મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.31

એવમ્ આકલયન્ત્યૌ તે નિર્ગત્ય જગતો નિજમ્ ।
અન્તઃપુરં દદૃશતુર્ ઝગિતીવ વિનિદ્રિતે ॥

સ્થિતપુષ્પભરાપૂર્ણમહારાજમહાશવમ્ ।
શવપાર્શ્વોપવિષ્ટાન્તશ્ચિત્તલીલાશરીરકમ્ ॥

ઘનરાત્રિતયાલ્પાલ્પમહાનિદ્રજનાકુલમ્ ।
ધૂપચન્દનકર્પૂરકુઙ્કુમામોદમન્થરમ્ ॥

તમ્ આલોક્ય પુનર્ ભર્તુસ્ સંસારં ગન્તુમ્ આદૃતા ।
પપાત લીલા સઙ્કલ્પદેહેનાત્રૈવ તન્નભઃ ॥

વિવેશ ભર્તૃસઙ્કલ્પસંસારં કઞ્ચિદ્ આતતમ્ ।
સંસારાવરણં ભિત્ત્વા ભિત્ત્વા બ્રહ્માણ્ડકર્પરમ્ ॥

પ્રાપ સાર્ધં તયા દેવ્યા પુનર્ આવરણાન્વિતમ્ ।
બ્રહ્માણ્ડમણ્ડપં સ્ફારં તં પ્રવિશ્ય તથા જવાત્ ॥

દદર્શ ભર્તૃસઙ્કલ્પજગજ્ જમ્બાલપલ્વલમ્ ।
સા હંસી શૈલકમલં તમોજલદપઙ્કિલમ્ ॥

દેવ્યૌ વિવિશતુસ્ તત્ તે વ્યોમ વ્યોમાત્મકે જગત્ ।
બ્રહ્માણ્ડે ઽન્તર્ યથા પક્વમૃદુબિલ્વં પિપીલિકે ॥

તત્ર લોકાન્તરાણ્ય્ અદ્રીન્ અન્તરિક્ષમ્ અતીત્ય તે ।
પ્રાપતુર્ ભૂતલં શૈલમણ્ડલામ્ભોધિસઙ્કુલમ્ ॥

મેરુણાલઙ્કૃતં જમ્બુદ્વીપં નવદલોદરમ્ ।
તત્રાથ ભારતે વર્ષે લીલાનાથસ્ય મણ્ડલમ્ ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તસ્મિન્ મણ્ડલે મણ્ડિતાવનૌ ।
ચક્રે ઽવસ્કન્દનં કશ્ચિત્ સીમાન્તોદ્રિક્તભૂમિપઃ ॥

તેન સઙ્ગ્રામસંરમ્ભપ્રેક્ષાર્થં સમુપાગતૈઃ ।
ત્રૈલોક્યભૂતૈસ્ તદ્ વ્યોમ બભૂવાત્યન્તસઙ્કટમ્ ॥

અશઙ્કિતાગતે તે તુ દેવ્યૌ દદૃશતુર્ નભઃ ।
નભશ્ચરગણાક્રાન્તમ્ અમ્બુદૈર્ ઇવ માલિતમ્ ॥

સિદ્ધચારણગન્ધર્વગણવિદ્યાધરાન્વિતમ્ ।
શૂરગ્રહણસંરબ્ધસ્વર્ગલોકાપ્સરોવૃતમ્ ॥

રક્તમાંસમુખોન્નૃત્યદ્ભૂતરક્ષઃપિશાચકમ્ ।
વૃષ્ટિપુષ્પભરાપૂર્ણહસ્તવિદ્યાધરાઙ્ગનમ્ ॥

વેતાલયક્ષકુમ્ભાણ્ડૈર્ દ્વન્દ્વાલોકનસાદરૈઃ ।
આયુધાપાતરક્ષાર્થગૃહીતાદ્રિતટૈર્ વૃતમ્ ॥

અસ્ત્રમાર્ગનભોભાગવિદ્રવદ્ભૂતમણ્ડલમ્ ।
સ્વર્ગાર્હશૂરાનયનવ્યગ્રેન્દ્રભટભાસુરમ્ ॥

શૂરાર્થાલઙ્કૃતોત્તુઙ્ગલોકપાલાગ્ર્યવારણમ્ ।
આગચ્છચ્છૂરસઙ્ઘાતગન્ધર્વોન્મુખચારણમ્ ॥

શૂરોત્સુકામરસ્ત્રૈણકટાક્ષેક્ષિતસદ્ભટમ્ ।
આહોપુરુષિકાક્ષુબ્ધપ્રેક્ષકામોટનોદ્ભટમ્ ॥

આસન્નભીમસઙ્ગ્રામકિંવદન્તીપરમ્પરમ્ ।
લીલાહાસવિલાસોત્કસુન્દરીધૂતચામરમ્ ॥

ધર્મ્યપક્ષપ્રયુક્તાગ્ર્યમુનિસ્વસ્ત્યયનસ્તવમ્ ।
સમ્પન્નાનેકલોકેશવનિતાનવસંસ્તવમ્ ॥

વીરદોર્મણ્ડલાશ્લેષલમ્પટસ્ત્રીગણાકરમ્ ।
શુક્લેન શૂરયશસા ચન્દ્રીકૃતદિવાકરમ્ ॥

ભગવઞ્ શૂરશબ્દેન કીદૃશઃ પ્રોચ્યતે ભટઃ ।
સ્વર્ગે ઽલઙ્કરણં કસ્ સ્યાત્ કો વા ડિમ્બાહતો ભવેત્ ॥

શાસ્ત્રોક્તાચારયુક્તસ્ય પ્રભોર્ અર્થેન યો રણે ।
મૃતો ઽથવા જયી વા સ્યાત્ સ શૂરશ્ શૂરલોકભાક્ ॥

અન્યથા તુ નિકૃત્તાઙ્ગો રણે યો મૃતિમ્ આપ્નુયાત્ ।
ડિમ્બાહવહતઃ પ્રોક્તસ્ સ નરો નરકાસ્પદમ્ ॥

અયથાશાસ્ત્રસઞ્ચારવૃત્તેનાર્થેન યુધ્યતે ।
યો નરસ્ તસ્ય સઙ્ગ્રામે મૃતસ્ય નિરયો ઽક્ષયઃ ॥

યથાસમ્ભવશાસ્ત્રાર્થલોકાચારાનુવૃત્તિમાન્ ।
યુધ્યતે તાદૃશસ્યૈવ ભક્ત્યા શૂરસ્ સ ઉચ્યતે ॥

ગોર્ અર્થે બ્રાહ્મણસ્યાર્થે મિત્રસ્યાર્થે ચ સન્મતિઃ ।
શરણાગતયત્નેન મૃતસ્ સ્વર્ગે વિભૂષણમ્ ॥

પરિપાલ્ય સ્વદેશૈકપાલનીયસ્થિતિં સદા ।
રાજા મૃતસ્ તદર્થં યસ્ સ વીરો વીરલોકભાક્ ॥

પ્રજોપદ્રવનિષ્ઠસ્ય યસ્ય રાજ્ઞો ઽથવા પ્રભોઃ ।
અર્થેન યે મૃતા યુદ્ધે તે વૈ નિરયગામિનઃ ॥

ધર્મ્યં યથા તથા યુદ્ધં યદિ સ્યાત્ તદ્ ઇમાં સ્થિતિમ્ ।
નાશયેયુર્ અલં મત્તા યેન લોકભયોજ્ઝિતાઃ ॥

યત્ર યત્ર હતશ્ શૂરસ્ સ્વર્ગ્ય ઇત્ય્ અધમોક્તયઃ ।
ધર્મ્યો યોદ્ધા ભવેચ્ છૂર ઇત્ય્ એવં શાસ્ત્રનિશ્ચયઃ ॥

સદાચારવતામ્ અર્થે ખડ્ગધારાં સહન્તિ યે ।
તે શૂરા ઇતિ કથ્યન્તે શેષા ડિમ્બાહવાહતાઃ ॥

તેષામ્ અર્થે રણવ્યોમ્નિ તિષ્ઠન્ત્ય્ ઉત્કણ્ઠિતાશયાઃ ।
સુરીભૂતમહાસત્ત્વદયિતોત્કાસ્ સુરાઙ્ગનાઃ ॥

વિદ્યાધરીમધુરમન્થરગીતગર્ભં મન્દારમાલ્યવલનાકુલમાનિનીકમ્ ।
વિશ્રાન્તકાન્તસુરસિદ્ધવિમાનપઙ્ક્તિ વ્યોમોત્સવે રચિતશોભમ્ ઇવોલ્લલાસ ॥