મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.108

અથ ગચ્છતિ કાલે ઽત્ર જરાજર્જરિતાયુષિ ।
તુષારપૂર્ણશષ્પૌઘસમશ્મશ્રુધૃતે મયિ ॥

કર્મવાતાવનુન્નેષુ સરસેષ્વ્ અરસેષ્વ્ અપિ ।
પતત્સુ વાસરૌઘેષુ શીર્ણપર્ણગણેષ્વ્ ઇવ ॥

આજાવ્ ઇવ શરૌઘેષુ સુખદુઃખેષ્વ્ અનારતમ્ ।
કલહેષ્વ્ અથ કાર્યેષુ આગચ્છત્સુ વ્રજત્સુ ચ ॥

વિકલ્પકલનાવર્તવર્તિનીવ જગદ્ભ્રમે ।
સમુદ્ર ઇવ કલ્લોલભરે ભ્રમતિ ચેતસિ ॥

ચલં ચિન્તાચિતં ચક્રમ્ આરૂઢે ભ્રાન્ત આત્મનિ ।
પ્રોહ્યમાને તૃણ ઇવ સાવર્તે કાલસાગરે ॥

વિન્ધ્યોર્વીવ્રણકીટસ્ય ગ્રામૈકશરણસ્ય ચ ।
દ્વિબાહોર્ ગર્દભસ્યાત્ર ક્ષીણ ઇત્થં સમાગણે ॥

વિસ્મૃતે મમ ભૂપત્વે શવસ્યેવ મહાજ્વરે ।
ચણ્ડાલત્વે સ્થિરીભૂતે છિન્નપક્ષ ઇવાચલે ॥

સંસારમ્ ઇવ કલ્પાન્તો દાવાગ્નિર્ ઇવ કાનનમ્ ।
સાગરોર્મિસ્ તટમ્ ઇવ શુષ્કવૃક્ષમ્ ઇવાશનિઃ ॥

અકાણ્ડમરણોડ્ડીનચણ્ડચણ્ડાલમણ્ડલમ્ ।
નિરન્નતૃણપત્ત્રામ્બુ વિન્ધ્યકચ્છં તદા યયૌ ॥

ન વર્ષતિ ઘનવ્રાતે દૃષ્ટનષ્ટે ક્વચિત્ સ્થિતે ।
પૂતાઙ્ગારકણોન્મિશ્રગતૌ વહતિ મારુતે ॥

શીર્ણમર્મરપર્ણાસુ દાવાગ્નિવલિતાસુ ચ ।
વનસ્થલીષુ શૂન્યાસુ ચિરપ્રવ્રજિતાસ્વ્ ઇવ ॥

અકાણ્ડમ્ અભવદ્ ભીમમ્ ઉદ્દામદવપાવકમ્ ।
શોષિતાશેષગહનં ભસ્મશેષતૃણોલપમ્ ॥

પાંસુધૂસરસર્વાઙ્ગં ક્ષુધિતાશેષમાનવમ્ ।
નિરન્નતૃણપાનીયદેશોદ્યદ્દાવમણ્ડલમ્ ॥

કચન્મરુમરીચ્યમ્બુમજ્જન્મહિષમણ્ડલમ્ ।
વાતોત્થસૈકતવ્યૂહવારિવાહાવૃતામ્બરમ્ ॥

પાનીયશબ્દમાત્રૈકશ્રવણોત્કનરવ્રજમ્ ।
આતપાદ્ અતિસંશોષસીદત્સકલમાનવમ્ ॥

પુત્રગ્રસનસંરબ્ધક્ષુધિતોજ્ઝિતજીવિતમ્ ।
સ્વાઙ્ગચર્વણસંરમ્ભલુઠદ્દશનમણ્ડલમ્ ॥

માંસશઙ્કાનિગીર્ણોગ્રખદિરાગ્નિકણોત્કરમ્ ।
મણ્ડૂકાશાવશગ્રસ્તવનપાષાણખણ્ડકમ્ ॥

અન્યોઽન્યદ્રુતસંસક્તમાતૃપુત્રપિતૃવ્રજમ્ ।
ગૃધ્રોદરરટત્સાગ્રનિગીર્ણવનશારિકમ્ ॥

પરસ્પરાઙ્ગવિચ્છેદરક્તસિક્તધરાતલમ્ ।
હરિગ્રસનસંરબ્ધમત્તક્ષુભિતવારણમ્ ॥

દરીનિગિરણૈકોત્કસિંહભ્રમણભીષણમ્ ।
અન્યોઽન્યગ્રસનોદ્યુક્તલોકમલ્લકૃતાહવમ્ ॥

નિષ્પત્ત્રપાદપોડ્ડીનપૂતાઙ્ગારમયાનિલમ્ ।
રક્તપાનોત્કમાર્જારલીઢધાતુતલાવનિ ॥

જ્વાલાઘનઘનાટોપસાવતંસવનાનિલમ્ ।
સર્વસ્ખલજ્જ્વલદ્વહ્નિપુઞ્જપિઞ્જરજઙ્ગલમ્ ॥

દગ્ધાજગરકુઞ્જોત્થધૂમમાંસલગુલ્મકમ્ ।
મારુતાવલિતજ્વાલાસન્ધ્યાભ્રવલિતામ્બરમ્ ॥

ઉડ્ડામરમરુદ્ભ્રાન્તભાસ્મનસ્તમ્ભમણ્ડલમ્ ।
સાક્રન્દનરદન્તાગ્રશીર્ણાર્ભકકૃતારવમ્ ॥

સમ્ભ્રાન્તપુરુષવ્યૂહદન્તકૃત્તમહાશવમ્ ।
માંસભોગજવગ્રસ્તરક્તરક્તનિજાઙ્ગુલિ ॥

નીલપત્ત્રલતાશબ્દપીતધૂમઘનચ્છવિ ।
ભ્રમદ્ગૃધ્રનિગીર્ણોગ્રનભોભ્રાન્તોલ્મુકામિષમ્ ॥

ઇતરેતરભિન્નાઙ્ગલોકવિદ્રવણાકુલમ્ ।
જ્વલિતાગ્નિટનત્કારવિદીર્ણહૃદયોદરમ્ ॥

ગતમારુતભાઙ્કારભીમદાવાગ્નિવલ્ગનમ્ ।
ભીતાજગરફૂત્કારપતદઙ્ગારપાદપમ્ ॥

તદ્ અકાણ્ડં સ્ફુટં પ્રાપ્ય સ દેશશ્ શુષ્કકોટરઃ ।
દ્વાદશાર્કાગ્નિદગ્ધસ્ય જગતો ઽનુકૃતિં યયૌ ॥

જ્વલદનલજટાલવૃક્ષષણ્ડઃ પ્રસૃતમરુત્પ્રસરાપનુન્નલોકઃ ।
જ્વલનતપનભાસ્કરાત્મજાનાં રમણગૃહાનુકૃતિં જગામ દેશઃ ॥