મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.49
વવુર્ વલિતનીહારા વિકીર્ણઘનપલ્લવાઃ ।
વાયવો ધૂતવૃક્ષૌઘાઃ પતનોત્પાટનોદ્ભટાઃ ॥
વિકુટ્ટિતાટવીષણ્ડાશ્ શ્વભ્રભિત્તિવિભેદિનઃ ।
તેનાતિભીમવાતેન વિદૂરથરથો ઽપ્ય્ અથ ॥
ઉહ્યમાનો ઽભવન્ નદ્યા યથા જર્જરપલ્લવઃ ।
વિદૂરથો ઽથ તત્યાજ પર્વતાસ્ત્રં મહાસ્ત્રવિત્ ॥
વ્યોમાપિ ઘનતાં યેન સમાધાતુમ્ ઇવોદ્યતમ્ ।
તેન શૈલાસ્ત્રઘાતેન વિરરામ સમીરણઃ ॥
શમં ચ તેન શાન્તેન પ્રયયૌ વાયુના યતઃ ।
અન્તરિક્ષગતા વૃક્ષપઙ્ક્તયઃ પતિતા ભુવિ ॥
નાનાજનાશનવ્યૂહે કાકાનામ્ ઇવ કોટયઃ ।
શેમુશ્ શીત્કારડક્કારભાક્કારોક્કારકા દિશામ્ ॥
પ્રલાપા ઇવ વિધ્વસ્તપ્રથાઃ પવનવીરુધામ્ ।
ગિરીન્ અપશ્યન્ નભસઃ પતતઃ પર્ણપત્ત્રવત્ ॥
સિન્ધુસ્ સિન્ધુર્ ઇવોત્પન્નાન્ મૈનાકાદીન્ ઇતસ્ તતઃ ।
વજ્રાસ્ત્રમ્ અસૃજદ્ દીપ્તં તેરુર્ વજ્રઘનાસ્ તતઃ ॥
પિબન્તો ઽદ્રીન્ પ્રતિગિરં વહ્નિદાહાદ્ ઇવાગ્નયઃ ।
તે ગિરીણાં પુરીણાં ચ કોટિતુણ્ડાવખણ્ડનૈઃ ॥
શિરાંસિ શાતયામ્ આસુઃ ફલાનીવોલ્બનાનિલાઃ ।
વિદૂરથો ઽથ વજ્રાસ્ત્રશાન્ત્યૈ બ્રહ્માસ્ત્રમ્ અભ્યદાત્ ॥
તતો બ્રહ્માસ્ત્રવજ્રાસ્ત્રે સમં પ્રશમમ્ આગતે ।
શ્યામાશ્યામં પિશાચાસ્ત્રમ્ અથ સિન્ધુર્ અચોદયત્ ॥
તેનોદગુઃ પિશાચાનાં પઙ્ક્તયો ઽનન્તભીતિદાઃ ।
સન્ધ્યાયામ્ ઇવ ભીત્યેવ દિવસશ્ શ્યામતાં યયૌ ॥
પિશાચા ભુવનં જહ્રુર્ અન્ધકારભરા ઇવ ।
ભાસ્મનસ્તમ્ભસદૃશાસ્ તાલોત્તાલવિલાસિનઃ ॥
દૃશ્યમાનમહાકારા મુષ્ટિગ્રાહ્યા નકિઞ્ચન ।
ઊર્ધ્વકેશાઃ કૃશાઙ્ગાશ્ ચ કેચિચ્ ચ શ્મશ્રુલા અપિ ॥
કૃશાઙ્ગા મલિનાઙ્ગાશ્ ચ ગ્રામ્યા ઇવ નભશ્ચરાઃ ।
સભાયાં મૂઢદૃષ્ટાશ્ ચ યત્કિઞ્ચનકરાઃ ખલાઃ ॥
દીના બહ્વાશિનઃ ક્રૂરા દીના ગ્રામ્યજના ઇવ ।
તરુકર્દમરથ્યાન્તશ્શૂન્યગેહગૃહાશ્ ચલાઃ ॥
લેલિહાનાઃ પ્રેતરૂપાઃ કૃષ્ણાઙ્ગાશ્ શ્વપચા ઇવ ।
જગૃહુસ્ તે તદા મત્તા હતશિષ્ટમ્ અરેર્ બલમ્ ॥
આસન્નસૈનિકાસ્ તત્ર વિત્રસ્તક્ષુબ્ધચેતનાઃ ।
ત્યક્તાયુધતનુત્રાણાસ્ ત્રસ્તપ્રાણાસ્ સ્ખલદ્ગમાઃ ॥
નેત્રૈર્ અઙ્ગૈર્ મુખૈઃ પાદૈર્ વિકારભયકારિણઃ ।
ત્યક્તકૌપીનવસના નિર્નગ્ના હસનોત્તરાઃ ॥
વિષ્ઠાં મૂત્રં ચ કુર્વન્તસ્ સ્થિરમ્ આરબ્ધનર્તનાઃ ।
પિશાચરાજો રાજાનમ્ અથ યાવદ્વિદૂરથમ્ ॥
સમાક્રામતિ તાવત્ સ માયાં તાં બુબુધે બુધઃ ।
પિશાચસઙ્ગ્રામકરીં માયાં વેત્તિ સ ભૂમિપઃ ॥
તયા પિશાચસૈન્યં તત્ પરસૈન્યે ન્યયોજયત્ ।
તતસ્ સ્વસૈનિકાસ્ સ્વસ્થાઃ પરયોધાઃ પિશાચિનઃ ॥
તસ્યાથ રૂપિકાસ્ત્રં તદ્ દદૌ ચાન્યદ્ અસૌ રુષા ।
ઉદગુર્ ભૂતલાદ્ વ્યોમ્નો રૂપિકાસ્ સ્તબ્ધમૂર્ધજાઃ ॥
નિર્નગ્ના વિકરાલાક્ષ્યો લમ્બશ્રોણિપયોધરાઃ ।
ઉદ્ભિન્નયૌવના વૃદ્ધાઃ પીવરાઙ્ગ્યો ઽથ જર્જરાઃ ॥
સ્વરૂપારૂપજઘના દુર્નાટ્યવિકસદ્ભગાઃ ।
નરપદ્મશિરોહસ્તા રુધિરારુણગાત્રકાઃ ॥
અર્ધચર્વિતમાંસાસૃક્સ્રવત્સૃક્વાક્તલાલનાઃ ।
નાનાનાનાઙ્ગવલનાનનોન્નમનસન્નમાઃ ॥
સિરાલભુજવક્ત્રોરુકુચપાર્શ્વકરાઙ્ગિકાઃ ।
તાડીકૃતાર્ભકશવાદ્ અનુકૃષ્ટાન્ત્રરજ્જવઃ ॥
શ્વકાકોલૂકવદના નિમ્નવક્ત્રહનૂદરાઃ ।
જગૃહુસ્ તાઃ પિશાચાંસ્ તાન્ દુર્બલાન્ દુશ્શિશૂન્ ઇવ ॥
પિશાચરૂપિકાસૈન્યં તદાસીદ્ એકતાં ગતમ્ ।
નિર્નગ્નં નર્તનોત્તાનવદનાઙ્ગવિલોચનમ્ ॥
પરસ્પરાક્રાન્તિકરં ભીષયંશ્ ચ પરસ્પરમ્ ।
નિષ્કાસિતમહાજિહ્વં નાનામુખવિકારદમ્ ॥
શવભારાઢ્યમ્ અન્યોઽન્યં હ્રિયમાણશવાઙ્ગકમ્ ।
રુધિરામ્ભસિ મજ્જત્ તદુન્મજ્જચ્ ચ લસત્તનુ ॥
લમ્બોદરં લમ્બભુજં લમ્બકર્ણોષ્ઠનાસિકમ્ ।
રક્તમાંસવસાપઙ્કેષ્વ્ અન્યોઽન્યં વેલ્લનાત્મ તત્ ॥
મન્દરોદ્ધૂતદુગ્ધાબ્ધિલસત્કલકલાકુલમ્ ।
યથૈવ માયાસઞ્ચારસ્ તેન તસ્ય કૃતઃ પુનઃ ॥
તેનાપિ તસ્યાશુ તથા કૃતો બુદ્ધ્વાશુ લાઘવમ્ ।
વેતાલાસ્ત્રં તતો દત્તં તેનોત્તસ્થુશ્ શવવ્રજાઃ ॥
અમૂર્ધાનસ્ સમૂર્ધાનો વેતાલાવેશવલ્ગિતાઃ ।
તતઃ પિશાચવેતાલરૂપિકૌઘકબન્ધવત્ ॥
ઉદ્બભૂવ બલં ભીમમ્ ઊર્વીનિગરણક્ષમમ્ ।
અથેતરો ઽપિ ભૂપાલો માયાં સઞ્ચાર્ય ચાપરામ્ ॥
રાક્ષસાસ્ત્રં સસર્જાશુ ત્રૈલોક્યાક્રમણોન્મુખમ્ ।
ઉદગુઃ પર્વતાકારાસ્ સર્વતસ્ સ્થૂલરાક્ષસાઃ ॥
દેહમ્ આશ્રિત્ય નિષ્ક્રાન્તાઃ પાતાલાન્ નરકા ઇવ ।
અથાભૂત્ તદ્ બલં ભીમં સસુરાસુરભીતિદમ્ ॥
ગર્જદ્રક્ષોમહામ્ભોદવાદ્યનૃત્યત્કબન્ધકમ્ ।
રૂપિકાદારિકારૂપં પિશાચસ્થાનસુસ્થિતિ ॥
આત્તક્વણિતવંશાઢ્યં શિરઃ પદ્મોત્કરાકુલમ્ ।
લોલાન્ત્રમાલાવલિતં રુધિરામ્બુસમુક્ષિતમ્ ॥
વેતાલતાલસોલ્લાસં લસદ્ધામ પિશાચકમ્ ।
મેદોમાંસવસાદ્યાઢ્યં રુધિરાસવસુન્દરમ્ ।
ક્ષીબવેતાલકુમ્ભાણ્ડયક્ષતાણ્ડવસઙ્કટમ્ ॥
કુમ્ભાણ્ડકોત્તાણ્ડવદણ્ડપાદક્ષુબ્ધાસૃગુત્ક્ષિપ્તતરઙ્ગસિક્તૈઃ ।
સન્ધ્યાભ્રધારોત્કરકોટિકાન્તૈર્ ભૂતૈર્ અસૃક્સ્રોતસિ દત્તસેતુ ॥
મૂળ પાઠ: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0