મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.24

દૂરાદ્ દૂરં સમાપ્લુત્ય શનૈર્ ઉચ્ચપદં ગતે ।
હસ્તે હસ્તં સમાસજ્ય યાન્ત્યૌ દદૃશતુર્ નભઃ ॥

એકાર્ણવમ્ ઇવોચ્છૂનં ગમ્ભીરં નિર્મલાન્તરમ્ ।
કોમલં કોમલમરુદસઙ્ગસુખભોગદમ્ ॥

આહ્લાદકમ્ અલં સૌમ્યં શૂન્યતામ્ભોનિમજ્જનાત્ ।
અત્યન્તશુદ્ધગમ્ભીરં પ્રસન્નમ્ ઇવ સજ્જનમ્ ॥

શૃઙ્ગસ્થનિર્મલામ્ભોદપીનોદરસુધાલયે ।
વિશશ્રમતુર્ આશાસુ પૂર્ણચન્દ્રોદરામલે ॥

સિદ્ધગન્ધર્વમન્દારમાલામોદમનોહરે ।
ચન્દ્રમણ્ડલનિષ્ક્રાન્તે રેમાતે મધુરાનિલે ॥

સસ્નતુર્ ભૂરિ ઘર્માન્તે તડિદ્રક્તાબ્જસઙ્કુલે ।
સરસીવ જલાપૂરમન્થરે મેઘજાલકે ॥

ભૂતલોદ્યન્મહાશૈલમૃનાલાઙ્કુરકોટિષુ ।
દિક્ષુ બભ્રમતુર્ ભૂરિ ભ્રમર્યૌ સરસીષ્વ્ ઇવ ॥

ધારાગૃહધિયા ધીરગઙ્ગાનિર્ઝરધારિણિ ।
વવતુર્ વાતવિક્ષુબ્ધમેઘમણ્ડલમણ્ડપે ॥

તતો મધુરકામિન્યૌ વિશ્રામ્યન્ત્યૌ સ્વશક્તિતઃ ।
શૂન્યે દદૃશતુર્ વ્યોમ મહાસંરમ્ભમન્થરમ્ ॥

અદૃષ્ટપૂર્વમ્ અન્યોઽન્યમ્ અન્યસઙ્કટકોટરમ્ ।
આપૂર્યમાણમ્ આશૂન્યં જગત્કોટિશતૈર્ અપિ ॥

ઉપર્ય્ ઉપર્ય્ ઉપર્ય્ ઉચ્ચૈર્ અન્યૈર્ અન્યૈર્ વૃતં પૃથક્ ।
વિચિત્રાવરણાકારૈર્ ભૂતાભ્રાંશુવિમાનકૈઃ ॥

પરિતઃ પૂરિતવ્યોમ્નાં મેર્વાદિકુલભૂભૃતામ્ ।
પદ્મરાગતટોદ્દ્યોતૈઃ કલ્પજ્વાલોદરોપમમ્ ॥

મુક્તાશિખરભાપૂરૈર્ હિમવત્સાનુસુન્દરમ્ ।
કાઞ્ચનાદ્રિસ્થલાર્ચિર્ભિઃ કાઞ્ચનસ્થલભાસુરમ્ ॥

મહામરકતાભાભિશ્ શાદ્વલસ્થલનીલિમ ।
દ્રષ્ટુર્ દૃષ્ટિક્ષયાસત્યજાતધ્વાન્તોત્થકાલિમ ॥

પારિજાતલતાલોલવિમાનગણકેતનમ્ ।
બોધમઞ્જરિતાકારમ્ ઇવ વૈડૂર્યભૂતલમ્ ॥

મનોવેગમહાસિદ્ધજિતવાતગમાગમમ્ ।
વિમાનગૃહદેવસ્ત્રીગીતવાદ્યરવાકુલમ્ ॥

ત્રૈલોક્યચરભૂતૌઘસઞ્ચારવિરલાન્તરમ્ ।
અન્યોઽન્યાદૃષ્ટસઞ્ચારસુરાસુરકુલાકુલમ્ ॥

પર્યન્તસ્થિતકુમ્ભાણ્ડરક્ષોગુહ્યકમણ્ડલમ્ ।
વાતસ્કન્ધમહાવેગવહદ્વૈમાનિકવ્રજમ્ ॥

વહદ્વિમાનઝાઙ્કારમુષ્ટિગ્રાહ્યઘનધ્વનિ ।
ગ્રહર્ક્ષગણસઞ્ચારસઞ્ચલદ્વાતયન્ત્રકમ્ ॥

નિકટાતપદગ્ધાલ્પસિદ્ધિસિદ્ધોજ્ઝિતાસ્પદમ્ ।
અર્કાશ્વમુખવાતાસ્તદગ્ધમુગ્ધવિમાનકમ્ ॥

લોકપાલાપ્સરોવૃન્દસઞ્ચારાચારચઞ્ચલમ્ ।
દેવાન્તઃપુરિકાદગ્ધધૂપધૂમામ્બુદાવૃતમ્ ॥

વિહગાહૃતદેવસ્ત્રીસ્વાઙ્ગવિભ્રષ્ટભૂષણમ્ ।
સામાન્યસિદ્ધાસહ્યોગ્રતેજઃપુઞ્જતમોબલમ્ ॥

બલવત્સિદ્ધસઙ્ઘટ્ટગમાગમવિઘટ્ટિતૈઃ ।
ઘનૈસ્ સાંશુકપાર્શ્વસ્થહિમવન્મેરુમન્દરમ્ ॥

કાકોલૂકૈસ્ સગૃધ્રૌઘૈઃ પુઞ્જીભૂતૈશ્ ચલૈર્ વૃતમ્ ।
નૃત્યદ્ભિર્ ડાકિનીવાહૈસ્ તરઙ્ગૈર્ ઇવ વારિધિમ્ ॥

પ્રનૃત્યદ્યોગિનીસઙ્ઘૈશ્ શ્વકાકોષ્ટ્રખરાનનૈઃ ।
નિરર્થં યોજનશતં ગત્વાગચ્છદ્ભિર્ આવૃતમ્ ॥

લોકપાલપુરોદ્વાન્તધૂપધૂમાભ્રમન્દિરમ્ ।
સિદ્ધગન્ધર્વમિથુનપ્રારબ્ધસુરતોત્સવમ્ ॥

સ્વર્ગગીતશ્રવોન્મત્તખદિરાક્રાન્તમાર્ગગમ્ ।
અનારતવહદ્ધિષ્ણ્યલક્ષલક્ષિતપક્ષિકમ્ ॥

વાતસ્કન્ધનિખાતાન્તવહત્ત્રિપથગાજલમ્ ।
આશ્ચર્યાલોકનવ્યગ્રસઞ્ચરત્ત્રિદશાર્ભકમ્ ॥

સન્દેહસઞ્ચરદ્વજ્રચક્રશૂલાસિશક્તિમત્ ।
ક્વચિન્ નિર્ભિત્તિસદનગાયત્તુમ્બુરુનારદમ્ ॥

મેઘમાર્ગમહામેઘમહારમ્ભાકુલં ક્વચિત્ ।
ચિત્રન્યસ્તસમાકારમૂકકલ્પાન્તવારિદમ્ ॥

ઉત્પક્ષકજ્જલાદ્રીન્દ્રસુન્દરામ્ભોધરં ક્વચિત્ ।
ક્વચિત્ કનકનિષ્ષ્યન્દકાન્તતાપાદવારિદમ્ ॥

ક્વચિચ્ ચન્દ્રાભતાપાઢ્યવૃષ્ટમૂકામ્બુદાંશુકમ્ ।
ક્વચિન્ નિષ્પવનામ્ભોધિસંશાન્તં શૂન્યતાજલમ્ ॥

ક્વચિદ્ વાતનદીપ્રૌઢવિમાનતૃણપલ્લવમ્ ।
ક્વચિચ્ ચલદલિવ્રાતપૃષ્ઠત્વક્કાન્તિનિર્મલમ્ ॥

ક્વચિન્ મેરુદરીકલ્પવાતધૂલિવિધૂસરમ્ ।
ક્વચિદ્ વિમાનગીર્વાણપ્રભાભિશ્ ચિત્રિતાઙ્ગનમ્ ॥

ક્વચિન્ નિરમ્બરોન્મત્તમાતૃમણ્ડલમાલિતમ્ ।
ક્વચિન્ નિત્યરવક્ષીવક્ષુબ્ધયોગીશ્વરીગણમ્ ॥

ક્વચિચ્ છાન્તસમાધિસ્થવિશ્રાન્તમુનિમણ્ડલમ્ ।
સમં દૂરાસ્તસંરમ્ભં સાધુચિત્તમનોહરમ્ ॥

ગાયત્કિન્નરગન્ધર્વસુરસ્ત્રીમણ્ડલં ક્વચિત્ ।
ક્વચિત્ સ્તબ્ધપુરાકીર્ણં વહત્સુરવરં ક્વચિત્ ॥

ક્વચિદ્ રુદ્ધપુરાપૂરં ક્વચિદ્ બદ્ધમહાપુરમ્ ।
ક્વચિન્ માયાકૃતપુરં ક્વચિદ્ આગામિપત્તનમ્ ॥

ક્વચિદ્ ભ્રમચ્ચન્દ્રસરઃ ક્વચિત્ સ્તબ્ધપયસ્સરઃ ।
ક્વચિત્ સરત્સિદ્ધગણં ક્વચિદ્ ઇન્દુકૃતોદયમ્ ॥

ક્વચિત્ સૂર્યોદયમયં ક્વચિદ્ રાત્રિતમોમયમ્ ।
ક્વચિત્ સન્ધ્યાંશુકપિશં ક્વચિન્ નીહારધૂસરમ્ ॥

ક્વચિદ્ વિમાનધવલં ક્વચિદ્ વર્ષત્પયોધરમ્ ।
ક્વચિત્ સ્થલમ્ ઇવાકાશમ્ એવ વિશ્રાન્તલોકપમ્ ॥

ઊર્ધ્વાધોગમનવ્યગ્રસુરાસુરગણં ક્વચિત્ ।
પૂર્વાપરોત્તરાયામ્યદિક્સઞ્ચારાકુલં ક્વચિત્ ॥

અપિ યોજનલક્ષાણિ ક્વચિદ્ દુષ્પ્રાપધૂપકમ્ ।
અવિનાશતમઃપૂર્ણદૃષ્ટવદ્ વ્યોમવત્ ક્વચિત્ ॥

અવિનાશિબૃહત્તેજઃ ક્વચિદ્ અર્કાનલોપમમ્ ।
હિમાનીજઠરાશીતં ક્વચિચ્ ચન્દ્રાદિસદ્મસુ ॥

ક્વચિદ્ બૃહત્પુરોન્નૃત્યત્કલ્પવૃક્ષલતાવનમ્ ।
ક્વચિદ્ દૈત્યહતોત્તુઙ્ગપ્રપતદ્દેવપત્તનમ્ ॥

વૈમાનિકનિપાતેન વહ્નિલેખાઙ્કિતં ક્વચિત્ ।
ક્વચિત્ કેતુશતોત્પાતમિથસ્સઙ્ઘટ્ટઘટ્ટિતમ્ ॥

ક્વચિચ્ છુભગ્રહગણપ્રગૃહીતાદ્યમઙ્ગલમ્ ।
ક્વચિદ્ રાત્રિતમોવ્યાપ્તં ક્વચિદ્ દિવસભાસુરમ્ ॥

ક્વચિદ્ દુર્ગર્જદમ્ભોદં ક્વચિન્ મૂકચલામ્બુદમ્ ।
વાતાવકીર્ણશુક્લાભ્રખણ્ડપુષ્પોત્કરં ક્વચિત્ ॥

ક્વચિદ્ અત્યન્તનિશ્શૂન્યમ્ અવદાતમ્ અનન્તરમ્ ।
આનન્દિમૃદુશાન્તાચ્છં જ્ઞસ્યેવ હૃદયં તતમ્ ॥

શુકવાહનભેકૌઘૈઃ ક્વચિદ્ ગલકૃતારવમ્ ।
શૂન્યતારાભિવલિતં ક્ષેત્રમ્ આકાશવાસિનામ્ ॥

મયૂરહેમચૂડાદિપક્ષિભિઃ ક્વચિદ્ આવૃતમ્ ।
વિદ્યાધરીણાં દેવીનાં વાહનૈર્ વિહિતાસ્પદૈઃ ॥

ક્વચિદ્ અભ્રાન્તરોન્નૃત્યદ્ગુહમાયૂરમણ્ડલમ્ ।
ક્વચિદ્ અગ્નિશુકૈશ્ શ્યામં શાદ્વલાનામ્ ઇવ સ્થલમ્ ॥

ક્વચિત્ પ્રેતેશમહિષમહિમ્ના વાહનામ્બુદમ્ ।
ક્વચિદ્ અશ્વૈસ્ તૃણગ્રાસશઙ્કાગ્રસ્તાસિતામ્બુદમ્ ॥

ક્વચિદ્ દેવપુરવ્યાપ્તં ક્વચિદ્ દૈત્યપુરાન્વિતમ્ ।
અન્યોઽન્યાપ્રાપ્યનગરં નગરન્ધ્રકરાલિનમ્ ॥

ક્વચિત્ કુલાચલાકારનૃત્યદ્ભૈરવભાસુરમ્ ।
ક્વચિદ્ ગન્ધર્વનગરસુરસ્ત્રીવૃન્દબન્ધનમ્ ॥

ક્વચિદ્ કમ્પદ્ગિરિધ્વસ્તવૃક્ષલક્ષોક્ષિતામ્બુધિમ્ ।
ક્વચિન્ માયાકૃતાકાશનલિનીજલશીતલમ્ ॥

ક્વચિત્ સપક્ષશૈલેન્દ્રસમનૃત્યદ્વિનાયકમ્ ।
ક્વચિદ્ ઘર્ઘરવાતાઢ્યપક્ષપ્રોડ્ડીનપર્વતમ્ ॥

ક્વચિદ્ ઇન્દુકરાવૃષ્ટિશીતલાહ્લાદિમારુતમ્ ।
ક્વચિત્ તપ્તાનલાદગ્ધદ્રુમપર્વતવારિદમ્ ॥

ક્વચિદ્ અત્યન્તસંશાન્તવાતાદ્યેકાન્તનિર્ધ્વનિ ।
ક્વચિત્ પર્વતતુલ્યાગ્નિશિખાસદૃશતોદયમ્ ॥

ક્વચિત્ પ્રાવૃડ્ભરોન્મત્તઘનાભ્રરવઘર્ઘરમ્ ।
ક્વચિત્ સુરાસુરગણપ્રવૃત્તરણદુર્ગમમ્ ॥

ક્વચિદ્ વ્યોમાબ્જિનીહંસીસ્વરાહૂતાજવાહનમ્ ।
ક્વચિન્ મન્દાકિનીતીરનલિનીલુણ્ઠકાનિલમ્ ॥

શરીરિણીનાં ગઙ્ગાદિસરિતાં સન્નિધાનતઃ ।
પ્રોડ્ડીનમત્સ્યમકરકુલીરાન્તરકોટરમ્ ॥

પાતાલગાર્કજનિતભૂચ્છાયાકાકતોદરમ્ ।
ક્વચિત્ ક્વચિન્ મણ્ડલેષુ ગ્રસ્તચન્દ્રાર્કમણ્ડલમ્ ॥

ક્વચિત્ સ્વર્ગાનિલાધૂતમાયાકુસુમકાનનમ્ ।
પતત્પુષ્પહિમાસારત્રસ્તવૈમાનિકાઙ્ગનમ્ ॥

ઉડુમ્બરોદરમષકક્રમભ્રમજ્જગત્ત્રયાન્તરગતભૂતસઞ્ચયમ્ ।
વિલઙ્ઘ્ય તદ્ વરલલને વિમુચ્ય ખં મહીતલં પુનર્ અપિ ગન્તુમ્ ઉદ્યતે ॥