશ્રિખડ્ગાકુટ્ટિતપટ્ટિસમ્ ।
સુપ્રાસપ્રહતપ્રાસં શૂલશાતિતશક્તિકમ્ ॥

શરામ્બુરાશિમથનમત્તમુદ્ગરમન્દરમ્ ।
ગદાવદલનોદ્યુક્તદુર્વારાદ્રિનિભાશનિ ॥

ઋષ્ટિવૃષ્ટિપ્રશમનભ્રમત્કુન્તેન્દુમણ્ડલમ્ ।
પ્રાસગ્રસનસંરબ્ધપ્રોદ્યચ્છઙ્કુકૃતાન્તકમ્ ॥

ચક્રાર્ધચટિતોચ્ચાદ્રિવજ્રવિજ્વરપર્વતમ્ ।
શઙ્કુશઙ્કિતશૂત્કારકાશિશૂલશિલાતલમ્ ॥

ભુસુણ્ડીભણ્ડિતોદ્દણ્ડભિણ્ડિપાલોડુમણ્ડલમ્ ।
પરશૂલકરાનેકપરશૂલૂકલઙ્ઘિતમ્ ॥

વહત્કચક્રકચવચ્છિન્નચઞ્ચુરચામરમ્ ।
સ્ફુટચ્ચટચટાસ્ફોટત્રુટ્યત્ત્રિપથગારયમ્ ॥

હેત્યશ્રિચૂર્ણસંભારમહાભ્રમવિતાનકમ્ ।
અન્યોઽન્યશસ્ત્રસંઘટ્ટભ્રમજ્જ્વાલોલ્લસત્તડિત્ ॥

શબ્દસ્ફુરદ્વિરિઞ્ચાણ્ડં ઘાતભગ્નકુલાચલમ્ ।
ધારાનિકૃત્તશસ્ત્રૌઘમ્ અસ્ત્રયોર્ યુધ્યમાનયોઃ ॥

સદસ્ત્રવારણેનૈવ યાતઃ કાલો બલાત્મનઃ ।
સ્વયં કિયદ્બલ ઇતિ સિન્ધૌ તિષ્ઠતિ હેલયા ॥

વિદૂરથો ઽસ્ત્રમ્ આગ્નેયં તત્યાજાશનિશબ્દવત્ ।
જ્વાલયામ્ આસ સ રથં સિન્ધોઃ કક્ષમ્ ઇવારસમ્ ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે વ્યોમ્નિ હેતિનિર્વિવરોદરે ।
સ સન્નાહ ઇવ પ્રાવૃટ્પયોદપટિનીવ વા ॥

અસ્ત્રરાજેક્ષણં કૃત્વા યુદ્ધં પરમદારુણં ।
અન્યોઽન્યં શમમ્ આયાતૌ સવીર્યૌ સુભટાવ્ ઇવ ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે ઽસ્ત્રાગ્ની રથં કૃત્વાશુ ભસ્મસાત્ ।
પ્રાપ દગ્ધ્વા વનં સિન્ધું મૃગેન્દ્રમ્ ઇવ કન્દરાત્ ॥

સિન્ધુર્ અભ્યાશતો ઽગ્ન્યસ્ત્રં વારુણાસ્ત્રેણ શાતયન્ ।
રથં ત્યક્ત્વાવનિં પ્રાપ્ય ખડ્ગખેટકવાન્ અભૂત્ ॥

અક્ષ્ણોર્ નિમેષમાત્રેણ રથાશ્વાનાં રિપોઃ ખુરાન્ ।
લુલાવ કરવાલેન મૃણાલાનીવ લાઘવાત્ ॥

વિદૂરથો ઽપિ વિરથો બભૂવ ખેટકાસિમાન્ ।
સમાયુધૌ સમોત્સાહૌ ચેરતુર્ મણ્ડલાન્વિતૌ ॥

ખડ્ગૌ ક્રકચતાં યાતૌ મિથઃ પ્રહરતોસ્ તયોઃ ।
દન્તમાલેયમ્ અસ્યેવ ચલેચર્ચયતઃ પ્રજાઃ ॥

શક્તિમ્ આદાય ચિક્ષેપ ખડ્ગં ત્યક્ત્વા વિદૂરથઃ ।
સિન્ધાવ્ ઉદ્ઘર્ઘરારાવં મહોત્પાત ઇવાશનિમ્ ॥

અવિચ્છિન્નં સમાયાન્તી પતિતા સાસ્ય વક્ષસિ ।
અપ્રિયસ્ય યથા ભર્તુર્ અનિચ્છન્તી સ્વકામિની ॥

તેન શક્તિપ્રહારેણ નાસૌ મરણમ્ આપ્તવાન્ ।
કેવલં રુધિરસ્રોતો નાગો જલમ્ ઇવાત્યજત્ ॥

તદ્દેશલીલા તં દૃષ્ટ્વા ભગ્નં તમ ઇવેન્દુના ।
સવિકાસા ઘનાનન્દા પૂર્વલીલામ્ ઉવાચ હ ॥

દેવિ પશ્ય નૃસિંહેન હતો ભર્તાયમ્ આવયોઃ ।
શક્તિકોટિનખૈર્ દૈત્યસ્ સિન્ધુર્ ઉદ્ધુરકન્ધરઃ ॥

સરસ્તલસ્થનાગેન્દ્રવરહૂઙ્કૃતવારિવત્ ।
દિષ્ટ્યોરસ્ય્ અસ્ય નિર્યાતિ રક્તં શુલુશુલારવૈઃ ॥

હા કષ્ટં રથમ્ આનીતં સિન્ધુર્ આરોઢુમ્ ઉદ્યતઃ ।
સૌવર્ણં મૈરવં શૃઙ્ગં પુષ્કરાવર્તકો યથા ॥

પશ્ય દેવિ રથો ઽસ્યાસૌ મુદ્ગરેણાવચૂર્ણિતઃ ।
ભ્રમત્પર્વતપાતેન સૌવર્ણં નગરં યથા ॥

પ્રવૃત્તો રથમ્ આનીતમ્ આરોઢું પતિર્ એષ મે ।
કષ્ટં વજ્રમ્ ઇવેન્દ્રેણ મુસુલં સિન્ધુનેરિતમ્ ॥

વઞ્ચયિત્વા વિલાસેન રથમ્ આરુહ્ય લાઘવાત્ ।
પશ્ય ભર્તા મદીયો ઽસૌ ચકાસ્તિ નિતરાં રણે ॥

હા ધિક્ કષ્ટમ્ અસૌ સિન્ધુર્ આર્યપુત્રરથં બલાત્ ।
હરિશ્ શ્વભ્રમ્ ઇવરૂઢઃ પ્લવેનોન્તર્ ઇવ દ્રુમમ્ ॥

ખડ્ગેનારોહતો ઽસ્યાંસચ્છિન્નો ભર્તા વિલોકય ।
પદ્મરાગગિરિર્ દ્યોતમ્ ઇવ મુઞ્ચતિ શોણિતમ્ ॥

હા હા ધિક્ કષ્ટમ્ એતેન સિન્ધુના ખડ્ગધારયા ।
જઙ્ઘયોર્ મે પતિશ્ છિન્નઃ ક્રકચેનેવ પાદપઃ ॥

હા હા હતાસ્મિ દગ્ધાસ્મિ મૃતાસ્મ્ય્ અપહતાસ્મિ ચ ।
મૃણાલે ઇવ લૂને મે પત્યુર્ દ્વે અપિ જાનુની ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા તદાલોક્ય ભર્તૃભાવભયાતુરા ।
લતા પરશુકૃત્તેવ મૂર્છિતા પતિતા ભુવિ ॥

વિદૂરથો ઽપિ નિર્જાનુઃ પ્રહરન્ન્ એવ વિદ્વિષિ ।
પપાત સ્યન્દને ઽપ્ય્ આશુ છિન્નમૂલ ઇવ દ્રુમઃ ॥

પતન્ન્ એવૈષ સૂતેન રથેનૈવાપવાહિતઃ ।
યદા તદાહતિં તસ્ય કણ્ઠે ઽદાત્ સિન્ધુર્ ઉદ્ધતઃ ॥

અર્ધવિચ્છિન્નકણ્ઠો ઽસાવ્ અનુયાતો ઽથ સિન્ધુના ।
સ્યન્દનેનાવિશત્ સદ્મ પદ્મમ્ એવેન્દિરા યથા ॥

સરસ્વતીપ્રભાવાઢ્યં તત્ પ્રવેષ્ટુમ્ અસૌ ગૃહમ્ ।
નાશકન્ મષકો મત્તો મહાજ્વાલાન્તરં યથા ॥

ખડ્ગાવકૃત્તગલગર્તગલત્સવાતરક્તચ્છટાચ્છુરિતવસ્ત્રતનુત્રગાત્રમ્ ।
તત્યાજ તં ભગવતીમ્ અભિતો ગૃહાન્તસ્ સૂતઃ પ્રવિશ્ય મૃતિતલ્પતલે ગતારિમ્ ॥