મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.25

નભસ્તલાદ્ ગિરિગ્રામં ગચ્છન્ત્યૌ કિઞ્ચિદ્ એવ હિ ।
જ્ઞપ્તિચિત્તસ્થિતે ભૂમિતલં દદૃશતુસ્ સ્ત્રિયૌ ॥

બ્રહ્માણ્ડનરહૃત્પદ્મં દિગષ્ટકદલં બૃહત્ ।
ગિરિકેસરસમ્બાધં સ્વામોદભરસુન્દરમ્ ॥

સરિત્કેસરિકાનાલમ્ અવશ્યાયામ્બુબિન્દુકમ્ ।
શર્વરીભ્રમરીભ્રાન્તં ભૂતૌઘમષકાકુલમ્ ॥

અન્તર્ઘુણગણાકીર્ણં સુરન્ધ્રૈસ્ સુષિરૈર્ વૃતમ્ ।
ઉહ્યમાનં પયઃપૂરૈર્ દિવસાલોકકાન્તિમત્ ॥

રસાર્દ્રં ખે ભ્રમદ્ધંસં રાત્રિસઙ્કોચભાજનમ્ ।
પાતાલપઙ્કનિર્મગ્નનાગનાથમૃણાલકમ્ ॥

કદાચિદ્ આસ્પદામ્ભોધિકમ્પકમ્પિતદિગ્દલમ્ ।
અધો નાગગતાનન્તદૈત્યદાનવકણ્ટકમ્ ॥

અસુરવ્રણવલ્લર્યા સમ્ભોગસુકુમારયા ।
વ્યાપ્તભૂભૃન્મહાબીજહૃદયં બીજભૂતયા ॥

જમ્બુદ્વીપ ઇતિ ખ્યાતાં વિપુલાં તત્ર કર્ણિકામ્ ।
સરિત્કેસરિકાનાલાં નગરગ્રામકેસરામ્ ॥

કુલશૈલોદ્ધુરોત્તુઙ્ગબીજસપ્તકસુન્દરીમ્ ।
મધ્યસ્થોચ્ચમહામેરુબીજાક્રાન્તનભસ્તલામ્ ॥

સરઃપ્રાલેયકણિકાવનજઙ્ગલયૂથિકામ્ ।
સ્વલેખામણ્ડલાન્તસ્સ્થજનજાલાભ્રમણ્ડલામ્ ॥

તાં યોજનશતાકારૈઃ પ્રતિરાકાં પ્રબોધિભિઃ ।
સાગરૈર્ ભ્રમરૈર્ વ્યાપ્તાં દિક્ચતુષ્ટયશાયિભિઃ ॥

દિગ્દલાષ્ટકવિશ્રાન્તસસ્વનામ્ભોજષટ્પદામ્ ।
ભ્રાતૃભિર્ નવભિર્ ભૂપૈર્ નવધા પરિકલ્પિતામ્ ॥

લક્ષયોજનવિસ્તીર્ણામ્ આકીર્ણાં ચ રજોલવૈઃ ।
નાનાજનપદવ્યૂહસ્થિરાવશ્યાયશીકરામ્ ॥

દ્વીપાત્ તુ દ્વિગુણં સાલં લવણાર્ણવલેખયા ।
દધત્યા વલિતાં બાહ્યે પ્રકોષ્ઠમ્ ઇવ કમ્બુના ॥

તતો ઽપિ દ્વિગુણં દેહં દધત્યા વલયાકૃતિમ્ ।
જગદ્ભુજલતાવ્યાપ્તાં શાકાખ્યદ્વીપલેખયા ॥

તતો ઽપિ દ્વિગુણાકારધારિણ્યા પરિવેષ્ટિતામ્ ।
પ્રત્યગ્રક્ષીરપૂર્ણાબ્ધિલેખયા સ્વાદુશીતયા ॥

તતો ઽપિ દ્વિગુણાકારધારિણ્યા પરિવેષ્ટિતામ્ ।
નાનાજનાલઙ્કૃતયા કુશાખ્યદ્વીપલેખયા ॥

તતો ઽપિ દ્વિગુણાકારં ધારયન્ત્યા વિવેષ્ટિતામ્ ।
દધ્યબ્ધિલેખયા નિત્યં સન્તર્પિતસુરૌઘયા ॥

તતઃ ક્રૌઞ્ચાભિધદ્વીપલેખયૈવમ્પ્રમાણયા ।
વેષ્ટિતાં ખાતખદયા નવાં નૃપપુરીમ્ ઇવ ॥

તતો ઽપિ ચ ઘૃતામ્ભોધિલેખયૈવમ્પ્રમાણયા ।
તતો ઽપિ શલ્મલિદ્વીપલેખયામરપૂર્ણયા ॥

તતસ્ સુરામહામ્ભોધિલેખયા પુષ્પશુભ્રયા ।
શેષસ્ય દેહલતયા હરિમૂર્તિમ્ ઇવાશ્રિતામ્ ॥

તતો ગોમેદકદ્વીપલેખયૈવમ્પ્રમાણયા ।
ઇક્ષૂદલેખયાપ્ય્ એવં હિમવત્સાનુશુદ્ધયા ॥

તતો ઽપિ પુષ્કરદ્વીપલેખયા દ્વિગુણસ્થયા ।
અન્તે સ્વાદૂદકામ્ભોધિલેખયૈવમ્પ્રમાણયા ॥

સપ્તસ્વ્ અર્ણવલેખાસુ નૈરૃતે કકુબન્તરે ।
જલેન્ધનજ્વલજ્જ્વાલવડવાગ્નિકણાઙ્કિતામ્ ॥

તતો ઽપિ કોટિદશકં તપ્તકાઞ્ચનકાન્તયા ।
વલિતાં કાન્તિશાલિન્યા ભુવા ગીર્વાણભોગ્યયા ॥

અથ સપ્તાર્ણવદ્વીપહેમોર્વીણાં પ્રમાણતઃ ।
તતો દશગુણેનાધઃ પાતાલતલગામિના ॥

નિખાતવલયેનોચ્ચૈશ્ શ્વભ્રસમ્ભારરૂપિણા ।
પાતાલગમમાર્ગેણ વલિતાં ભયદાત્મના ॥

એતસ્માત્ ખલુ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણોચ્ચયા ।
આવ્યોમ સચતુર્દિક્કં શ્વભ્રસમ્ભારભીમયા ॥

અર્ધે મ્લાનતમોરૂપલગ્નનીલોત્પલસ્રજા ।
નાનામાણિક્યશિખરકલ્હારકુમુદાબ્જયા ॥

લોકાલોકાચલોત્તાલવિપુલાટ્ટાલમાલયા ।
વલિતાં ત્રિજગલ્લક્ષ્મીધમ્મિલ્લવલનામ્ ઇવ ॥

એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના ।
અજ્ઞાતભૂતસઞ્ચારનામ્નારણ્યેન પાલિતામ્ ॥

એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના ।
નભસેવ ચતુર્દિક્કં વ્યાપ્તાં નિર્મલવારિણા ॥

એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના ।
મેર્વાદિદ્રાવણોત્કેન જ્વાલાજાલેન માલિતામ્ ॥

એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના ।
મેર્વાદ્ય્ અપ્ય્ અચલનીકં નયતા તૃણપાંસુવત્ ॥

વહતાદ્રીન્દ્રવિસ્ફોટકારિદાર્વાગ્નિહારિણા ।
નિશ્શૂન્યત્વાદ્ અશબ્દેન મરુતા પરિતો વૃતામ્ ॥

એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના ।
પરિતો વલિતાં વ્યોમ્ના નિશ્શૂન્યેનૈકરૂપિણા ॥

અથ યોજનલક્ષાણાં શતેન ઘનરૂપિણા ।
વ્યાપ્તાં બ્રહ્માણ્ડખણ્ડેન હૈમેન રવિપર્વણા ॥

ઇતિ જલધિમહાદ્રિલોકપાલ ત્રિદશપુરામ્બરભૂતલપ્રણીતમ્ ।
જગદુદરમ્ અવેક્ષ્ય માનુષી પ્રાગ્ ભુવિ નિજમન્દિરકોટરં દદર્શ ॥